هنوز عادت نکردهام به هشت ساعت سر پا ایستادن، شبها پاهایم را دور از چشم مامان و بابا در حنا فرو میکنم، صبر میکنم تا لزجی سرد حنا خوب به پایم نفوذ کند و درد را بیرون بکشد، بعد پایم را آب میکشم. همکارم این کار را یادم داده. میگوید که با این روش قرار است پوست کلفت بشوم!
پاهایم که خوب حنا را در خودش کشید و نارنجی شد جوراب بلند و ضخیم میپوشم تا کسی در خانهمان به چیزی شک نکند.
از روز اولی که آمدم به این کتاب فروشی، تا همین امروز که شش ماه میگذرد، همه چیز هر روز تغییر میکند به غیر از دو چیز:
اولی همین پاهای من که دردشان که کم نشده هیچ، حالا به مرز بیحس شدن رسیدهاند و دومی پیرمرد هشتاد و چند سالهای که هر روز به محض باز شدن درب کتابفروشی خودش را با مشقت از پلهها پایین میکشد، پشت یکی از میزها مینشیند و تا آخرین ساعت و لحظهای که فروشگاه باز است کتاب میخواند. روی جمجمهی کم موی پیرمرد آثار یک ضربه دیده میشود. من هم نامردی نمیکنم و با همان نگاه اول قضاوتش میکنم: باید مشکلی داشته باشد!
این نظریهی نه چندان هوشمندانهی من، البته از همان روز اول تایید میشود. پیرمرد هر روز چیزی را جایی از فروشگاه جا می گذارد.
روز اول دستکشهای نخ نما شده اش را از پشت کتاب مستطاب آشپزی بیرون میکشم.
روز دوم عصایش را در سرویس بهداشتی کتابفروشی پیدا میکنم.
روز سوم کتش را که به لبهی صندلی تکیه داده شده میبینم.
روز چهارم کلاهش را روی میز ثبت سفارش پیدا میکنیم.
تا اینجا حتی ذرهای از این اتفاقات تعجب نمیکنم. من تازه نوزده ساله شدهام و برای یک دختر نوزده ساله هیچ چیز عجیب نیست. تا امروز.

امروز که دقیقا شش ماه از کارم در این کتابفروشی میگذرد. این کتاب فروشی عجیب با کولر گازی که نم میدهد پشت قفسهی روانشناسیها و گند میزند به ساعتها مرتب کردن کتابهایی که چیدمشان آنجا و حالا باید مثل غریق نجاتی دستهایم را دورشان حلقه کنم و پیکر بیجان و آب خوردهشان را از قفسه بیرون بکشم و بگذارم داخل کتابهای با شانصد درصد تخفیف!
تا قوزک پا در آب فرو رفتهام. نه اینجا در کتابفروشی. که در کل زندگی تا قوزک پا فرو رفتهام و اهلش میدانند که گاهی تا قوزک پا در آب فرو رفتن به مراتب بدتر از تا دهان یا گلو در آب فرو رفتن است. من با جورابهای پشمی و خیس و با پوستی نارنجی از حنای نا مرغوب چینی(تو بخوان هندی) با دمپاییهای جلوبستهای که آب را به خودشان میکشند در آب فرو رفتهام و حالا هر کجای زندگی که قدم بگذارم، آنجا جای پاهای سایز ۳۷ خیس و منحوس من را با خود به یادگار خواهد داشت.
و امروز که دقیقا شش ماه است رد پای خیسم در این زندگی پر رنگتر شده، پیرمرد دیر کرده و من دلم کمی برایش شور میزند. دو ساعتی از شروع به کار ما گذشته و کتابها یکی پس از دیگری از قفسه بیرون کشیده میشوند که سر و کلهاش پیدا می شود.
پریشانتر و دستپاچهتر از همیشه میرود و پشت میزی در گوشه ی فروشگاه می نشیند با چشمهایی نگران که به اطراف نگاه می کند.
کتابی را بر نمی دارد. ظاهرش تغییر کرده فقط می نشیند و انگار منتظر فرصتیست تا حرف بزند. با حوصله صبر میکند تا کتاب فروشی خالی شود و جز من و او کسی باقی نماند. خیالش که راحت شد از اینکه من و او تنهاییم، با اشارهی انگشت به من میفهماند که باید سمت میزش بروم. لبخند الکی شماره سه را که مخصوص پاسخ به مشتریانیست که بار اول میبینم میزنم اما عمیقا دستپاچه شدهام.
پیرمرد با صدایی که به سختی شنیده میشود چیزهایی میگوید. حدس میزنم که سلام میکند و حال و احوال. در صورتش یه جای چشم، دو گوی شیشهآی بیروح دارد. بعد دو سه باری جملهای را تکرار میکند و با هر بار تکرار، یک لیوان آب دهان به صورت من پاشیده میشود.
برای رها شدن از این وضعیت، تمام دانشم در حوزهی پانتومیم، زبان اشاره، زبانشناسی، رفتار شناسی و باستان شناسی را به خط میکنم. پیرمرد میپرسد:
شما داستان پداگوژیکی رو خوندین؟!
غریبترین و بی ربطترین سوال ممکن به شرایط! یک سالی هست که در به در به دنبال داستان پداگوژیکی گشته ام اما انگار که آب شده و رفته زمین. از این سوال تعجب نمیکنم ذهنم خطر را حس کرده. حدس میزنم پیرمرد وقتی دیروز به همکارم میگفتم که چقدر دنبال این کتابم صدایم را شنیده. باز هم حدس میزنم میخواهد با این سوال در دلم جا باز کند. نم پس نمیدهم!
با همان لبخند شماره سه می گویم: خیر قربان! مدتی هست که دنبال این کتابم! اما متاسفانه چاپش تمام شده و دست دوم هم پیدا نمیشه!
این را که میگویم از جایی در اعماق پیرمرد صدای ریسهی خندهای میآید و لثههای لختش نمایان میشود. حدس میزنم پیرمرد مشغول خندیدن است. انگار که تازه سر کیف آمده باشد دستهایش را باز بسته می کند، باز هم با کمک دانش پانتومیم و موقعیت موجود حدس میزنم این یعنی کتاب!
میگویم: چه کتابی؟
پیرمرد دوباره دستهایش را باز می کند و دوباره جمع می کند اما به دهانش اشاره میکند! یعنی فک!
پیرمرد مانند اسکندر مقدونیست که از فتحی باشکوه آماده باشد. انگار هیچ کس تا به حال نتوانسته به این خوبی واژهی دندان مصنوعی با کمک اشاره اجرا کند. حالا هی سر می گرداند در فروشگاه...
انگار که چیزی را گم کرده باشد. چیزی که چه عرض کنم.... دندان مصنوعیش را جایی در میان ده هزار جلد کتاب جا گذاشته. با صدایی که به زحمت شنیده میشود و با آخرین جانی که در بدن دارد. آرام زمزمه میکند:
و حالا من! دختر نوزدهسالهای که هنوز صورتم به بچگی می زند و بزرگترین دستاورد زندگیام کار کردن در این کتابفروشیست، باید به جای دمپاییهای جلو بستهای که در تمام عمر پای روحم کردهام، پوتین و چکمهی سربازی بپوشم، جلیقهی ضد گلولهام را به تن کنم و طوری که کسی نفهمد دیوانه ام در جای جای فروشگاه به دنبال شیای بگردم که برای یک نفر همه چیز او در زندگیست. نه برای رسیدن به کتاب پداگوژیکی که برای تمرین جوانمردی و فتوت.
و چقدر حال این جنگجوی تازه کار دیدنیست وقتی که میفهمد پیرمرد علاقهی خاصی به همبرگر آبدار دارد و هر روز برای رسیدن به این عشق افلاطونی راهی همبرگر فروشی سر خیابان میشود و پیرمرد فقط دوبار در روز دندانهایش را از جایشان خارج میکند. یک بار بعد از ناهار و یک بار قبل از مطالعه و امروز قبل از این که سراغ من بیاید به سراغ بخت برگشتهای در همان همبرگر فروشی معهود رفته و شمارهاش را گذاشته که اگر دندانش پیدا شد فورا با او تماس بگیرند.
و حالا گوشی دکمهای پیرمرد که دارد بیتابانه زنگ میخورد و جوان همبرگر فروشِ سر خیابان که احتمالا در لحظهی پیدا کردن دندان مصنوعی در لیوان نوشابهی گازدار، اول سکتهی ناقصی کرده و چند ثانیهای طول کشیده تا حالش جا بیاید و داستان پداگوژیکی که دختر کتابفروش هرگز به آن نمیرسد و دمپاییهای خیس جلو بستهای که دوباره انتظار میکشند تا به پای صاحبشان بچسبند و البته جوانمردی و فتوتی که پر میزند و خداحافظ...
اما یک سوال بعد از گذشت این همه سال در ذهنم باقی مانده: جوان همبرگر فروش، در ازای پیدا کردن دندان پیرمرد چه چیزی جازه گرفته؟!