خواندن و تفسیر آزمایش sgot و sgpt مربوط به آنزیم‌هایی است که به‌طور عمده در سلول‌های کبد وجود دارند. البته این آنزیم‌ها به مقدار کمتر در اندام‌هایی مانند قلب، ماهیچه ها و کلیه نیز یافت می‌شوند. فاکتور آزمایشگاهی SGOT مربوط به آسپارتات آمینوترانسفراز (aspartate aminotransferase) است که با عنوان AST نیز در برگه آزمایش ثبت می‌شود. فاکتور sgpt نیز به آنزیم آلانین آمینوترانسفراز (alanine aminotransferase) اشاره دارد که ممکن است آن را با نام ALT در نتیجه جواب آزمایش ببینید. مطالعه این مقاله شما را بیشتر با نحوه تفسیر این آزمایش خون آشنا می‌کند.
برای بررسی نتایج آزمایش، حتما باید با پزشک معالج مشورت داشته باشید. آنها با توجه به فاکتورهایی مانند سن، جنسیت، بیماری‌های زمینه‌ای و داروهایی که مصرف میکنید، بهترین و ودقیق‌ترین تفسیر را به شما ارائه خواهند کرد. در ادامه یک راهنمایی کلی برای خواندن نتیجه آزمایش خون را مطالعه میکنید.
افزایش سطح SGOT در خون می‌تواند نشان‌دهنده آسیب یا التهاب در کبد یا قلب باشد. پزشکان متخصص اغلب آن را در کنار سایر آزمایش‌های عملکرد کبد برای کمک به تشخیص بیماری‌های مختلف کبدی و قلبی اندازه‌گیری می‌کنند. بیماری‌های زیر می‌توانند باعث بالا بودن SGOT در آزمایش خون باشند:
همچنین قرار گرفتن در معرض برخی سموم نیز می‌توانند منجر به بیماری‌های کبدی و افزایش سطح آنزیم AST در نتیجه آزمایش خون شود. علاوه‌بر‌این شرایط خاص مانند سکته قلبی، نارسایی قلبی و یا پانکراتیت (Pancreatitis، التهاب لوزالمعده) نیز منجر‌به افزایش سطح این آنزیم در بدن می‌شوند. باید بدانید پزشک تفسیر آزمایش sgot و sgpt را به تنهایی مورد توجه قرار نمی‌دهد. این فاکتورها در کنار سایر شاخص‌های آزمایشگاهی ارزیابی می‌شوند.
میزان نرمال SGOT در آزمایش خون بین ۸ تا ۴۵ یونیت در هر لیتر از خون است. سطح این آنزیم در حالت طبیعی در مردان بیشتر از زنان است. اگر سطح آن در مردان بالای ۵۰ و در زنان بالاتر از ۴۵ باشد، نشان‌دهنده بروز آسیب است که اغلب به آسیب‌های کبدی مربوط می‌شود.
سطح بالای SGPT در آزمایش خون نیز مربوط به آسیب اندام‌هایی است که بیشترین میزان این آنزیم را دارا هستند. غلظت آن مانند SGOT در کبد بیشتر از دیگر اندام‌های بدن است. بیماری‌هایی که باعث بالا رفتن سطح SGOT می‌شوند، میزان SGPT را نیز افزایش می‌دهند. به همین دلیل پزشکان تفسیر آزمایش sgot و sgpt را در کنار یکدیگر انجام می‌دهند.
میزان نرمال sgpt در آزمایش خون برای مردان بین ۲۹-۳۳ واحد در لیتر و برای زنان بین ۱۹ -۲۵ واحد در لیتر است.
پایین بودن نتیجه آزمایش sgot و sgpt، چندان رایج نیست و بیشتر بیماران با افزایش بیش‌از‌حد آن مواجه می‌شوند که نشان‌دهنده التهاب در اندام‌هایی مانند کبد، قلب و کلیه است؛ یعنی اندام‌هایی که این آنزیم‌ها در آن وجود دارند. با این حال اگر تفسیر آزمایش sgot و sgpt پایین است، احتمالا به فاکتورهای زیر مربوط خواهد بود:
چگونگی تفسیر sgpt و sgot در کودکان با بزرگسالان مشابه است. پزشکان معمولا زمانی این آزمایش‌ها را برای کودکان تجویز می‌کنند که علائم زردی (یرقان، jaundice) در آنها دیده می‌شود. پوست و چشم زرد از نشانه‌های رایج زردی در کودکان است.
اندازه نرمال alt و ast در کودکان به فاکتورهایی مانند سن و تکنیکی که آزمایشگاه استفاده کرده است، دارد. اگر سطح این آنزیم‌ها در کودکان بیشتر از حد طبیعی باشد، پزشک آزمایش‌های تکمیلی و مرتبط را تجویز می‌کند.
در طی بارداری، سطح SGPT و SGOT به دلیل عوامل مختلف فیزیولوژیکی و هورمونی، دستخوش تغییرات می‌شود. این تغییرات به طور کلی طبیعی هستند و در واقع به عنوان بخشی از سازگاری بدن مادر برای حمایت از جنین به‌شمار می‌رود. برای مثال ممکن است در تفسیر آزمایش خون sgot sgpt زنان باردار متوجه شوید، که سطح آنها از حد طبیعی به مقدار جزیی بالاتر است. این افزایش خفیف نرمال است و بیشتر در سه ماهه دوم و سوم بارداری دیده می‌شود.
افزایش خفیف سطح SGPT و SGOT در زنان باردار اغلب نگران‌کننده نیست و معمولاً پس از زایمان برطرف می‌شود. با این حال، هرگونه افزایش قابل توجه یا مداوم در این آنزیم‌های کبدی باید توسط متخصص گوارش بررسی شود. همچنین میتوانید از مشاوره تلفنی دکتر گوارش نیز راهنمایی بخواهید.
اگر تفسیر آزمایش sgot و sgpt نرمال، نیست، در قدم اول باید علت اصلی آن مشخص شود. در واقع این نکته کلیدی مشخص می‌کند که افزایش سطح این آنزیم‌ها چقدر جدی است. همچنین خوب است بدانید افزایش خفیف ALT و AST در خون علائم خاصی ندارد و ممکن است پزشک در طی آزمایش‌های چکاپ متوجه آن شود. هنگامی که سطح SGOT و SGPT به طور قابل توجهی افزایش می‌یابد، بیماران معمولا علائم زیر را تجربه می‌کنند:
توجه به این نکته مهم است که این علائم می‌توانند با شرایط مختلف کبدی همراه باشند و افزایش سطح SGOT و SGPT به تنهایی تشخیص قطعی را ارائه نمی‌دهد.
