سرمقاله | شماره ۷۹ | علیرضا حسنزاده

«سلام مهندس!»
شاید عبارت بالا قابل پیشبینیترین جملهای باشد که وقتی به جمع جدیدی برمیخورید بشنوید. خیلیها با شنیدنش لبخند رضایت به لب میآورند و گروهی ترش میکنند و گفتن این کلمه را اضافی میدانند. اما چرا؟ مگر غیر از این است که همه ما صد و چهل و اندی واحد پاس کرده باشیم؟
وقتی این کلمات را مینویسم هنوز خیلی از روز مهندس نگذشتهایم و انواع تبریکات دوستان در ذهنم شناور است؛ از جمله معروف «یا راهی خواهم یافت یا راهی خواهم ساخت» گرفته تا راهنمایی برای ثبتنام اسنپ. جدا از اینکه تبریک گفتن شخصی که روز دانشجو را از روز مهندس تمیز نمیدهد، فاقد هرگونه اعتباری است، علت تفاوت دید افراد به این عنوان را باید در کجا جستوجو کنیم؟!
به قول یکی از دوستانم که فلسفه خوانده و به احتمال زیاد از تبریک روزجهانی فلسفه خوشحال میشود، باید بررسی دلایل به وجود آمدن این ذهنیتها را جایگزین تفتیش رفتار افراد کنیم. آن دوستی که به شنیدن کلمه مهندس واکنش منفی نشان میدهد مسئول است. شاید حق داشته باشد که از مسیری که پیموده رضایت نداشته باشد اما اجازه ندارد زحمت هممسیرانش را بیارزش کند. هر موج منفیای که در این زمینه دریافت میکنیم تقصیر اوست. اگر اولین بار که کارفرما را دید، طوری رفتار میکرد که رفتار درست را بیاموزد و برای خودش ارزش قائل میشد. فردای آن روز وقتی دوستش در مراسم خواستگاری به تحصیلات میرسید با صدای لرزان، سریع از آن رد نمیشد.
شاید بگویید بازار اشباع شده و هر کوچهای، کارخانه تولید مدرک مهندسی است؛ اما اجازه دهید این اعتراض شما را تصحیح کنم. هر خیابان پر شده از مهندسانی که آنچه هستند را دوست ندارند. افرادی که خود را قبول ندارند و خودشان را دستکم میگیرند. ضمیر قبلی را برای احترام قائل شدن جمع نبستم- وقتی خودشان چنین نمیکنند، چرا کاسه داغتر از آش باشم؟!- منظورم خودش، همکلاسیهایش، همدانشکدهایهایش و استادهایش بود!
همانطور که هرکس در کلاس نماینده شهر خود است و همین نمایندگیهای کوچک ذهنیت ما را نسبت به جغرافیای ایران میسازد یا هرکدام نماینده دانشکده و دانشگاه خود در گروههای دانشجویی هستیم و مسئولیت آنچه افراد برداشت میکنند را به دوش میکشیم؛ همه ما مسئول نگاهی هستیم که به حرفهمان میشود.
دفعه بعد که گروهی را دیدی و گفتند «سلام مهندس»، حتی اگر مسیر تو آنچنان که دوست داشتی نبود و مقصدت آنگونه که میخواستی نشد، زحماتی که دوستانت برای رسیدن به این کلمه کشیدند را مرور کن و یادت باشد مسئولیت تباهنشدن همه آنها با توست!