عقاید یک دانشجو - متین باقری

آرزو همه انسانها در طول تاریخ بودهاست و انگیزه حرکتهای فردی و جمعی؛ گروهی در جستوجوی آن قیام کردهاند و گروهی برای دستیابی به آن جنگیدهاند، خون ریختهاند و خون دادهاند. گروهی نیز در جستوجو همین هدف مشابه از خانه و کاشانه خودشان کَندهاند و پلهای پشت سرشان را شکسته و دیوارهای مقابل را با دندان جویدهاند. آرمانشهر(یا اگر خیلی به واژههای دخیل علاقه دارید «اتوپیا») تصوری است که ما از «جایی که خوشبخت میشویم» در ذهنمان ساختهایم. آرمانشهر جایی است که ما آدمها نسلاندرنسل عقدهها و حسرتهایمان را روی هم جمع کردهایم و توی آن ریختهایم. جایی که هوایش نه خیلی گرم باشد و نه خیلی سرد، باباهایش کولر را خاموش نمیکنند و دمپاییهای توالت خودبهخود خشک میشوند؛ هر روز صبح با املت با گوجه(تأکید روی گوجه و نه رب) شروع میشود(من کله پاچه دوست ندارم؛ وگرنه این گزینه هم روی میز هست، ناراحت نباشید.) و با کباب و بریانی و قصعلیهذا ادامه پیدا میکند. حوری و غلمان هم که فتوفراوان، یکی از دیگری سرحالتر و شادابتر و... اصلا یک وضعی که بیا و ببین.
در آرمانشهر اگر قرار باشد که احینا نگرانی یا مشکلی وجود داشته باشد قاعدتا به درد لای جرز میخورد؛ آرمانشهری که آدم حوصلهاش سر برود یا نتواند بین امروز و فردایش فرق بگذارد؛ جایی که برنامهی روزانه آدم تکراری بشود، همهجایش باغهای سرسبز باشد و یا هر وقت آدم هر چیزی بخواهد، هر وقت همه هر چیزی بخواهند آماده باشد؛ در یک چنین مکانی انسان راکد میشود. بنابراین در آرمانشهر همواره باید حرکت باشد، باید امروزِ آدم با دیروز و پریروزش متفاوت باشد. از آنجا که در آرمانشهر نباید انسان رو به زوال و پستی حرکت کند(چون بالأخره خیر سرش «آرمان» شهر است)، پس باید حرکت همیشه به سمت جلو باشد. یعنی باید فردای آدم از امروزش بهتر و شکوفاتر باشد؛ و این اصل مشکل است. درست اینجا است که چرخدندههای آرمانشهر توی هم گیر میکند و «گریپاژ» ایجاد میشود. اگر قرار است همواره رو به جلو حرکت کنیم، یعنی چیزی که امروز هستیم بهترین نیست؛ یعنی هنوز به قلهی شکوفایی و آسایش نرسیدهایم. یعنی آرمانشهر بهترین جایی نیست که میتواند وجود داشته باشد؛ چون قرار است فردا از امروز بهتر بشود.
یا باید تعریفمان را از آرمانشهر تغییر بدهیم و یا بپذیریم که ساختن یک آرمانشهر در دنیایی که زندگی میکنیم غیر ممکن است؛ ناف ما آدمها را با «نداشتن» و در حسرت نداشتهها سوختن بریدهاند. جایی که همه چیزش فراهم باشد و «نداشته»ای نداشته باشیم که حسرتش را بخوریم یا برای به دست آوردنش سر همدیگر کلاه بگذاریم، جایی که نتوانیم به خاطر داشتههایمان به همدیگر فخر بفروشیم و توی سر همدیگر بزنیم، خودمان را با بقیه مقایسه کنیم، حوصلهمان سر میرود؛ ما یاد گرفتهایم که خوشبختی خودمان را در بدبختی دیگران ببینیم، بهزمینخوردنهایشان بخندیم و از پیشرفتشان متنفر باشیم. اگر نخواهیم با این غریزه ذاتی خود مواجه بشویم، باید به همین چیزی که هستیم قناعت کنیم و اسمش را آرمانشهر بگذاریم.