زمانگویهها | پارسا جلوانی
چرا تاریخ؟! چرا مبحثی که افراد معمولا از آن فراریاند؟ مگر بیکاریم به قصههایی بپردازیم که بر حال ما تأثیر نمیگذارند؟ این که فلان شاه در فلان سال فلان کرده، چه ربطی به ما دارد آخر؟ مخصوصا اگر این فلانها مربوط به تاریخ خیلی قدیمی و غیر معاصر باشد.
مشکل از جایی شروع میشود که شما با زمان حالتان درگیر میشوید؛ میبینید یک جای کار میلنگد، اما نمیدانید کجایش. این باعث میشود از زمین و زمان گلهمند شوید و مانند بسیاری از جنبشهای سیاسی مدرن، بخواهید همه چیز را خراب کرده و از نو بسازید. کم نبودهاند کسانی که تاریخ کشورشان را یکسره گمراهی دانستهاند و همین تاریخ به ما نشان میدهد که اینها چه بر سر ملت خویش آوردند.البته که تاریخ خواندن باعث میشود سرتان کلاه نگذارند. این که نروید سنگ افکار و سخنانی را به سینه بزنید که دهههاست معلوم شده یاوه و پوچاند.
خب، از این مقدمهٔ خشمگین و هراسناک که بگذریم، وارد بخش گوگولی ماجرا میشویم. به نظرتان تاریخ از چه زمانی شروع شده است؟ اصلا میتوان آغازی برای آن در نظر گرفت؟ گفته میشود که تاریخ با پیدایش خط آغاز شده است. امروزه تقریبا میدانیم که مصریها، چینیها، بومیان آمریکا و میانرودانیها (تمدنهایی که بین دو رود دجله و فرات پدید آمدند. حواستان به این میانرودانیها باشد؛ بعدا با آنها کار داریم) هر کدام خط را به طور مستقل اختراع کردهاند؛ خب کدامیک از اینها را آغاز تاریخ در نظر بگیریم؟ این خودش نکتهٔ مهمی در علم تاریخ است. دورهبندیهای تاریخی برای مکانهای مختلف، متفاوت خواهند بود.
از آنجا که تمرکز ما معمولا روی ایران و اروپا است و خط این مناطق به مصر و میانرودان بازمیگردد، تمرکزمان بر روی این دو حوزهٔ تمدنی خواهد بود. حدود ۵۲٠٠ سال پیش، خط در این مناطق اختراع شده است. در نوبتهای بعدی، به این دو منطقه نگاهی کلی خواهیم انداخت.
"اینجا جاییست که همه چیز آغاز شده است."
پس تا نوبت بعدی که به سومر، این بومرترین بومرها بپردازیم، شما را بدرود.