شمارۀ 108 | بالبداهه | فاطمه صالحی
همهچیز از آن شب شروع شد؛ همان شبی که تا دیروقت در دانشگاه مانده بودم تا برای امتحان فردا آماده شوم. من شبها بهتر درس میخواندم؛ گاهی وقتی صبح میشد و همه بیدار میشدند، تازه میخوابیدم. آن روز در سالن مطالعه خوابم برد و وقتی بیدار شدم، وسایلم را جمع کردم تا به خوابگاه برگردم. سوار آسانسور شدم و آنقدر خسته بودم که نفهمیدم چه دکمهای را زدم.
سرم درد میکرد. سه روز بود که نتوانسته بودم درست بخوابم. با خودم گفتم: «خودت کردی که لعنت بر خودت باد.» به این فکر میکردم از اول که زندگی را شروع کردیم، وارد رقابت شدیم؛ چه در مدرسه، چه در کنکور و حالا در دانشگاه برای گرفتن بالاترین نمره. شرکتکنندهها زیادند؛ اما برندهها اندک. میگویند شکست مقدمۀ پیروزی است، واقعیت این است که بیشتر وقتها فقط میبازی و به این امید ادامه میدهی که شاید یک روز برنده شوی و به تلافی آن، جشن بگیری. اینهمه عذاب و تلاش فقط برای یک شبِ برندهشدن؟ احمقانه است. تازه اگر اصلاً برنده شوی.
در همین فکرها بودم که متوجه شدم زمان بودنم در آسانسور طولانی شده است. بالاخره ایستاد و وقتی خارج شدم با تعجب دیدم دانشگاه پر از آدم است. باورم نمیشد؛ یعنی اینهمه آدم این ساعت در دانشگاه چه میکنند؟ انگار جای روز و شب عوض شده بود. از ساختمان که خارج شدم، دوستم را دیدم؛ لباس بلند آبی با دکمههای زرد، قلمو و تابلو در دست. از قیافهاش خندهام گرفت و برایش دست تکان دادم؛ اما او توجهی نکرد و به راهش ادامه داد. نزدیکتر رفتم، با صدای بلند اسمش را صدا زدم وگفتم:
- «این لباسهای مسخره چیه؟ اونقدر درس خوندی که نقاشی بکشی؟»
- «درس چیه؟ من دانشجوی نقاشیام و الان دارم میرم سر کلاسم.»
- «دانشجوی نقاشی؟ اونم اینجا؟ بهخاطر امتحان عقلت رو از دست دادی؟ راستی چرا دانشگاه اینقدر شلوغه؟ اینهمه آدم این وقت شب اینجا چه کار میکنن؟»
- «اینجا کلاسها شب برگزار میشه و مردم وقتی صبح شد میخوابن. مگه این همون چیزی نبود که میخواستی؟»
نمیدانستم من دیوانه شدهام یا او، انگار خواب میدیدم. همهچیز عجیب بود؛ اما دیگر احساس خستگی نمیکردم. استرس امتحان هم نداشتم. حالم خوب بود؛ همهچیز زیبا شده بود و آدمها متفاوت. راستی، بدون عینک همهچیز را واضح میدیدم و هیچچیزی تار نبود. بهسمت ساختمان ابنسینا رفتم؛ آن ساختمان قدیمی که فقط یک آسانسور کوچک داشت و آن هم مخصوص اساتید بود، حالا تبدیل به ساختمانی بزرگ و مجهز شده بود و برای استفاده از آسانسورها باید کارت مخصوص میداشتی که این بار فقط دست دانشجوها بود.
همهچیز وارونه شده بود؛ سوار آسانسور که شدم، بدون اینکه دکمهای بزنم، خودش مرا به طبقۀ هفتم برد، درحالیکه این ساختمان فقط سه طبقه داشت. وارد طبقۀ هفتم که شدم، استاد جلوی در کلاس ایستاده بود، اسمم را صدا زد و گفت: «چرا دیر کردی؟ زودتر بیا؛ منتظرت بودیم.»
با ورود به کلاس، متوجه شدم آدمهایی که دوستشان نداشتم، حالا حضور ندارند؛ انگار که از اول نبودند. همکلاسی وراجمان ساکت شده بود و نمیتوانست حرف بزند. سؤالها راحت بودند و من همه را بلد بودم؛ حتی دستخطم بهتر شده بود. امتحان را دادم و خوشحال از کلاس خارج شدم.
به سمت سلف رفتم؛ بوی کباب همهجا را پر کرده بود و میز غذا با تنوع زیادی چیده شده بود: پاستا و انواع نوشیدنیها. بعد از انتخاب غذایم، هنگام خوردن اشک در چشمهایم جمع شد؛ مرا یاد مادرم انداخت. حس آن داور لاغر و کچل با پاهای دراز در انیمیشن «موش سرآشپز» را داشتم. در همین حال، پسری در میز کناری حالش بد شد. انگار از بیرون غذا گرفته و مسموم شده بود. دوستانش گفتند قبلاً هم برایش پیش آمده و عجیب است که آنقدر به سلامتیاش اهمیت نمیدهد؛ به او گفتند که حتماً از غذای سلف بخورد.
انگار وِِردی گفته بودم و تمام خواستههایم اجابت شده بودند؛ دقیقاً همانطور که آرزویش را داشتم. مدتی از این وضعیت لذت بردم؛ نه استرسی، نه غمی، نه سختیای؛ حتی اطرافیانم آنهایی بودند که دوستشان داشتم. همهچیز به بهترین شکل ممکن پیش میرفت؛ اما کمکم حس خوشحالیام به پوچی تبدیل شد. اینجا بردنی در کار نبود؛ وقتی هیچوقت نمیبازی، برندهشدن معنی ندارد. وقتی غمگین نمیشوی، شادی مفهومی ندارد.
طولی نکشید که از این زندگی کسلکننده خسته شدم و خواستم به دنیای بدبختی و پر از ددلاین خودم برگردم؛ پیش همان خاطرههایی که فکرکردن به آنها آزارم میداد یا استادهایی که با هر امتحان جانم را به لبم میرساندند. لحظههایی که از درسخواندن زیاد و مدت زیادی نخوابیدن، شبیه مستها میشدم، دعواهایی که میکردم، اینکه چقدر دوست دارم دوباره سر نوبت آشغالبردن بحث کنم و چقدر دوست دارم از خستگی در سالن مطالعه خوابم ببرد.
اما چه میشود اگر دیگر دلیلی برای زندگی نداشته باشیم؟ اگر منتظر نتیجۀ امتحان نباشیم، با هم دعوا نکنیم، آشتی نکنیم، شکست نخوریم و برای بردن تلاش نکنیم؟ حالا میدانم که آن سختیها را دوست دارم؛ همۀ آنهایی که قبلاً به آنها «بدبختی» میگفتم، حالا تبدیل شدهاند به بدبختیهایی دوستداشتنی که دلم برایشان تنگ شده است.