وحی منزل شماره ۶۲ - محمدصالح انصاری

خبری که اوایل آبان امسال از دانشکده شنیدم، خاطره انگیز بود! دکتر اصغر مولایی دهکردی، رئیس دانشکده مهندسی شیمی و نفت شد. به همین مناسبت تصمیم گرفتم در حد خودم، مولایی آن سالها را که احتمالا خیلی از شما خاطره ای از آن ندارید بازگو کنم تا کمی با خلق و خوی مدیریتی او در برخورد با دانشجویان بیشتر آشنا شوید. به احتمال زیاد، هر دانشجوی مهندسی شیمی حداقل یک بار با دکتر مولایی تجربه رابطه استاد و شاگردی را داشته یا خواهد داشت. من هم موازنه و هم انتقال جرم را با استادی جز دکتر مولایی برداشتم، ولی سر کلاس او میرفتم. جدی و منظم درس میداد. اما نه شوخی میکرد، نه کوچکترین حرفی خارج از درس میزد؛ ولو برای فهم بهتر درس. وقتی من به شریف آمدم، دکتر مولایی معاون آموزشی دانشکده بود و بعد، رئیس دانشکده شد ولی همیشه مرد «آموزش» بود. در دوران ریاست او من نیز دبیر کیمیا شدم و فکر میکنم به همراه دبیر شورای صنفی، بیشترین تعامل را میان دانشجویان کارشناسی با وی داشتیم. اما چیزی که از آن مطمئنم، این است که او نه آن موقع، نه حالا، اسم هیچ یک از ما را نمیدانست و نمیداند. هنوز هم هر وقت در دانشگاه حسب تصادف او را می بینم، ایشان مرا نمیبیند! حتی بارها شده بود که سوار آسانسور شویم و حتی سلام و علیکی هم نکنیم.
بیگانه با فعالیت دانشجویی
اصلا فعالیت دانشجویی برایش مهم نبود. شاید هم حوصلهاش را نداشت. دخالت هم نمیکرد. نه خیلی مخالفتی از او در یاد دارم و نه همراهی خاصی. ما بودیم و معاون دانشجویی و تقریبا هر توافقی با معاون فرهنگی می کردیم، مورد قبول رئیس جوان دانشکده هم بود. تازه آن روزها اوج دعوای کیمیا با تابش بود ولی دکتر مولایی کوچکترین اهمیتی نمیداد. او مرد «آموزش» بود. بعد از ریاستش هم یک سمت اجرایی بسیار مهم در وزارت علوم داشت. حتی آخرین بار، یعنی همین اوایل آبان هم که پای سخنرانیاش در مجمع هیئت امنای فارغالتحصیلان دانشکده در سالن جابر نشستم، همه صحبتهایش درباره وضعیت آموزشی کشور و نزدیک به ۱۰ دقیقهاش فقط آمارهایی دقیق و البته تکاندهنده درباره کمیت و کیفیت مهندسی شیمی کشور در مسائل آموزشی بود.
بازگشت الهه نظم و مقررات
دوران جدید ریاست دکتر مولایی چه فرقی خواهد کرد؟ نمی دانم. ولی به چند چیز بستگی دارد که مهمترین آن معاونان او هستند زیرا در کار آنها زیاد دخالت نمیکند و دیگر، خود اوست. یکی از فرقهای عمده او با آن سالها، سن، تجربه و جایگاهش در میان بقیه اعضای هیئت علمی دانشکده است. اگر استادان را به پنج گروه خیلی جوان، جوان، جا افتاده، با تجربه و خیلی مسن دستهبندی کنیم، اصغر مولایی آن سالها در گروه «جوان» قرار میگرفت و تأثیرپذیری بالایی از شورای دانشکده داشت. اما امروز او بسیار باتجربهتر شدهاست و اگر انگیزه کافی را داشته باشد، احتمالا بتواند تحولاتی در دانشکده ایجاد کند. شرایط دانشکده نیز تغییراتی کرده است. زمان ما شاید دو یا سه استاد جوان در ترکیب اعضای هیئت علمی دانشکده دیده میشدند اما در چند سال گذشته تعداد زیادی استاد جدید و بعضا پرانرژی به دانشکده اضافه شدهاند که میتوانند آموزش سنتی و بیهیجان دانشکده را متحول کنند.
چند توصیه قدیمی و تکراری
دانشجویان مهندسی شیمی و نفت در تمام مقاطع، از رشته خود احساس رضایت نمیکنند. یکی از شاهدهای این مدعا، تعداد بسیار زیاد بچههای کارشناسی دانشکده در گروههای دانشجویی غیرمرتبط با رشته و همچنین تغییر رشته بسیار زیاد در مقطع ارشد است. چند پیشنهاد برای حل این وضعیت ارائه میدهم که همه تکراری هستند! دانشکده کارآموزی را جدیتر بگیرد. رشته نفت را نمیدانم ولی اکثر دانشجویان مهندسی شیمی به چند دلیل کارآموزی خوبی نمیگذرانند که یکی از آنها تنبلی است. دلیل مهمتر آن پیدا نکردن کارآموزی خوب است که یا بچهها توانایی آن را ندارند و یا آنقدر دیر به فکر آن میافتند که دیگر فرصت نمیکنند بروند. پیشنهاد میکنم اول دانشکده کارآموزی را به یک درس یک واحدی برگرداند و بعد از آن یک کارمند امریه ویژه سر و سامان دادن و پیدا کردن فرصتهای خوب کارآموزی استخدام کند. معدود دانشجویانی که کارآموزی خوبی رفتند، معمولا با تلاش خودشان بوده است و تقریبا همه آنها برای آینده خود تصمیمی صحیحتر گرفتند. آقای دکتر مولایی، برای دانشجویان، خصوصا دانشجویان کارشناسی بیشتر وقت بگذارید و دغدغههای آنها را کم اهمیت ندانید. شاید مشکل آبسردکن یا نیمطبقه به نظر شما در برابر مشکلات عمیق دانشجویان دکترا کوچک به نظر برسد، اما این شما و همکارانتان هستید که با کوچکترین حرف و عمل خود، به دغدغههای دانشجویان جهت میدهید. دانشکده باید محیط زندگی باشد. اگر افراد در دانشکده زندگی کنند، شما هم با علاقه بیشتری کار خواهید کرد. پس با دانشجویان نشست و برخاست کنید و به سؤالات نمایندگان آنها پاسخ دهید. ممکن است در برخی موارد قانع نشوند، ولی با شما همراه خواهند شد. فردا همین دانشجویان فارغ التحصیل خواهند شد و دست دانشکده را خواهند گرفت، البته اگر از آن خاطرهای خوب داشته باشند.