طرح و شرح شماره۵۷ - مهدی نانکلی

اگرچه که براساس گزارشهای موثق میدانی مشکلات در جامعه ما از جهت کم و بیاهمیت بودن، در دنیا رکورددار هستند و ما اساسا مشکل چندانی نداریم؛ اما این متن برای مواقعی که خدایی نکرده در زندگی خود مشکلی دیدید به قلم تحریر درمیآید.
رد شویم
یکی از اقدامات هوشمندانه در برابر هر مشکلی از جمله کوچک و بزرگ رد شدن از کنار آن است. این نه یک طنز و نه یک شوخی است؛ بلکه با بسیاری از مشاهدات ما در طول روز هماهنگی دارد! مثلا فرض کنید که دارید در محله خود رانندگی میکنید و به ناگاه تکه سنگی را در خیابان مشاهده میکنید؛ خب به سادگی اندکی فرمان را میچرخانید و از کنارش میگذرید و به راهتان ادامه میدهید. حتی امکان دارد آن سنگ روزها در وسط کوچه بماند و کسی به آن دست نزند. چرا که استراتژی رد شدن بسیار فراگیر است. بهانه نیز برای پیوستن به آن متعدد است، یکی چون حال ندارد و دیگری چون برای آن کار پولی دریافت نمیکند! نمونه بزرگتر آن بحران اشتغال و اقتصاد در شهرهاست. میتوان به جای جنگیدن با آن در شهر خود به سادگی از کنار آن گذشت و به تهران مهاجرت کرد.
ذکر مصیبت
اگر مشکل بتواند به هر نحوی راهی به احساسات ما پیدا کند، اولین اقدام در برابر آن ذکر مصیبت است. بگذارید با یک مثال توضیح بدهم؛ مردی را در نظر بگیرید که در کسبوکار خود شکستی میخورد و مبلغی بدهی بالا میآورد. حال جهت تسکین حال غمزده خود نزد همسرش که مونس و غمخوار اوست میرود و ماجرا را با او درمیان میگذارد. همسر عزیزش با آگاهشدن از شرایط سخت پیشآمده در اقدامی ضربتی بچههایشان(اگر بچهای در کار باشد) و نیز در برخی موارد فامیلهای نزدیک را در اطراف سوژه جمع میکند و همگی به اتفاق به شیون و ناله و ذکر و یادآوری مصیب وارده میپردازند و برای او شرایط را شفاف میکنند که چقدر بدبخت است! اینگونه اندک امید باقی مانده در دل شخص را نیز خاموش میکنند و اگر کارشان را خوب انجام داده باشند فرد به اقدامات بعدی نظیر اعتیاد و خودکشی نیز روی میآورد. و اینگونه است که آنها وظیفه خود را که همدردی با همنوع، در هنگام سختی است، به خوبی انجام میدهند! یا خیلی وقتها میتوان با دیدن گدایی در خیابان از آن فیلمی تهیه کنید و در فضای مجازی قرار دهید. به این امید که فقر را به تصویر کشیده و جامعه را بیدار کنید؛ حالا این وسط چهارتا لایک نیز بگیرید! در نهایت مخاطبانتان با دیدن بدبختی دیگران قدر خوشبختی خود را نیز بیشتر میدانند و دل چند نفر را نیز شاد کردهاید و با توجه به ویژگی این تاکتیک همه اطرافیان از این فعالیتها بهره میبرند بجز سوژه اصلی که او مشکل خودش است و چشمش کور و دندش نرم، خودش مشکلش را حل کند؛ وظیفه ما فقط گریه برایش بود که کردیم!
ایجاد سنت و میراث فرهنگی
از جمله مهارتهایی که ما بسیار به آن علاقه داشتهایم و داریم، تولید میراث فرهنگی به عنوان سندی برای هویت یا شناسنامه ما است. مثلا همین نان سنگک را در نظر بگیرید؛ بیشتر از چهارصد سال از زمانی که شیخ بهایی آن را برای شاه عباس اختراع کرد میگذرد. و امروزه نیز ما همچنان نان سنگک را به عنوان نان اصلی میخوریم و حتی بیشتر از آن زمان نیز به آن احترام میگذاریم. چرا که از یک نان گذشته و تبدیل به میراث فرهنگیمان گشته؛ حال بگذریم از اینکه امروزه ثابت شده حرارت مستقیم نان را میسوزاند و سرطان زاست! مهم حفظ میراث است؛ نوآوری که بخواهد به خاطرات یه کشور آسیب بزند؛ اصلا گور باباش! با همین رویکرد میتوان بسیاری از مسائل را اصلاح کرد. مثلا همانطور که میبیند؛ هر تابستان آب شهری، همدان و یزد و غیره قطع میشود ولی در تهران تابهحال چنین نشده؛ خب میتوان آن را گذاشت به پای ویژگی خود این شهرها، ینی اصفهانی که کم آبی در آن مشاهده نشود دیگر اصفهان نیست؛ لندن است! یعنی شما میگویید اصفهان، لندن بشود!؟
برویم سراغ مسئولین
به مانند اینکه هر پدیده علتی دارد؛ هر مشکلی نیز مسئولی دارد. که میتوان با مراجعه به او مشکل را حل نمود؛ مثلا در همین اهواز که در ده سال گذشته تا به حال گردوغبار زندگی را بر مردم حرام کرده، مردم آنجا از همان روز اول در اقدامی موثر به تجمع جلوی ساختمان نهادهایی نظیر فرمانداری و محیط زیست پرداختند. اما از آنجایی که این اقدامات زمانبر هستند و به تلاش مستمر نیاز دارند؛ این تجمعات سالهاست که ادامه دارد و با خسته شدن گروهی؛ گروه دیگر جایگزین آنها میشوند! یا مثلا در بحث حرکت به سمت انرژیهای نو و همراه شدن با کل دنیا در این مسیر، همگان اتفاق نظر دارد که انتظارکشیدن برای سرمایهگذاری دولت در این بخش، بهترین راهحل است!
به خدا واگذار کرد
بههرحال در اینکه خدای بزرگ میتواند همه مشکلات ما را حل کند شکی نیست! پس این مورد نیازی به توضیح ندارد. حالا در یک جایی از قرآن نیز گفته شده سرنوشت خودتان دست خودتان است؛ اما ما بازهم اعتقاد داریم کار را اگر به خدا بدهیم انجام دهد کیفیت بیشتری خواهد داشت. با این کار تنبلیمان را نیز توجیه کرده ایم؛ یک تیر و دو نشان!