
همه شما با اظهار نامه که یکی از واژه های حقوقی است آشنا هستید اما شاید ندانید که اظهارنامه چیست؟ و در چه موقعیت هایی نوشته می شود. اظهار نامه یکی از واژههای حقوقی است که بر اساس شرایطی خاص باید نوشته شود. در این نوشتار از مجموعه نکات حقوقی دادمان به این موضوع می پردازیم.
اگر بخواهیم تعریف دقیقی از این موضوع که اظهارنامه چیست ارائه دهیم باید بگوییم هر زمانی که میخواهیم چیزی را از دیگری مطالبه کنیم باید برای آن اظهارنامه بنویسیم. از جمله اوراق قضایی که شهروندان در مسائل حقوقی خود به نحوی با آن برخورد مینمایند، اظهار نامه میباشد.
فردی که در امری خود را صاحب حق میداند، حتماً لازم نیست برای مطالبه حق خویش اقدام به اقامه دعوی نماید زیرا ممکن است با درخواست شفاهی از کسی که بایستی این حق را ادا نماید به مقصود خویش نائل گردد.
در برخی موارد بایستی این مطالبه را اثبات نماید و چون اثبات مطالبه شفاهی به نوعی مشکل است، بنابراین با تنظیم اظهار نامه و ارسال آن برای مخاطب به طور رسمی اقدام به مطالبه حق خود مینماید.
در باره اظهارنامه توجه به این موضوعات ضروری است که بدانیم:
اظهارنامه چیست ؟ اظهارنامه دعوا نیست بلکه اظهارنامه تنها ابلاغی رسمی به خوانده است.
علاوه بر آن برای هرچیزی اظهارنامه نمیفرستند
باید در نوشتن اظهارنامه دقت کرد که در آن توهین و تهدیدی به کار نروددر اظهار نامه مدت را خودمان تعیین میکنیم.
باید توجه کنیم در دعواهای مالی که مثلا شخص کلاهبرداری کرده نیازی به فرستادن اظهار نامه نیست چون احتمال دارد شخص اموال خود را به نام شخص دیگری انتقال دهد و فرار از مال غیر است.

مطابق با ماده ۱۵۶ قانون آیین دادرسی مدنی در جواب این سوال که اظهارنامه چیست باید گفت اظهارنامه نوشته ای است که مطابق مقررات قانونی تنظیم میشود و یکی از راه های رسمی مطالبه حق به شمار میرود. به عبارت دیگر، ارسال اظهارنامه مقدمه ای است برای مطالبه حقوق.
به علاوه، به وسیله اظهارنامه نه تنها مطالبه رسمی حق امکانپذیر است، بلکه می توان توسط اظهارنامه آمادگی تسلیم هر چیزی، اعم از مال، وجه و سند را به مخاطب اعلام کرد. بنابراین، می توان گفت اظهارنامه سندی عادی است که به طور رسمی به شخص دیگری ابلاغ میشود. به همین دلیل محتوای آن یک سند عادی محسوب میشود اما شیوه اطلاع رسانی به دیگری رسمی خواهد بود تا از این طریق بتوان ثابت کرد مطلبی را به دیگری اطلاع دادیم یا چیزی را تسلیم او کرده ایم.
از سوی دیگر، مطابق با قانون آیین دادسی مدنی: «هرکس میتواند قبل از تقدیم دادخواست، حق خود را به وسیله اظهارنامه از دیگری مطالبه نماید، مشروط بر این که موعد مطالبه رسیده باشد. به طور کلی هر کس حق دارد اظهاراتی که را که راجع به معاملات و تعهدات خود با دیگری است و بخواهد به طور رسمی به وی برساند، ضمن اظهارنامه به طرف ابلاغ نماید. اظهارنامه توسط ادارهی ثبت اسناد و املاک کشور یا دفاتر دادگاه ها ابلاغ میشود. ادارهی ثبت اسناد و دفتر دادگاه ها میتوانند از ابلاغ اظهارنامه هایی که حاوی مطالب خلاف اخلاق و خارج از نزاکت باشد، خودداری نمایند.»