نازگل حسینی/ دانشجوی دوره‌ی کارشناسی رشته‌ی مهندسی و علم مواد دانشگاه صنعتی شریف
محمد ملانوری/ فارغ‌التحصیل مقطع کارشناسی ارشد رشته‌ی اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف
باکس اول:
سوال اول: آیا مداخله‌ی دولت در تعیین حداقل دستمزد را قبولدارید؟
اسماعیل محمدولی: خیر، دولت ماهیت کارفرمایی دارد و نمی‌تواند بی‌طرف باشد.
محمد مساعد: بله
محمد ماشین‌چیان: خیر؛ قبول ندارم.
باکس دوم:
سوال دوم: به نظر شما، چه کسی نمایندگی منافع بیکاران را درمذاکرات تعیین دستمزد بر عهده دارد؟ الف) دولت
ب) تشکل‌های کارگری
ج) تشکل‌های کارفرمایی
د)هیچکدام از این سه نمی‌توانند منافع بیکاران را نمایندگی کنند.
اسماعیل محمدولی: د
محمد مساعد: الف
محمد ماشین‌چیان: هیچکدام
باکس سوم:
سوال سوم: کدام‌یک باید نقش اصلی را در تعیین حداقل دستمزدهر سال داشته باشد؟
الف) خروجی جلسه سه‌جانبه و تفاهم داخل آن
ب) دو شاخصه تعیین دستمزد در قانون کار، یعنی سبد معیشتخانوار و نرخ تورم
اسماعیل محمدولی: ب. دو معیار تعیین مزد در قانون کار کاملاشفاف وضع شده‌اند و وظیفه‌ی اعضای شورای عالی کار تعیینرقم دستمزد بر اساس این معیارها است.
محمد مساعد: واضح است. از آنجا که انسان‌ها نیازهای اولیه‌ایمانند سرپناه و خوراک دارند ملاک قراردادن دو شاخصه‌ی تورم وسبد معیشت الزامی است و کارگران نیز مانند دیگر انسان‌هانمی‌توانند خروجی جلسه‌ی سه‌جانبه را بخورند یا تفاهم زیبایچندنفر در آن جلسات را بپوشند.
محمد ماشین‌چیان: هیچکدام. چنانکه در مقالات مختلف تشریحکرده‌ام با تعیین دستمزد مخالفم.
باکس چهارم:
سوال چهارم: به نظر شما، مهمترین معضل در تشکل‌یابی کارگرانچیست؟
اسماعیل محمدولی: رواج غیرقانونی قراردادهای موقت از دولتهاشمی تا امروز مانع انجام وظایف نمایندگی کارگران می‌شود؛چون در صورت انجام وظیفه به راحتی اخراج می‌شوند.
محمد مساعد: مهمترین معضل در تشکل‌یابی کارگران، نگرانیدولت (State) از قدرت گرفتن ساختارهایی خارج از خود، درتمامی دهه‌های پس از انقلاب مشروطه است. به همان دلایلی کهدانشجویان نمی‌توانند تشکلی خارج از ساختار رسمی و تحتکنترل دانشگاه شکل بدهند و به همان دلایلی که حتی سازمان‌هایمردم‌نهاد در ایران نیز باید از سوی دولت مجوز فعالیت داشتهباشند تشکل‌های کارگری هم جز تحت کنترل و اختیار دولت اجازهشکل‌گیری ندارند و در نتیجه آنچه تحت عنوان تشکل‌های رسمیکارگری در ایران فعالیت می‌کند، عملاً ساخته‌ی دولت‌هاست ونمی‌تواند حامی حقوق کارگران در تعارض منافع دولت و کارگرانباشد. طبعاً کارگران نیز از چنین تشکل‌هایی استقبال نمی‌کنند وامکان رشد آنها فراهم نمی‌شود.
محمد ماشین‌چیان: معضل کارگر ایرانی تشکل یابی نیست. تشکل‌ها یکی از موانع و هزینه‌های سربار کارگرها و از عللاصلی بحران بیکاری در کشور هستند.
باکس پنجم:
سوال پنجم: به نظر می‌رسد در ایران هیچ حزب یا گروه سیاسیمدعی نمایندگی خواسته‌های کارگران نیست و حزب اسلامی کارهم در این حوزه ناکارامد است. چرا چنین حزبی وجود ندارد وچگونه وجود آن می‌تواند به حمایت بیشتر از قشر کارگر بینجامد؟
اسماعیل محمدولی: یک حزب کارگری طبیعتاً بعد از شکل‌گیریتشکل‌های مستقل صنفی و برای تأثیرگذاری در سطوح بالاتر بهوجود می‌آید. تاسیس حزب کار بدون وجود نهادهای مستقلکارگری وارونه‌کاری است و تاکنون دستاوردی جز اشتغالزاییغیرمولد برای وزیر اسبق کار (حسین کمالی) نداشته است.
محمد مساعد: این معضلی جهانی است که در چند دهه‌ی اخیر باتثبیت گفتمان نولیبرال شدت یافته و احزاب کارگر را استحاله کردهاست. البته این معضل در ایران پیچیده‌تر است؛ زیرا امکان تحزببه معنای واقعی وجود ندارد و از سویی استفاده از ابزارهایمعمول احزاب کارگر برای دفاع از حقوق کارگران، مانند برگزاریاعتصابات نیز در ایران ناممکن است؛ یعنی اگرچه در قوانینداخلی اعتصاب کارگران جرم‌انگاری نشده [است]؛ اما درسالهای اخیر شاهد بوده‌ایم که کارگران پس از اعتصاب با استنادبه یک ماده‌ی قانونی که جلوگیری از کسب‌وکار مردم را جرمدانسته [است] ، با احکام زندان و شلاق روبرو شده‌اند. در ایناحکام کارفرما «مردم» تلقی شده [است] و کارگران مجازاتشده‌اند. هنگامی که چنین ابزارهایی از کارگران گرفته شودطبیعی است که شانسی برای ابراز وجود و حق‌خواهی از سویکارگران وجود نداشته باشد. بنابراین تا هنگامی که این موانعبین‌المللی، سیاسی و حقوقی بر سر راه تحزب کارگران وجودداشته باشد، نمی‌توان انتظار قدرت‌گرفتن احزاب حامی کارگران راداشت.
محمد ماشین‌چیان: چنین برداشتی با واقعیت منطبق نیست. تعدادکثیری مدعی و نماینده و تشکل داریم که چند دهه است با بهرهمندی از انواع حمایت ها و بودجه‌های کلان، مشغول فشار و لابیگری هستند. حزب هم داریم. بله، ناکارآمد است چون محصول یکتفکر تاریخ گذشته است. نتیجه، وضع فاجعه بار کنونی است.ادامه یا تکرار دوباره‌ی این رویه با اسم و حزبی جدید هم چیزی راعوض نخواهد کرد. طراحان چنین سوالاتی چند نسل است که بقاو ممات هزاران کارگر ایرانی را به آزمون و خطای شعارهای خوشآهنگ کمونیستی گرفته‌اند و هنوز حاضر نیستند با واقعیت ومعارف مقدماتی اقتصاد مدرن کنار بیایند. باعث تاسف است.
برای ورود به کانال پیام‌رسان تلگرام دوهفته‌نامه‌ی دانشجویی «داد» کلیک کنید.
