
مطالبه زندگی نرمال یک کنش سیاسی است؟
شکیبا احمدی/ کارشناسی/ مهندسی مکانیک، دانشگاه صنعتی شریف
«زندگی نرمال» عبارتی است که هرازچندگاهی راهش را میان هشتگهای توییتر و تحلیلهای اجتماعی روزمرهمان پیدا میکند. عبارتی که مصداقش گاهی رفتن به کنسرت خوانندهی موردعلاقه، دسترسی به آب و غذای سالم، امکان برنامهریزی برای آینده و گاهی واکسینه شدن یا حداقل اطلاع از روند احتمالی انجام آن است.
در این بین تلاشهای بسیاری برای عادیسازی وضع موجود و جا دادن آن در جلد وضعیت نرمال انجام میشود که این تلاشها خود محکمترین گواه بر غیرنرمال بودن وضعیت هستند؛ چراکه تنها فرد تشنه است که نیاز به توجیه و دلیل دارد و برای فرد سیراب، نیازی به توجیهی برای دسترسی به آب نیست. این اختلاف دیدگاه البته نمیتواند سطحی و کوچک شمرده شود و خود یکی از مهمترین عوامل رکود وضعیت و حتی بحرانیترشدن آن است.
در این بین تلاشهای بسیاری برای عادیسازی وضع موجود و جا دادن آن در جلد وضعیت نرمال انجام میشود که این تلاشها خود محکمترین گواه بر غیرنرمال بودن وضعیت هستند.
بخشی از این جریان در تلاش است افراد را متقاعد کند که نیازهایشان ضرورت کافی برای برآورده شدن را ندارند و آنچنان که آنان فکر میکنند، کمبود یا نبود آنها زندگی عادی افراد را به خطر نمیاندازد. حامیان این تفکر با تکیه بر کلیدواژه «برههی حساس کنونی» همواره سعی دارند نیازهای اولیهتر و ضروریتری معرفی کنند و مطالبهی سایر نیازها را زیادهخواهی تلقی میکنند. بخش دیگری اصل مسئله را انکار میکند و کمبود ضروریات را از پایه نفی میکند. البته طبیعتا این تلاش تنها میتواند مصرف خارجی و تبلیغاتی داشته باشد؛ چرا که تصویرسازیها و شعارها نمیتوانند جایگزین واقعیات و ضروریات شوند. قسمتی دیگر در راستای نهی و تقبیح بعضی مصداقهای زندگی نرمال، عموما تحت عنوان «تهاجم فرهنگی» و «غربزدگی» تلاش میکند که معمولا هم با نتیجهی عکس مواجه میشود. در این حالت بر خلاف حالت قبلی، کمبود مسئلهی موردنظر کاملا پذیرفته میشود و امکان فراهم کردن آن هم وجود دارد، اما با کنترلهای سختگیرانه دسترسی افراد به آن محدود میشود.عدهای هم که کمی دستودلبازانهتر و همراهتر با این دغدغه برخورد کردهاند و مشکلات را پذیرفتهاند، سعی دارند کمبودها را با آرمانها و امیدها پوشش دهند؛ البته این قشر تنها در زمینه نظریهپردازی فعالیت میکنند و به سبک زندگی «نان و امید خوردن» التزام عملی ندارند. این گروه با دست گذاشتن بر مقولهی حساس ارزشها و تلاش برای ایجاد حس نزدیکی بین خود و سایرین، بیشتر از بقیه با مقبولیت روبهرو میشوند. به هر حال این تلاشها اثر چندانی بر تلقی افراد از وضعیت زندگیشان ندارند و در بهترین حالت میتوانند مطالبات را کمی به تعویق بیندازند، البته این مسئله نیز اثر چندانی بر اراده و پشتکار این گروه ندارد و همچنان اگر مراد نیابند، به قدر وسع بکوشند. به هر روی میتوان به سادگی متوجه شد که مقولهی زندگی نرمال در کشور ما مسئلهای عادی نیست و هنوز عامل اختلاف بین جناحهای مختلف است.
حامیان این تفکر با تکیه بر کلیدواژه «برههی حساس کنونی» همواره سعی دارند نیازهای اولیهتر و ضروریتری معرفی کنند و مطالبهی سایر نیازها را زیادهخواهی تلقی میکنند.
قسمتی دیگر در راستای نهی و تقبیح بعضی مصداقهای زندگی نرمال، عموما تحت عنوان «تهاجم فرهنگی» و «غربزدگی» تلاش میکند که معمولا هم با نتیجهی عکس مواجه میشود.
در این شماره که پس از مدتها به همت تیم جدید و عمدتا جوان نشریه آماده شده است، سعی کردهایم به جنبههای مختلف زندگی نرمال و میزان تحقق آن در کشورمان بپردازیم. ذیل پرونده ویژهی این شماره، واحد اقتصادی به بررسی زندگی نرمال در سایهی رفاه اقتصادی، از برجستهترین ابعاد این مقوله، پرداخته است. این مقاله به طور دقیقتر دو جنبهی اقتصادی زندگی انسان، تورم و بیکاری، را مورد بررسی قرار داده است و با مقایسه آمارهای جهانی در کشورهای مختلف از جمله ایران، تاثیر این عوامل را بر اقتصاد کشورها و سطح زندگی افراد جامعه توضیح داده است. در مصاحبهای با رئیس انجمن انرژی بادی ایران، به بررسی مشکلات حوزه انرژی، به خصوص صنعت برق، و اثرات آن بر زندگی نرمال در دنیای دیجیتال امروز پرداخته شده است و در آن سعی شده سیاستهای توزیع برق و علل خاموشیهای مکرر، مقایسه الگوی مصرف انرژی و اختلاف قیمت حاملهای انرژی در کشور ما با میانگین جهانی، راهکارهای خروج از وضعیت فعلی و روشهای جایگزین برای تامین برق بررسی شوند. واحد اجتماعی هم سری به مسئلهی سربازی اجباری زده است و به مبدا و شکلگیری ارتش مدرن و نظام وظیفهی عمومی در ایران و جهان و فرازونشیبهایی که طی سالها طی کرده و در نهایت تحول کلی این سیستم و جایگزین شدن آن با سربازی اختیاری در بسیاری از کشورها پرداخته است.
موضوع داغ مقالهی واحد سیاسی هم تحلیل انتخابات ریاستجمهوری با تاکید بر بررسی عملکرد گذشته و حال و پیشبینی مسیر آیندهی جریان اصلاحطلبی است. واحد فرهنگ و هنر در مقالهای خارج از پرونده با عنوان «روانکاوی هنر»، سعی کرده راهی به ارتباط بین این دو مفهوم پیچیده و گسترده باز کند. در ابتدا مختصری از تاریخچه وجودی و منشا هنر آورده شده است و سپس به خاستگاه هنر از منظر روانکاوی و رابطه بین آزادی و هنر پرداخته است. در انتها مجددا واحد سیاسی، پیرو اعتراضات گستردهی مردم خوزستان حول کمبود آب و مشکلات ناشی از آن که زندگی ساکنان آنجا را کاملا تحتالشعاع قرار داده، بررسی معضلات کنونی این استان و عوامل ایجاد آنها طی سالهای طولانی را مورد توجه قرار داده و به شرح دو عامل مدیریت ضعیف و سیاست اشتباه سدسازی و انتقال آب پرداخته شده است. امیدواریم محتوای این شماره بتواند اندکی در مسیر آگاهیبخشی اثرگذار باشد؛ چراکه همانطور که همیشه گفتهایم، نخستین گام آگاهی است.
برای ورود به کانال پیامرسان تلگرام ماهنامه دانشجویی «داد» کلیک کنید.