
در بسیاری از سازمانها، جداسازی شبکهها یکی از لایههای مهم معماری امنیت اطلاعات است. شبکهای که اطلاعات حساس در آن نگهداری میشود، ممکن است از شبکه اداری، اینترنت یا سایر بخشهای سازمان جدا باشد تا دسترسی به دادهها و سامانههای حیاتی محدودتر شود. با این حال، جدا بودن شبکهها به این معنا نیست که هیچ فایلی نباید میان آنها جابهجا شود.
در عمل، سازمانها در بسیاری از فرایندهای کاری به انتقال اسناد، گزارشها، بهروزرسانیها و سایر فایلها بین شبکههای مختلف نیاز دارند. مسئله از جایی شروع میشود که این انتقال بدون سازوکار مشخص انجام شود؛ زیرا یک فایل میتواند علاوه بر اطلاعات موردنیاز، بدافزار یا دادهای را نیز به شبکه مقصد وارد یا از آن خارج کند.
به همین دلیل، انتقال امن فایل بین شبکهها باید بهعنوان بخشی از فرایند امنیت اطلاعات سازمان در نظر گرفته شود، نه صرفاً یک عملیات ساده برای جابهجایی داده.
شبکههای مجزا معمولاً برای محدود کردن سطح دسترسی و کاهش ارتباط میان محیطهای مختلف فناوری اطلاعات ایجاد میشوند. در یک سازمان ممکن است شبکه کاربران، شبکه سرورها، شبکههای عملیاتی و محیطهایی که اطلاعات حساس در آنها پردازش میشود، الزامات امنیتی متفاوتی داشته باشند.
برای مثال، ممکن است یک فایل در شبکه اداری تهیه شود اما استفاده از آن در یک سامانه موجود در شبکهای با سطح دسترسی محدود ضروری باشد. در چنین شرایطی، جداسازی شبکه نباید مانع انجام فرایند کاری شود؛ بلکه باید مشخص باشد فایل با چه روشی، توسط چه فردی و پس از چه کنترلهایی به محیط مقصد منتقل خواهد شد.
بنابراین، چالش اصلی صرفاً «چگونه فایل را منتقل کنیم؟» نیست؛ بلکه این است که چگونه انتقال فایل را بدون از بین بردن مزیت جداسازی شبکهها مدیریت کنیم؟
انتقال فایل میان دو شبکه با سطح دسترسی متفاوت، چند مسئله امنیتی و عملیاتی ایجاد میکند که نمیتوان برای همه آنها یک راهکار یکسان در نظر گرفت.
ورود فایل آلوده به شبکه مقصد
یکی از مهمترین ریسکها، احتمال انتقال فایل مخرب به شبکهای است که سطح حساسیت بالاتری دارد. یک فایل میتواند در ظاهر یک سند معمولی باشد، اما درون خود کد مخرب یا محتوای آلوده داشته باشد.
اگر فایل بدون بررسی وارد شبکه مقصد شود، جداسازی شبکهها بهتنهایی نمیتواند مانع این نوع تهدید شود. بنابراین، بررسی فایل پیش از ورود به محیط مقصد اهمیت زیادی دارد.
خروج اطلاعات حساس از شبکه سازمان
ریسک انتقال فقط به ورود بدافزار محدود نیست. ممکن است فایلی که از یک شبکه حساس خارج میشود، حاوی اطلاعات محرمانه، اسناد داخلی یا دادههایی باشد که نباید در اختیار افراد یا سامانههای خارج از آن محیط قرار گیرد.
در نتیجه، حفاظت از فایلهای سازمانی باید هم انتقال ورودی و هم انتقال خروجی را پوشش دهد. کنترل یکطرفه، بخش دیگری از مسئله را بدون نظارت باقی میگذارد.
استفاده از حافظههای جانبی
در برخی سازمانها، فلشمموری و سایر حافظههای قابلحمل همچنان یکی از روشهای جابهجایی فایل میان محیطهای جدا از یکدیگر هستند. این روش ساده است، اما در صورت نبود کنترل کافی، میتواند امکان ورود فایل آلوده یا خروج اطلاعات بدون ثبت و نظارت مناسب را فراهم کند.
علاوه بر ریسک امنیتی، استفاده از روشهای دستی معمولاً وابستگی بیشتری به عملکرد کاربران دارد و پیگیری دقیق سوابق انتقال را دشوارتر میکند.
نبود سابقه قابل پیگیری از انتقالها
وقتی فایلها با روشهای پراکنده میان شبکهها جابهجا میشوند، ممکن است مشخص نباشد چه فایلی، در چه زمانی، توسط چه کاربری و از چه مسیری منتقل شده است.
این موضوع در زمان بررسی رخدادهای امنیتی اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ زیرا سازمان برای شناسایی منشأ یک فایل یا بررسی مسیر انتقال آن به اطلاعات قابل اتکا نیاز دارد.
راهکارهایی مانند ارسال فایل از طریق ایمیل، استفاده از سرویسهای اشتراک فایل، حافظههای جانبی یا انتقال دستی ممکن است برای محیطهای عادی کاربرد داشته باشند، اما در شبکههای حساس، مسئله فقط رساندن فایل از نقطه A به نقطه B نیست.
برای نمونه، استفاده از سرویسهای عمومی اشتراک فایل ممکن است کنترل سازمان بر محل پردازش یا نگهداری داده را کاهش دهد. از طرف دیگر، انتقال با حافظه جانبی میتواند فرایند را به یک عملیات دستی وابسته کند.
در یک محیط سازمانی، تبادل امن اطلاعات زمانی معنا پیدا میکند که علاوه بر انتقال داده، کنترلهای امنیتی موردنیاز نیز در همان فرایند در نظر گرفته شوند.
برای انتخاب یک راهکار انتقال امن فایل باید پیش از هر چیز نیازهای امنیتی و عملیاتی سازمان مشخص شود. یک راهکار مناسب میتواند مجموعهای از کنترلها را در مسیر انتقال فایل قرار دهد.
1. بررسی فایل پیش از ورود به شبکه مقصد
فایل باید پیش از ورود به محیط مقصد از نظر وجود تهدیدات شناختهشده بررسی شود. این کنترل میتواند احتمال ورود فایل مخرب به شبکه حساس را کاهش دهد.
۲. کنترل مسیر انتقال
باید مشخص باشد فایل از کدام محیط وارد شده و مقصد آن کجاست. تعریف مسیرهای مشخص برای انتقال، امکان ایجاد ارتباطهای خارج از فرایند تعریفشده را کاهش میدهد.
۳. مدیریت دسترسی کاربران
همه کاربران نباید الزاماً امکان انتقال فایل به همه شبکهها را داشته باشند. تعریف سطح دسترسی بر اساس نقش کاربران، یکی از اجزای مهم مدیریت انتقال داده در سازمان است.
۴. ثبت رویدادها
ثبت اطلاعات مربوط به انتقال فایل، امکان بررسی فعالیتها و پیگیری رخدادهای امنیتی را فراهم میکند. این اطلاعات میتواند شامل زمان انتقال، کاربر، فایل و مقصد انتقال باشد.
۵. امکان استقرار در زیرساخت سازمان
در محیطهایی که دادههای حساس پردازش میشوند، سازمان ممکن است ترجیح دهد زیرساخت انتقال فایل تحت کنترل خودش قرار داشته باشد. این موضوع بهخصوص زمانی اهمیت دارد که خروج فایل از محیط سازمان با محدودیتهای امنیتی یا الزامات داخلی همراه باشد.
فرایند انتقال امن فایل در سازمان بهتر است بهصورت یک جریان کنترلشده تعریف شود. برای مثال، کاربر ابتدا فایل موردنظر را برای انتقال ثبت میکند، فایل در مرحله مشخصی بررسی میشود و پس از عبور از کنترلهای تعیینشده، امکان انتقال آن به محیط مقصد فراهم میشود.
در این مدل، انتقال فایل از یک اقدام دستی و پراکنده به یک فرایند مشخص تبدیل میشود. در نتیجه، سازمان میتواند سیاستهای مربوط به کاربران، فایلها و مسیرهای انتقال را متناسب با معماری شبکه خود تعریف کند.
این رویکرد برای محیطهایی که میان شبکههای اداری، عملیاتی یا حساس مرزبندی مشخصی وجود دارد، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
در شبکههای عادی، ممکن است اولویت اصلی سرعت و سهولت دسترسی به فایل باشد. اما در شبکههای حساس، علاوه بر این موارد، باید مشخص باشد فایل از کجا آمده، چه کسی آن را منتقل کرده، آیا قبل از ورود بررسی شده و آیا انتقال آن مطابق سیاست سازمان بوده است.
به همین دلیل، تبادل فایل در شبکههای حساس نیازمند ترکیبی از کنترل دسترسی، بررسی امنیتی و ثبت رویدادهاست. هرچه حساسیت شبکه مقصد بیشتر باشد، وابستگی به روشهای ساده و بدون کنترل نیز ریسک بیشتری ایجاد میکند.
یک سامانه انتقال امن فایل میتواند کنترلهای موردنیاز برای جابهجایی فایل میان محیطهای مختلف را در یک فرایند مشخص متمرکز کند.
در چنین سامانهای، سازمان میتواند سیاستهای مربوط به انتقال فایل، کاربران و شبکههای مبدأ و مقصد را مدیریت کند و در کنار آن، کنترلهای امنیتی موردنیاز را نیز در فرایند انتقال قرار دهد.
این موضوع بهویژه برای سازمانهایی اهمیت دارد که به دلیل ماهیت فعالیت خود، امکان ایجاد ارتباط مستقیم میان برخی شبکهها را ندارند اما همچنان به تبادل داده میان آنها نیازمندند.
یکی از رویکردهای قابل استفاده برای این سناریو، استفاده از راهکارهایی است که انتقال فایل را در یک مسیر کنترلشده انجام میدهند.
SFT سایبرنو با هدف فراهم کردن امکان انتقال امن فایل و داده میان محیطهای مختلف سازمان طراحی شده است. این راهکار میتواند برای سازمانهایی که نیاز به جابهجایی فایل میان شبکههای مجزا دارند، بهعنوان بخشی از معماری انتقال اطلاعات مورد استفاده قرار گیرد.
در این مدل، بهجای اینکه فایلها از طریق روشهای پراکنده و وابسته به کاربر جابهجا شوند، فرایند انتقال در یک بستر مشخص انجام میشود و سازمان میتواند کنترلهای موردنیاز خود را متناسب با سیاستهای امنیتیاش تعریف کند.
جداسازی شبکهها یکی از راهکارهای مهم برای کاهش سطح دسترسی و حفاظت از محیطهای حساس است، اما این جداسازی معمولاً نیاز سازمان به جابهجایی فایل را از بین نمیبرد. مسئله زمانی ایجاد میشود که انتقال فایل بدون کنترلهای امنیتی مشخص انجام شود.
از ورود فایل آلوده و خروج اطلاعات حساس گرفته تا نبود سابقه قابل پیگیری و وابستگی به حافظههای جانبی، هرکدام از این موارد میتوانند بخشی از ریسک انتقال داده در سازمان باشند.
بنابراین، انتقال امن فایلهای سازمانی باید بهعنوان یک فرایند مستقل و قابلکنترل در معماری امنیت اطلاعات دیده شود. استفاده از یک راهکار مشخص برای مدیریت این فرایند، میتواند امکان تبادل فایل میان شبکههای مجزا را بدون اتکا به روشهای پراکنده فراهم کند.