
قرارداد هوشمند یک قرارداد خود اجراشونده بر اساس توافق بین خریدار و فروشنده است که بصورت کد نوشته شده است. کد و موافقتنامههای موجود در قرارداد هوشمند در شبکه بلاکچین تعریف و اجرا میشوند.
قراردادهای هوشمند اجازه معاملات را بدون نیاز به یک سیستم بانکی مرکزی یا حقوقی، به افراد میدهد. قراردادهای هوشمند بر روی پلتفرم بلاکچین اجرا می شوند از این رو، به افراد واسطه برای انجام معاملات نیاز نیست.
قراردادهای هوشمند را میتوان در زمینههای مختلف، از مراقبت های بهداشتی گرفته تا خدمات مالی استفاده کرد. برخی از کاربردهای قراردادهای هوشمند به شرح زیر است:

هر قرارداد هوشمند از پنج بخش اصلی تشکیل شده که عبارتند از:
یکی از محبوبترین کاربردهای فناوری بلاک چین و اسمارت کانترکت ها، در حوزه زنجیره تامین بوده است. فروشگاههای مواد غذایی، انبارها، کشاورزان و موارد دیگر، همگی جایگاه خودشان را در زنجیره تامین دارند. اما با افزایش پیچیدگی این شبکهها، ردیابی محصولات و پیگبری پرداختها برای شرکتها دشوارتر شده است. قراردادهای هوشمند با هدف افزایش مسئولیتپذیری، قادر به خودکارسازی و انگیزهبخشی به تمام بخشهای زنجیره تامین هستند.
مثلا، فرض کنید یک فروشگاه مواد غذایی منتظر رسیدن بار سیب از یک قاره دیگر است. این فروشگاه هزینه مقدار مشخصی سیب را پرداخت کرده و منتظر رسیدن تعداد یا وزن دقیق بر اساس آن است. با این وجود، خطای انسانی میتواند در این روند تاثیرگذار باشد. در بین راه، کارگران ممکن است جای سیبها را تغییر بدهند، از بار بدزدند یا به دروغ بگویند بار به درستی به مقصد رسیده است. چنین مشکلی باعث بههم ریختگی کل زنجیره میشود و تا زمانی که فروشگاه محموله را دریافت نکند، هیچکس نمیداند این مشکل در کجای زنجیره ایجاد شده است.
اما با استفاده از قراردادهای هوشمند، فروشگاه مواد غذایی قادر به ایجاد یک فرآیند بررسی خودکار در هر مرحله از فرآیند تحویل است. با اینکه این بررسیها هماکنون در زنجیرههای تامین عادی وجود دارند، اما باید به صورت دستی انجام شوند. در این حالت، یک نفر باید به شمارش محموله پرداخته و ورودی را ثبت کند. حال ممکن است این فرد با دروغگویی بخشی از بار را برداشته و ادعای گم شدن آن در راه را بکند. سرقت در زنجیره تامین یک مشکل بزرگ است که سالانه 35 میلیارد دلار برای شرکتهای آمریکایی خسارت بهبار میآورد.
در اسمارت کانترکت ها جنبه عدم نیاز به اعتماد متمایز است. فروشگاه مذکور میتواند قرارداد را بهگونهای تنظیم کند که تا زمان تامین سیبها، هزینه آن پرداخت نشود. در این صورت، هیچ راهی برای گمراه کردن سیستم وجود ندارد. بنابراین طرفین قرارداد باید در فرایند تامین مسئولیتپذیرتر باشند. بهعلاوه اینکه ارسال فوری وجوه به تامینکننده مشوقی بزرگ است.
شما با استفاده از قرارداد هوشمند میتوانید پول، دارایی، سهام یا هر چیز دیگری را بدون وجود فرد سومی، به صورت شفاف و بدون هیچ مشکلی انتقال دهید. برای درک بهتر مطلب یک مثال میزنیم:
فرض کنید میخواهید یک خانه را از فردی بخرید. میتوانید این کار را از طریق بلاک چین و با پرداخت ارز دیجیتال مثل بیت کوین یا اتریوم انجام دهید. رسیدی دریافت میکنید که درون آن یک قرارداد مجازی وجود دارد. همچنین یک کلید ورودی دیجیتالی در تاریخ مشخصی به دستتان میرسد. اگر این کلید در زمان مشخصی به دست شما نرسد، بلاک چین به طور خودکار پول را به شما بازپرداخت میکند. اگر کلید قبل از زمان اجاره برای شما فرستاده شود، تابع، کلید و هزینه را برای شما نگهداری میکند و دوباره در روز موعود برایتان میفرستد.
این سیستم براساس if-then کار میکند و صدها نفر شاهد آن هستند. پس هیچگونه عیب و نقصی در تحویل کلید به شما وجود ندارد. اگر کلید به شما داده شود، یعنی شما قطعا پول دریافت کلید را پرداخت کردهاید. اگر مبلغ را از طریق بیت کوین پرداخت کنید، میتوانید کلید را دریافت کنید. این مدارک بعد از زمان مشخصی به صورت اتوماتیک لغو میشوند و از آنجایی که تمام شرکتکنندهها به صورت همزمان از این موضوع آگاه میشوند، کد نمیتواند بدون اطلاع هیچ یک از افراد فرستاده شود.