ر 5 اوت سال 2016 بود که شرکت یاهو به طور رسمی خبر از کار افتادن یاهو مسنجر را اعلام کرد و کاربران تعصبی یاهو مجبور به ترک و یافتن جایگزین مناسب برای آن شدند. شاید بتوان گفت که دلیل اصلی شهرت و محبوبیت یاهو مسنجر، استفاده از اتاقهای گفتگو یا همان چترومها بود که توانست بسیار تاثیرگذار باشد.
چندین ماه هم است خبرهایی از حوزه ارتباطات به گوش میرسد، خبرهایی که میتواند هم مثبت و هم منفی باشد. مثلاً خبر انتشار اطلاعات کاربران توسط فیسبوک میتواند جزو اخبار منفی این روزهای بخش ارتباطات جهان باشد و یا افزایش محبوبیت پیامرسانهای ایرانی شاید جزو اخبار مثبت برای مردم ایران در این حوزه باشد. اما نسبت کاربران پیامرسانهای مختلف در جهان با هم متفاوت است و آمارهای گوناگونی از تعداد کاربران این پیامرسانها در سایتها و مجلات گوناگون منتشر میشود.
پیش از اینکه بحث را ادامه دهیم و وارد عصر پیامرسانهای گوشی هوشمند شویم، بد نیست اشارهای به اپلیکیشن نیمباز داشته باشیم. شاید بسیاری از شما تجربهی کار با نیمباز را روی گوشیهای مجهز به سیستمعامل جاوا و سیمبیان خود به یاد داشته باشید.

این اپلیکیشن در سال ۲۰۰۶ منتشر شد و از ویژگیهای بسیار خوب آن، اتاقهای گفتگو، چتهای خصوصی، نرمافزارهای جانبی بسیار زیاد، سرعت بالا و بهره گرفتن از چند پروتکل بود. نیمباز هماکنون برای اندروید، آیاواس، بلکبری و ویندوزفون نیز عرضه شده است. این اپ زمانی در بین ایرانیان بسیار محبوب بود؛ اما با روی کار آمدن گوشیهای هوشمند، عمر نیمباز حداقل در ایران به پایان رسید.
از سال ۲۰۰۷ و با معرفی اولین آیفون و آغاز به کار پلتفرم اندروید گوگل، رفتهرفته استفاده از گوشی هوشمند در بین کاربران رایج شد و تعداد کاربران اینترنت نیز به میزان قابل توجهی افزایش پیدا کرد. با بستری که دو سیستمعامل آیاواس و اندروید برای برنامهنویسان فراهم کردند، پلتفرمهای پیامرسان از پیسی به موبایل آمدند و امکانات بسیار جذابی هم در اختیار کاربران موبایل قرار دادند. علاوه بر این هر سال امنیت اپلیکیشنهای پیامرسان بیشتر میشود که این موضوع مسلما در انتخاب کاربران بیتأثیر نیست. اما به نظر میرسد مهمترین عامل روی آوردن شرکتها و کاربران به اپلیکیشنهای موبایل پیامرسان، دسترسی بیشتر کاربران به گوشی هوشمند است.
البته بسیاری از اپلیکیشنهای پیامرسان امروزی علاوه بر گوشی هوشمند، بر بستر تحت وب و همچنین در نسخههای دسکتاپ در دسترس کاربران قرار گرفتهاند. در ادامه به برخی از مهمترین اپلیکیشنهای پیامرسان که نقش مهمی در ارتقاء فناوری پیامرسانی لحظهای ایفا کردهاند اشاره میکنیم.
استارتاپی بهنام واتساپ در ژانویه ۲۰۰۹ اولین نسخهی اپلیکیشن پیامرسان خود را منتشر کرد. واتساپ توسط دو تن از کارمندان سابق یاهو بنا نهاده شده است. اپل در سال ۲۰۰۹ از Push Notifications رونمایی کرد تا بدین طریق اپلیکیشنهای پیامرسانی مثل واتساپ بتوانند کاربران را حتی در زمانی که در اپلیکیشن نیستند از دریافت پیامهای جدید مطلع کنند؛ این ویژگی یکی از مهمترین قابلیتهای اپهای پیامرسان محسوب میشود که امروزه توسط بسیاری از این اپلیکیشنها مورد استفاده قرار میگیرد. واتساپ در ابتدا برای جلوگیری از رشد سریع و کاهش کیفیت خدمات خود، پس از یک سال هزینهای را از کاربران دریافت میکرد.
رشد چشمگیر واتساپ بهصورت بیوقفه ادامه یافت و در سال ۲۰۱۴ تعداد کاربران فعال این سرویس به بیش از ۵۰۰ میلیون نفر افزایش یافت. در وصف موفقیت اپلیکیشن یادشده همین بس که چند سال قبل فیسبوک با پرداخت مبلغ ۱۹ میلیارد دلار این شرکت را خریداری کرد.
مایکروسافت در سال ۲۰۱۰ اعلام کرد که با صرف مبلغ ۸.۵ میلیارد دلار، پلتفرم پیامرسانی اسکایپ را خریداری کرده است. از آن زمان مسیر تکامل این پیامرسان بسیار تغییر کرد. مایکروسافت پس از خرید اسکایپ تمرکز زیادی بر ارائهی نسخهی موبایلی این اپلیکیشن معطوف کرد و همین عامل باعث شد مخاطبان بیشتری به استفاده از این اپ روی بیاورند. حقیقت این است که انقلاب در گوشیهای هوشمند باعث شد کاربران بیشتری به پلتفرمهای پیامرسان دسترسی داشته باشند.
درست همان زمانی که مایکروسافت روی اسکایپ کار میکرد، اپلیکیشن پیامرسان جدیدی به نام وایبر در تاریخ ۲ دسامبر ۲۰۱۰ برای آیفون منتشر شد. هدف اصلی از ساخت این اپ، رقابت مستقیم با اسکایپ بود. پس از شروع کار وایبر، در کمتر از دو سال نسخههای اندروید و ویندوزفون و بلکبری هم منتشر شد. یکی از قابلیتهای خوب وایبر نسبت به رقبای آن زمان، کیفیت بالای مکالمات صوتی و پیامرسانی گروهی بود. وایبر از جمله اپلیکیشنهایی محسوب میشود که تقریبا از همان ابتدا امکانات بسیار خوبی مثل ارسال شکلک، تماس صوتی باکیفیت، استیکر، نقاشی، عکس، ویدیو و ... در اختیار افراد قرار میداد و علاقهی کاربران به این ویژگیها باعث شد این ویژگیها رفتهرفته به استانداری نانوشته برای اپلیکیشنهای پیامرسان تبدیل شوند. بر اساس آخرین آمار منتشرشده در مورد وایبر تا ماه دسامبر ۲۰۱۶، این پلتفرم پیامرسان بیش از ۸۰۰ میلیون کاربر دارد.
اپلیکیشن پیامرسان لاین نیز از جمله تأثیرگذارترین پلتفرمهای پیامرسانی دههی جاری محسوب میشود. نسخهی اول این اپ در مارس ۲۰۱۱ منتشر شد. لاین یک اپ رایگان ارتباطی است که میتوان از آن روی گوشی هوشمند، تبلت و حتی رایانهی شخصی استفاده کرد. از ویژگیهای این پیامرسان میتوان به چتهای صوتی و تصویری و متنی رمزنگاریشده، گروههای گفتگو، بخش شبکهی اجتماعی، ارسال انواع فایل و صوت و متن در چتها، ویدیو کنفرانس و ... اشاره کرد. این سرویس توسط Line Corporation که بازوی راست کمپانی ژاپنی Naver Corporation محسوب میشود، ساخته شده است. یکی از قابلیتهای خوب لاین ۴۰ زبانه بودن آن است و بنابراین کاربران اکثر نواحی دنیا هیچ مشکلی در هنگام کار با لاین نخواهند داشت. طبق آخرین آمار ارائهشده در ویکیپدیا، لاین در ماه آوریل ۲۰۱۴ اعلام کرده که تعداد کاربران این پلتفرم به ۴۰۰ میلیون نفر رسیده است.
در سال ۲۰۱۳ اولین نسخهی تلگرام بهصورت عمومی منتشر شد و شاید در آن زمان کمتر کسی فکر میکرد که این اپ بتواند با چنین سرعتی رشد کند. زمانی که تلگرام به بازار پیامرسانهای موبایل وارد شد، بسیاری از کاربران گوشیهای هوشمند جهان از وایبر و واتساپ استفاده میکردند. البته کاربران کشورهای شرقی مثل چین همچنان از پلتفرمهای اختصاصی خود از جمله ویچت بیشتر از سایر اپهای ارتباطی استفاده میکنند.
یکی از مهمترین دلایلی که باعث شد کاربران بیشتری به استفاده از تلگرام روی بیاورند، امنیت و سرعت بسیار بالا و تبلیغات در تلگرام است. در ابتدا سبک طراحی و امکانات پایهای این اپ تقریبا به واتساپ شباهت داشت و رفتهرفته امکانات و قابلیتهای بسیار کاربردی و خوبی به آن اضافه شد. پس از اینکه تلگرام گروههای با ظرفیت بالا و کانالها را به سرویس خود اضافه کرد، کاربران ایرانی زیادی به استفاده از این اپ روی آوردند؛ بهطوریکه بر اساس نقشهی جدید آمار کاربران پیامرسانهای امروزی، تلگرام هماکنون محبوبترین پیامرسان در ایران است.

در نقشهی بالا میتوانید محبوبترین پیامرسانها را در تمام نواحی جهان مشاهده کنید. یکی دیگر از ویژگیهای بارز و قابل توجه تلگرام، API بسیار قوی و نیز متن باز بودن آن است. تلگرام هماکنون برای اندروید، آیاواس، ویندوزفون، مک اواس و رایانههای دسکتاپ و نسخهی تحت وب در دسترس کاربران قرار دارد.
هماکنون نسخههای غیر رسمی این اپلیکیشن با امکانات و ویژگیها و طراحیهای مختلف در دسترس کاربران قرار دارند و این مورد برای بسیاری از افراد جذابیت زیادی دارد. همچنین باتهای تلگرام امروزه توسط بسیاری از شرکتهای مهم و توسعهدهندگان برای ارائهی خدمات آنلاین و لحظهای مورد استفاده قرار میگیرد.
شاید هماکنون لیستی از پلتفرمهای پیامرسان در ذهن داشته باشید که نامی از آنها در این مقاله برده نشده است. البته که هر پلتفرمی در حد خود باعث پیشرفت این حوزه شده؛ اما هدف ما ارائهی یک دید کلی از پیشرفت این پلتفرمها بوده است.
از جمله سرویسهای پیامرسان دیگری که در پیشبرد پلتفرمهای پیامرسان نقش مؤثری داشتهاند میتوان به ویچت، کیک، تانگو، اسپارک، آیچت، BBM، فیستایم، اسنپچت، کاکوتاک، ایمو، فیسبوک مسنجر موبایل و ... اشاره کرد. اگر میخواهید جزئیات دقیقتری از تمامی سرویسهای پیامرسان به دست بیاورید، پیشنهاد میکنیم این صفحه را در ویکیپدیا مشاهده کنید.
در جدیدترین آمار ارائه شده از تعداد کاربران پیامرسانها در ماه ژوئیه 2018، پیامرسان واتسآپ با یک میلیارد و پانصد هزار نفر کاربر در صدر پرکاربرترین پیامرسانهای دنیا و تلگرام با دو پله سقوط در جایگاه نهم قرار گرفت که این افت جایگاه احتمالاً به دلیل فیلترینگ این پیامرسان در ایران و برخی کشورهای دیگر است.
در ادامه هشت پیامرسان پرطرفدار دنیا را بررسی و قابلیتهای آن ها را نیز مقایسه می کنیم؛
واتسآپ کار خود را در سال 2009 آغاز کرد و در سال 2014 فیسبوک این پیامرسان را خرید و از آن خود کرد. بر اساس آمار، در سال 2017، یک میلیارد و صد هزار نفر کاربر در واتسآپ حضور داشتند که 200 میلیون آن اهل هند بودند.
پشتیبانی از بیشتر سیستم عاملهای موجود
ایجاد و مدیریت گروهها
قابلیت تماس صوتی و تصویری
قابلیت استفاده همزمان چند کاربر
امکان ساخت بات
عدم قابلیت ایجاد کانال
?
با قابلیتهای امروز فیسبوک شاید بتوان گفت، این شبکه اجتماعی یکی از بزرگترین مسنجرهای حال حاضر دنیاست. این پیامرسان در ابتدا به عنوان چت فیسبوک در سال 2008 راهاندازی شد، در سال 2010 فیسبوک پیامرسان خود را ارتقا داد و در نهایت سال 2011 زمان انتشار نسخههای اندروید و آیاواس پیامرسان محبوب فیسبوک شد. با انتشار این نسخهها، رابط کاربری و قابلیت پیامرسانی از فیسبوک اصلی جدا شد و به برنامهای جداگانه راه پیدا کرد .
پشتیبانی از تمام سیستم عاملهای موجود
ایجاد و مدیریت گروهها
ویرایش ویدئو و عکس در حین ارسال
انتقال پول حین مکالمه
ساخت و مدیریت گروهها
بازی آنلاین
مانند واتسآپ قابلیت ایجاد کانال ندارد
?
ویچت برای نخستین بار در ژانویه 2011 توسط تنسنت در چین آغاز به کار کرد. با این که در این سالها هشدارهای متعددی از سوی جوامع امنیتی دنیا در مورد وجود سیاستهای خاص محرمانهای ویچت به مردم داده شده اما با این وجود ویچت همچنان در صدر پرطرفدارترین پیامرسانهای دنیا قرار دارد.
گپ دو نفره یا گروهی با ایموجیهای متنوع
گپ صوتی
تماس تصویری
فرستادن تصویر و ویدئو
جستجوی افراد نزدیک با جیپیاس
گذاشتن مطلب و استاتوس و همچنین پسندیدن و گذاشتن دیدگاه
امکان تشکیل و مدیریت گروهها
امکان دسترسی به اتاق گفتگوهای محلی بر اساس موقعیت جیپیاس
?
ایجاد ومدیریت گروهها
بازیهای اجتماعی آنلاین
موسیقی و فیلم
خرید
چت صوتی
?
ماکروسافت اسکایپ را در سال 2011 با قیمتی بالغ بر 8.5 میلیارد دلار خریداری کرد، زنشتروم سوئدی و فریس دانمارکی نیز از پایه گذاران اسکایپ در سال 2003 بودند. اسکایپ یک نرم افزار کاربردی است که به کاربران این اجازه را میدهد به وسیله صدا بر روی بستر اینترنت تماس تلفنی برقرار کنند. تماس تلفنی و ویدئویی بین کاربران اسکایپ کاملاً رایگان است و این در حالی است که برای تماس با تلفنهای ثابت و موبایلی نیاز به تهیه کارت اعتباری است.
پشتیبانی از تمام سیستم عاملها
استفاده رایگان برای تماسهای بین کاربری
تماس گروهی صوتی
تماس تصویری
مناسب برای ویدئو کنفرانسها
?
اسنپ چت فعالیت خود را از سال 2011 شروع کرده و محصول شرکت اسنپ اینک است. اسنپ اینک توسط ایوان اشپیگل و بابی مورفی از دانشجویان دانشگاه استنفورد توسعه داده شده است. امروزه ساختمان اسنپ در لس آنجلس آمریکا واقع شده است و ارسال پیامهای زماندار و نقاشی بر روی تصویر از جمله ویژگیهای انحصاری این پیامرسان است.
ارسال پیام صوتی و تصویری
قابلیت استوری، همانند اینستاگرام
ساخت و مدیریت گروهها
ارسال پیامهای زماندار
قابلیت مخفی کردن چتها
امکان ایجاد کانال و ربات ندارد
?
لاین از سال 2011 در ژاپن کار خود را آغاز کرد. در حال حاضر این پیامرسان، یکی از پرطرفدارترین پیامرسانها بین مردم ژاپن است.
پشتیبانی از صفحات مجازی برای انتشار پست
قابلیت برقراری تماس صوتی وتصویری
ایجاد و مدیریت گروهها
پشتیبانی از سیستم عامل ویندوز و دارای نسخه وب
قابلیت ساخت بات
ایجاد کانال ندارد
عدم وجود قابلیت ریپلای بر روی پستها
?
پیامرسان تلگرام در چند سال اخیر، جزو محبوبترین پیامرسانها درمیان مردم ایران بود. اما با تصمیمهای اتخاذ شده در کشور، مردم به تدریج شروع به مهاجرت از این پیامرسان خارجی به پیامرسانهای داخلی کردند. در همین موضوع، بررسی های دقیق آماری نشان میدهد که بعد از فیلترینگ تلگرام در ایران، میزان بازدید و استفاده کاربران از این پیامرسان افت قابل توجهی پیداکرده است.
فیلترینگ تلگرام محدود به ایران نشد و در کشورهای روسیه، فرانسه، اندونزی و غیره نیز شاهد فیلتر آن بودیم. همین اقدامات در چند ماه اخیر باعث شد رتبه الکسا تلگرام با 86 پله سقوط، به رتبه 341 برسد. همچنین در گزارشی که در بالا به آن ذکر شد، جایگاه تلگرام از نظر تعداد کاربران نسبت به سایر پیامرسانهای جهان، با دو پله سقوط، در جایگاه نهم قرار گرفت.
تلگرام در سال 2013 توسط دو برادر با نامهای پاول دورف و نیکلای دورف روانه بازار داغ پیامرسانها شد. پشتیبانی مالی این پروژه بر عهده یک سازمان غیرانتفاعی کارآفرینی در آلمان است. در اکتبر 2013 تلگرام روزانه صدهزار کاربر فعال داشت که این میزان در سال 2014 به 15 میلیون رسید. در ماه دسامبر همین سال، کاربران فعال تلگرام به بیش از پنجاه میلیون نفر رسید و روزانه بیش از یک میلیارد پیام تبادل میکردند. در فوریه سال 2015 ، تعداد ثبت نام کنندگان تلگرام به 350 هزار کاربر درهر روز رسید که در مجموع پیامهای ارسال شده روزانه کاربران به بیش از 15 میلیارد پیام رسید. درسال 2017 بود که تلگرام با چیزی حدود 170 میلیون کاربر، هفتمین پیامرسان محبوب دنیا شناخته شد.
امکان ساخت بات
امکان مدیریت گروهها وکانالها، همزمان توسط چند کاربر
قابلیت ساخت ومدیریت کانال
دارای مرورگر منحصر به فرد
ایجاد ومدیریت گروهها
قابلیت چت مخفی
قابلیت تماس صوتی
نظر شما در مورد سرویسهای پیامرسان امروزی چیه؟ چه انتظاراتی از این پلتفرمها دارین و فکر میکنین چه امکانات دیگه ای باید به این اپلیکیشنها اضافه بشه؟ منبع: آژانس دیجیتال مارکتینگ گیومه