چرخه

نظریه اینشتین، کاملا صحیح است.

در این جهان هیچ چیز از بین نمی رود.

همه چیز از ماده تا انرژی در چرخه نامرئی جهان مادی در حرکتند و بطور دائم، بازیافت می شوند.

هرچند در این چرخه شکل و ماهیت آنها عوض می شود لیکن قرار نیست در کل چیزی از بین برود.

این واقعیت بزرگ علمی، برای آنان که وجودشان مزیّن به جهان بینی الهی است ، گواهی بر مشیت خداوند یکتا و اراده ی او بر تداوم حیات و بقای موجودات جان دار و بی جانی است که خلق می کند.

اگر چنین باشد، که هست، این امر نشان از عشق خداوند به آفریده های خود دارد.

به نظر می رسد یگانه آفریدگار جهان هستی مایل نیست مخلوقات خود را به ورطه ی فنا و نیستی روانه کند.

هرچند خدای توانا انسان را در کمال زیبایی_به احسن تقویم*_ خلق می کند و سپس می میراند اما میراندن او دلیلی بر فنای انسان مخلوق نیست.

او تنها انسان را به پایین ترین مرحله_فی اسفل سافلین**_باز می گرداند.

مرگ ، فنا نیست.

به اراده ی خداوند، روح همراه با کوله باری از داشته های معنوی انسان در زمان حیات، به سوی او باز می گردد و جسم وارد چرخه بازیافت مواد می شود تا روزی دوباره زنده شود با سرانگشتان.***

حال دیگر انسان از دنیای مادی به کلی و برای همیشه، رخت بر بسته است.

به خواست و تقدیر خدا راهی سفری دور و بی بازگشت شده است و زندگان را در غم فراق و حسرت و افسوس نبودن خود تنها گذارده است.

با نگاهی به تنِ بی جان، تصور می کنیم این جسمِ مرده هیچ گاه در این جهان زیست نکرده است.

آن را که تا لحظاتی پیش، «او» بود و برای خود هویتی داشت، برای همیشه به آغوش خاک می سپاریم.

هنوز سخت، داغ دار و غمگینیم.

اما همین حسرت و اندوه ، خود گواهی بر آن است که انسان، نمرده بلکه تنها از دیار ما سفر کرده است و ما بازماندگان در حسرت ندیدن و نداشتنش، تنها دلتنگ اوییم.

دلتنگی گواهی بر وابستگی است و وابستگی، دلیل و مدرکی بر تداوم حیات اما به شکلی دیگر.

حتی می توان به درگذشتگان نیز وابسته باقی ماند زیرا اگرچه آنان خود رفته اند لیکن ردّ و نشانه های خود را باقی گذارده اند و این آثار هنوز در چرخه حیات، دست به دست می چرخند و بر حیات زندگان، اثر می گذارند.

انسان سفر کرده است اما مگر قرار است هیچ ردّ و نشانی از مسافر، در خانه اول او، دنیای مادی، نباشد؟

مکانی که سال ها در آن زندگی کرد و با ابراز اعمال و رفتار خود، بر محیط مادی و معنوی جهان پیرامون و بر انسان های دیگر اثر گذاشت و از آن ها اثر پذیرفت.

کنش و واکنش های میان او که زمانی زنده بود و واقعیات و حقایق دنیای اطراف، برای او پیشینه ای مملو از خاطرات و آثار به جای مانده از وی ساخته و به دست و یاد زندگان سپرده است.

این پیشینه، وجود دارد.

پس انسان درگذشته، هنوز در جهان مادی حی و حاضر است.

بواقع نام و یاد و اعمال نیک و بد رفتگان، هیچ گاه نابود نمی شوند هرچند این مدّعا ی بدیهی، نیازی به اثبات ندارد لیکن بعنوان یک استدلال مُکمل، خوب است به پندار دیگری اشاره کنیم.

پندار دیگر آن است که چرخه، منحصر به انرژی و مواد ، چه جاندار و چه بی جان، نیست بلکه حقایق بزرگی چون رفتار و کردار انسان، همچنین احساسات، آرزوها و هیجانات و عواطف وی که منجر به ابراز افعال او می شود نیز در چرخه نامریی بازیافت قرار می گیرند.

بواقع هر عملی، عکس العملی دارد و واکنش اعمال و رفتار انسان ها همچون انعکاس نور در آیینه، به سوی خودمان باز می گردد.

به یقین باور دارم که حتی بازتاب خیالات و اندیشه های ما نیز که به ظاهر فعل و رفتار ما نیستند یا اینکه منجر به اعمال ما نمی شوند، در جایی و زمانی از آینده دور یا نزدیک به سمت ما باز می گردند.

با این وجود، خداوند در قران کریم از بازگشت نتیجه اعمال صالح یا ناصالح انسان به وی سخن می گوید و اشاره ای به انعکاس افکار و آرزوها و تصورات و هر آنچه که خارج از دایره عمل انسان هستند، ندارد.

بارها به چرایی این موضوع اندیشیده ام و هربار به این نتیجه رسیده ام که احتمالا ذهنیات و عواطف انسان نیز در زمره اعمال ما هستند و این کنش های نادیده نیز واکنش هایی خاص خود دارند.

نتیجه آنکه هر گاه فکری، ایده ای، فعلی و عملی ، احساس و هیجان و عشقی از سوی انسان خلق و یا به بیان علمی، تولید می شود هیچ یک از این مختصات انسانی از بین نمی روند هر چند ظرف زمانی آنها پایان یافته باشد.

آنها نیز در مسیر چرخه فعل و انفعالات ماده و انرژی جهان قرار گرفته و به صورت های دیگر بازافریده و یا بازتولید می شوند.

این چرخه حتی پس از مرگ نیز ادامه دارد و می توان مدعی شد که حتی اثر گذاری فعل و انفعلات رفتاری و احساسی انسانی، پس از مرگ ، به مراتب بیشتر از زمان حیات انسان است.

تا کنون به این اندیشیده ایم که چرا امیر مومنان علی علیه سلام در زمان حیات، آنچنان مظلوم و بی یار بود که گاه درد خود به چاه می گفت؟

چرا او که حق مطلق و قران ناطق بود در زمان حیات، یاران اندکی داشت و حتی اصحاب و دوستان پیشین نیز بر ندای حق طلبی او شوریدند؟

چرا او که شهید عدالت خود شد، با گذشت قرن ها، بیش از پیش، و بیش از زمان حیات خود، عاشقان و شیفتگان فراوان دارد؟

چرا کلام او را قران دوم می خوانند و به حق چنین است؟

هرچند اثربخشی کلام و کردار او که امیر مومنان بود، در زمان حیات او بر عاشقان حق و عدالت، امری اثبات شده است لیکن تداوم حقانیت او در طول سال ها و قرن ها همچنان ادامه دارد.

دلیل ، روشن است.

به گواهی قران، حق ماندنی است هرچند باطل در مقاطعی به ظاهر پیروز میدان باشد.****

چرخه وجود دارد...

سوسن چراغچی

تابستان 1395

*لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ

که ما انسان را در نیکوترین صورت (در مراتب وجود) بیافریدیم.سوره تین. آیه 4.

**ثُمَّ رَدَدْنَاهُ أَسْفَلَ سَافِلِينَ

سپس (به کیفر کفر و گناهش) به اسفل سافلین (جهنم و پست‌ترین رتبه امکان) برگردانیدیم.سوره تین. آیه 5.

***بَلَىٰ قَادِرِينَ عَلَىٰ أَنْ نُسَوِّيَ بَنَانَهُ

بلی (استخوانهای او را جمع می‌کنیم) در حالی که ما قادریم که سرانگشتان او را هم منظم درست گردانیم.سوره قیامت.آیه 4.

****وَقُلْ جَاءَ الْحَقُّ وَزَهَقَ الْبَاطِلُ إِنَّ الْبَاطِلَ كَانَ زَهُوقًا

و بگو حق آمد و باطل نابود شد آرى باطل همواره نابودشدنى است. سوره اسراء. آیه 81.