
گاهی گونه راستم تیر می کشد
و این تجربه سالهاست که تکرار می شود.
گاه در بیداری و گاه هنگامی که آماده خوابیدن هستم یا حتی زمانی که به میانه خواب و بیداری فرو رفته ام.
هر گاه سرمایی بزند یا اعصابم از چیزی به هم ریخته باشد و یا حتی در موقعیت هایی شادی بخش که لابد از فرط خوشی دندان هایم را روی هم فشار داده باشم!
و البته مواقعی هم پیش می آید که این عارضه به ظاهر بی دلیل اتفاق می افتد. در شرایطی که همه چیز عادی و معمولی است.
راستش هنوز دلیل اصلی این عارضه برایم روشن نیست. حتی نمی دانم کانون این درد کجاست. شاید از جایی دور و نزدیک ، از اعماق چاه ماوراست که تازیانه به دست، به سمتم می آید.
دردی شدید است که مانند پیکانی داغ به عمق بافت های صورت فرو رفته و آن را می سوزاند.
همچون زلزله ای که پهنای آن چند ثانیه بیشتر نیست اما آنقدر شدید است که چهار ستون تن و جانم را می لرزاند. گاهی بی خبر و ناگهانی هجوم می آورد و گاه ابتدا با یک پیش لرزه هشدار می دهد و سپس خود با تمام قوا و هیبت خویش، نزول اجلال می کند!
پیش لرزه گاهی به خودی خود چیزی نیست به جز حس وقوع خطر. چیزی شبیه هشدار از سوی عاملی ناشناخته و نامحسوس.
اما گاهی پیش لرزه هم درد دارد و در عین حال هجوم دردی بمراتب سخت تر را نیز هشدار می دهد.
طبیعی است که پیش لرزه ها هم درست به اندازه خودِ درد و بلکه بیشتر، ترسناکند.
نخستین بار که اتفاق افتاد، بیست سالم بود. هنگام خواب ناگهان یک طرف صورتم تیر کشید و چند ثانیه ادامه یافت. از یکسو درد می کشیدم و از سوی دیگر متحیر بودم که آخر این چه درد عجیبی بود! آنقدر شدید بود که فکر کردم چیزی مثل پتک به استخوان می کوبد و آن را می شکند. اما بعدها در گذر عمر که تکرار و تکرار شد دانستم این درد نه از استخوان و گوشت و رگ و پوست، بلکه از اعصاب صورت است. مثل این است که شبکه عصب های این قسمت از بدن، با تحریک چیزی موهوم، مانند کودکانی که مبصر به آن ها بر پا بدهد، یک باره و همه باهم از جایشان بجهند!
این عارضه آنقدر تکرار شده که حتی می توانم هنگام حلول درد، نقشه عصب های آن قسمت از صورت را هم ترسیم کنم!
درست مانند تازیانه آزرخش که بی رحمانه بر چهره آسمان شب می کوبد و ردّ آن پنجه های نور بر سیاهی شب، نقش می بندد. خطی بلند با زبانه هایی هر کدام چند شاخه در پهنای نیمرخ شب.
آن شب، از روی خامی جوانی این واقعه عجیب را به گناه های نکرده نسبت دادم. ( بگذریم که بسیاری از چیزهایی که آن روزها گناه می پنداشتیم، تفسیر نادرستی از گناه بودند.) اما امروز می دانم که دست کم این یک درد، متاثر از تفسیر و تلقین ذهنی این و آن نیست. شاید پیام آوری است مستقل از جهان علت و معلولی که از مبداء دیگری دستور می گیرد!
درد، روشنایی می آورد.
همچون رعد و برق، مایه خوف و رجاست.*
گاهی فکر می کنیم درد برای عبرت و آگاهی است. اما یک پله بالاتر، درد برای حضور در لحظه است. همچون چوب معلم بر سر شاگردِ حواس پرت زندگی تا از خواب و خیال، بیرون بجهد و در لحظه حاضر شود. سر را بالا بگیرد تا درک کند حقیقت حاضر در لحظه را در محضر استاد.
این هم امید است.
اساسا یکی از چیزهایی که انسان را از قید افکار، اوهام،رنج ها و غصه ها و ناراحتی های خودساخته رها کرده و در لحظه نگاه می دارد، درد است. و هرچه درد شدیدتر باشد، هشیاری انسان بیشتر است.
چند روز پیش، داخل ماشین نشسته و کتاب می خواندم.
ماشین وسط کوچه ای بلند و دلباز در محله منیریه پارک شده بود.
هیچ کس آن حوالی نبود و هیچ ماشینی از آنجا رد نمی شد. پاکیزگی و خلوتی و سکون این کوچه گواهی بر این بود که مردمانی صلح طلب در این خانه های ساکت و آرام زندگی می کنند. سر کوچه دو مغازه بود که هر دو باز بودند و این خود، به امنیت کوچه می افزود.
در سایه این امنیت و آرامش، شیشه ماشین را پایین کشیدم و راحت و آسوده به بازی نسیم پاییزی با شاخه های درختانی که هنوز سرسبز بودند، چشم دوختم.
لَختی پس از این آرامش عمیق، کتاب را باز کرده شروع به خواندن کردم.
آن قسمت از کتاب، سنگین و پیچیده و دیرفهم بود ولی حالا فارغ از شلوغی ذهن و در این محیط امن و ساکت و آرام، آن را بخوبی درک می کردم.
همینطور که غرق در ماجراهای داستان بودم ، ناگهان گونه راستم بشدت تیر کشید.
از آن دردهایی که نخست، طلیعه اش می آید و بلافاصله لشکر درد یک باره و بی امان از راه می رسد.
وقتی پیش لرزه رسید با ترس و لرز از این که مبادا صدای آخ و آه و ناله به گوش رهگذری برسد، کتاب را انداختم و با هول و شتاب، دنبال دکمه بالابر شیشه ماشین گشتم. در این هنگامه سراسیمگی و دستپاچگی که به سمت راست متمایل شده بودم، ناگهان چشمم به چشم مردی افتاد که تنها چند قدم دور تر از ماشین موازی با من ایستاده بود و مستقیم در چشمم نگاه می کرد. پیدا بود که دست کم چند ثانیه ای آنجا بوده و مرا که سر به زیر انداخته کتاب می خواندم، می پایید. حالت نگاه این غریبه به قدری زننده و ترسناک بود که انگار خود شیطان بود که در کالبد یک مرد، چشم در چشم نگاهم می کرد.
نگاهش مردّد بود. یک نگاه به من می کرد و یک نگاه به مردی که پشت سرش داشت نزدیک می شد.
روشن است که بعد از این همه سال زندگی نخستین بار نبود که با نگاه خیره مردی مواجه می شدم اما این یکی ، ناغافل و وقیح و گستاخ بود که اگر روز روشن نبود، در آن کوچه خلوت از ترس قالب تهی می کردم.
با این وجود آنچنان ترسیدم که پیش روی آن مرد ، بسرعت در ماشین را قفل کردم و شیشه را بالا بردم. با این وجود هنوز احساس ناامنی داشتم. تا این که مرد دیگر رسید و هر دو با هم از آنجا دور شدند.
در آن لحظات ، هیچ نتیجه ای از آن حضور گستاخانه نمی توانستم بگیرم به جز این که آن دو نفر دزد ماشین بودند. بعد از آن ها دو مرد دیگر هم آمدند و همگی به انتهای کوچه رفتند و از نظر دور شدند.
هنوز تپش و هیجان قلبم آرام نگرفته بود با این وجود درد صورت با دیدن مرد ساکت شده بود.یا بهتر است بگویم اصلا درد اصلی رخ نداده بود.
پیش لرزه آمده بود اما هیچ زلزله ای بوقوع نپیوسته بود!
چه تضاد عجیبی بود میان آن آرامش و سکون و احساس امنیت نخست و این هول و تکان شدید که مثل شتک یک لکه بزرگ جوهر سیاه هنگام نوشتن بر لوح سفید کاغذ بود.
حال برایم روشن بود که آن درد، هشدار داده بود که سر را بالا بگیرم و ببینم که غریبه ای نزدیک من ایستاده و دارد نگاهم می کند.
نمی دانم آن مرد که بود و چه می خواست بکند. ولی حضور ناغافل وی و آن نگاه شیطانی، همچون شتک جوهر سیاه بر لوح سپید آرامش بود. این که او که بود و در آن لحظه چه قصد و نیتی داشت به این داستان مربوط نیست. آنچه اهمیت دارد این بود که درد ناگهانی، آن یار دیرینه، هشدار داد تا سر را بالا گرفته و او را ببینم و از این ماجرا نتیجه گرفتم که سیسم عصبی انسان، به یک منبع نامرئی عظیم متصل است...شاید به کانون انرژی و یا جایی دور و نزدیک که به آن می گویند ماورا.
طبیعی است که عصب ها از مغز دستور می گیرند اما فرمانروایی فراتر از مغز وجود دارد.
فرمانروا هر که هست به سرچشمه آگاهی متصل است.
پریز برق را به گونه ای ساخته اند که نیروی عظیم برق را مهار و به نقطه ای درست هدایت کند اما
گاهی هنگام اتصال دو شاخه به پریز ، یک یا دو سه تا جرقه می زند.
شاید پریزِ گونه راست من هم به یک منبع آگاهی متصل است.
اما هنوز یک چیز برایم روشن نیست.
پرسش این است که چرا جرقه های پریز آگاهی، همیشه و فقط در گونه راست من رخ می دهند؟!
آیا راست است که بر شانه راست هر انسانی، فرشته ای «رقیب» نشسته است؟**
سوسن چراغچی
18 مهر ماه 1400
* هُوَ الَّذِي يُرِيكُمُ الْبَرْقَ خَوْفًا وَطَمَعًا وَيُنْشِئُ السَّحَابَ الثِّقَالَ
اوست که برای بیم (از قهر) و امید (به رحمت) خود برق را به شما مینماید و ابرهای سنگین را پدید میآورد.
سوره الرعد، آیه 12
**إِذْ يَتَلَقَّى الْمُتَلَقِّيَانِ عَنِ الْيَمِينِ وَعَنِ الشِّمَالِ قَعِيدٌ ﴿۱۷﴾مَا يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ ﴿۱۸﴾
آنگاه كه دو [فرشته] دريافت كننده از راست و از چپ مراقب نشسته اند (۱۷)[آدمى] هيچ سخنى را به لفظ درنمى آورد مگر اينكه مراقبى آماده نزد او [آن را ضبط مى كند] (۱۸) سوره «ق».