قطار در ایستگاهی بین راه، توقف کرده بود و مشخص نبود چرا حرکت نمی کرد.
نیم ساعت از توقف در این ایستگاه دورافتاده می گذشت.
عصر یک روز تابستانی و هوا خیلی گرم بود.
مسافران خیس عرق و کلافه شده بودند.
بعضی ها در کوپه ها مانده و عده ای هم در راهروها و مقابل پنجره های واگن ها جمع شده و همهمه می کردند.
بچه های کوچک به جان مادر پدرهایشان نق می زدند و بهانه می گرفتند. بچه های بزرگ تر هم از میان دست و پای جمعیتِ ایستاده در راهروها، از این واگن به آن واگن دنبال هم می دویدند و با جیغ و هیاهوی خود، بزرگ تر ها را بیش تر کلافه می کردند.
جایی که قطار ایستاده بود یک منطقه کویری بود و طبیعتا هیچ نسیمی از پنجره های باز به داخل نمی وزید.
تا چشم کار می کرد، صحرا بود و به جز زمین های خشک و بوته های خار بیابانی، چشم انداز دیگری در آن حوالی دیده نمی شد که همین نیز به اضطراب و نگرانی مسافران بخاطر گیر افتادن در آن وضعیت ناجور و غریب می افزود.
مامورین قطار برای انجام وظایف جاری خود می آمدند و می رفتند و در پاسخ به پرسش های راه و بیراه مسافران، جواب های گنگ و نامفهوم می دادند.
این موضوع به تردید مسافران دامن می زد که بالاخره کِی این قطار حرکت خواهد کرد؟
اصلا آیا حرکت می کند؟
نکند مشکلی هست که نمی خواهند به مسافران بگویند یا شاید هم خطری در کمین است که از بیم هول و هراس مسافران، صدایش را در نمی آورند...
سوال ها تمامی نداشت و با هر یک سوال بی جواب، موجی از تردید به دل مسافران سرازیر می شد و دل آشوب ترشان می کرد.
راست است که هر تردید، زاینده تردید دیگر است...
یک زنجیره ناتمام.
با این وجود گویا این همه نگرانی بیخود بود زیرا پس از یک ساعت توقف در ایستگاه، چرخ های قطار دوباره به حرکت درآمدند، و قطار آرام آرام به راه افتاد.
با شنیدن صدای چرخ های قطار، دل نگرانی و بی تابی مسافران فروکش کرد، آرام گرفتند و به کوپه هایشان برگشتند. سروصدای بچه ها هم خوابید و وضعیت دوباره عادی شد.
اما آخر نگرانی برای چیست در حالی که می توان حدس زد که یا اشکال فنی ای برای قطار پیش آمده است یا مشکلی از مرکز گزارش شده است که قطار باید برای مدت محدودی در جایی ایست کند ولی به هر حال بعد از رفع مشکل، دیریازود حرکت خواهد کرد.
پاسخ این پرسش روشن است.
مسافران بی تاب بودند زیرا اینجا که قطار ایستاده بود مقصد آن ها نبود.
بلکه درست در میانه ی راه بود.
طبیعی است به هر مسافری که بگویند قرار است بی دلیل برای مدتی نامعلوم در میانه مسیر توقف کند، ناراحت و بی قرار می شود زیرا میان خودش با آنجا که مقصد و هدف او برای این سفر است، فاصله ای گنگ و نا آشنا احساس می کند. مثل گره ای که معلوم نیست کِی و چطور قرار است باز بشود.
دست کم رفاه و خوشی و آسایشی هم در کار نیست، تا بتواند سر خود را با آن گرم کند.
طبیعی است که این حس شوم، انسان را دل آشوب می کند.
اصلا نگاه کردن به جاده ای که سر و ته آن معلوم نیست، خودش اضطراب می آورد.
حرکت کردن و جلو رفتن، حس خوبی دارد و بر عکس ، ایستادن و یا حتی درجا زدن، بلاتکلیفی می آورد.
چه کسی حال خوشِ رفتن را به کسالت و خمودگیِ ایستادن، ترجیح می دهد؟
طبیعی است که هیچ کس!
درست به همین دلیل است که تعداد کثیری از انسان ها در مقاطعی از سفرِ عمر خود، گرفتار نا آرامی و بیقراری و اندوه زایدالوصف می شوند.
خیلی ها افسردگی می گیرند و بعضی ها هم که از همه هشیار ترند، دچار مشکلات روحی روانی پیچیده تری می شوند.
به همین دلیل است که در چنین وضعیتی هر مشکلی که به روح و روان مربوط است، بسادگی درمان نمی شود زیرا انسانِ آگاه، نمی تواند قبول کند دردی که روان او را به زنجیر کشیده، با دارویی که تنها جسمش را خام و بی حال می کند، درمان پذیر باشد.
این چنین کسی، دلش جای دیگری گیر است.
آدمی در اعماق ضمیر آگاه خویش می داند که زندگی یک سفر است و این دنیای کویری جای مناسبی برای ایستادن نیست. دلبستگی ها و وابستگی ها و چیزهای قشنگ و زودگذر دنیا، غم و اندوه گذشته و ترس و بیم آینده، قطار زندگی انسان را در آن جایی که بدان تعلق ندارد ، متوقف می کند. اما از آنجایی که انسان ذاتا آگاه است، به این خوشی و ناخوشی های محدود، قانع نمی شود و هر چه هست بجز سرگرمی و فراموشی آن هم برای مدتی محدود، بیش نیست.
ایستادن، تردید و بلاتکلیفی می آورد.
باید سوار بر قطار لحظه ها از رویدادهای زندگی گذر کرد.
همه آن ها را نظاره کرد و گذشت تا به مقصد و مقصود اصلی و نهایی رسید.
آخرت...حیات برتر، هرچیز که بهتر از این دنیاست.
خواه پس از مرگ و
خواه
کسی چه می داند شاید آخرت، در تاروپود همین دنیای مادی، تنیده شده است و ما ایستادگان، از آن بی خبریم و هنوز آن را بدرستی درک ننموده ایم.
کلام آخر:
خوب است این را بعنوان یک ملاک و محک، بپذیریم که هر زمان، بی دلیل دچار غم و اندوه و کسالت و بیقراری شدیم، درست همانجا ایست کرده ایم.
سوسن چراغچی
24 تیر 1398
