
روباه گفت: سلام!
شازده کوچولو سربرگرداند و کسی را ندید ولی مودبانه جواب سلام داد.
صدا گفت: من اینجا هستم، زیر درخت سیب...
شازده کوچولو گفت: تو که هستی ؟ چه خوشگلی؟
روباه گفت: من روباه هستم.
شازده کوچولو به او تکلیف کرد که بیا با من بازی کن. من آنقدر غصه به دل دارم که نگو...
روباه گفت: من نمیتوانم با تو بازی کنم. مرا اهلی نکردهاند.
شازده کوچولو آهی کشید و گفت: ببخش !
اما پس از کمی تامل باز گفت:
- «اهلی کردن» یعنی چه؟
روباه گفت: تو اهل اینجا نیستی. پی چه میگردی؟
شازده کوچولو گفت: من پی آدمها میگردم. «اهلی کردن» یعنی چه؟
روباه گفت: آدمها تفنگ دارند و شکار می کنند. این کارشان آزاردهنده است. مرغ هم پرورش می دهند و تنها فایده شان همین است. تو پی مرغ می گردی؟
شازده کوچولو گفت: نه! من پی دوست می گردم. نگفتی «اهلی کردن» یعنی چه؟
روباه گفت: «اهلی کردن» چیز بسیار فراموش شدهای است، یعنی «علاقه ایجاد کردن...»
- علاقه ایجاد کردن؟
روباه گفت: البته، تو برای من هنوز پسربچهای بیش نیستی مثل صدها هزار پسربچه دیگر، و من نیازی به تو ندارم. تو هم نیازی به من نداری. من نیز برای تو روباهی هستم شبیه به صدها هزار روباه دیگر. ولی تو اگر مرا اهلی کنی، هر دو به هم نیازمند خواهیم شد. تو برای من در عالم همتا نخواهی داشت و من برای تو در دنیا یگانه خواهم بود...
شازده کوچولو گفت: کمکم دارم میفهمم...گلی هست... و من فکر می کنم که آن گل مرا اهلی کرده است...
روباه گفت: ممکن است. در کره زمین همه جور چیز می شود دید...
شازده کوچولو آهی کشید و گفت: آن که من می گویم در زمین نیست.
روباه به ظاهر بسیار کنجکاو شد و گفت: در سیاره دیگری است؟
-بله
- در آن سیاره شکارچی هم هست؟
-نه.
-چه خوب!...مرغ چطور؟
-نه.
روباه آهی کشید و گفت: حیف که هیچ چیز بی عیب نیست.
لیکن روباه به فکر قبلی خود بازگشت و گفت:
- زندگی من یکنواخت است. من مرغ ها را شکار میکنم و آدم ها مرا. تمام مرغ ها به هم شبیهند و تمام آدم ها با هم یکسان. به همین جهت در اینجا اوقات به کسالت میگذرد. ولی تو اگر مرا اهلی کنی، زندگی من همچون خورشید روشن خواهد شد. من با صدای پایی آشنا خواهم شد که با صدای پاهای دیگر فرق خواهد داشت. صدای پاهای دیگر مرا به سوراخ فرو خواهد برد، ولی صدای پای تو همچون نغمه موسیقی مرا از لانه بیرون خواهد کشید. بعلاوه، خوب نگاه کن! آن گندمزارها را در آن پایین میبینی؟ من نان نمیخورم و گندم در نظرم چیز بی فایدهای است. گندمزارها مرا به یاد هیچ چیز نمیاندازند و این جای تاسف است! اما تو موهای طلایی داری. و چقدر خوب خواهد شد آن وقت که مرا اهلی کرده باشی! چون گندم که به رنگ طلاست مرا به یاد تو خواهد انداخت. آن وقت من صدای وزیدن باد را در گندمزار دوست خواهم داشت...
روباه ساکت شد و مدت زیادی به شازده کوچولو نگاه کرد.
آخر گفت:
-بیزحمت... مرا اهلی کن!
شازده کوچولو در جواب گفت: خیلی دلم میخواهد، ولی زیاد وقت ندارم، من باید دوستانی پیدا کنم و خیلی چیزها هست که باید بشناسم.
روباه گفت: هیچ چیزی را تا اهلی نکنند، نمیتوان شناخت. آدم ها دیگر وقت شناختن هیچ چیز را ندارند. آنها چیزهای ساخته و پرداخته از دکان میخرند. اما چون کاسبی نیست که دوست بفروشد، آدم ها بیدوست و آشنا مانده اند. تو اگر دوست میخواهی مرا اهلی کن!
شازده کوچولو پرسید: برای این کار چه باید کرد؟
روباه در جواب گفت: باید صبور بود. تو اول کمی دور از من به این شکل لای علفها مینشینی. من از گوشه چشم به تو نگاه خواهم کرد و تو هیچ حرف نخواهی زد. زبان، سرچشمه سوءتفاهم است. ولی تو هر روز میتوانی قدری جلوتر بنشینی.
فردا شازده کوچولو باز آمد.
روباه گفت : بهتر بود به وقت دیروز میآمدی. تو اگر مثلا هر روز ساعت چهار بعد از ظهر بیایی، من از ساعت سه به بعد کمکم خوشحال خواهم شد، و هر چه بیشتر وقت بگذرد، احساس خوشحالی من بیشتر خواهد بود. سر ساعت چهار نگران و هیجانزده خواهم شد و آن وقت به ارزش خوشبختی پیخواهم برد. ولی اگر در وقت نامعلومی بیایی، دل مشتاق من نمیداند کی خود را برای استقبال تو بیاراید...
آخر در هر چیزی باید آیینی باشد...
شازده کوچولو پرسید: آیین چیست؟ روباه گفت: این هم چیزی است بسیار فراموش شده، چیزی است که باعث می شود روزی با روزهای دیگر و ساعتی با ساعت های دیگر فرق پیدا کند. مثلا شکارچیان من برای خود آیینی دارند. روزهای پنجشنبه با دختران ده می رقصند. پس پنجشنبه روز نازنینی است. من در آن روز پای تاکستان ها به گردش می روم. اگر شکارچی ها هر وقت دلشان می خواست می رقصیدند روزها همه به هم شبیه می شدند و من دیگر تعطیل نمی داشتم.
بدین گونه شازده کوچولو روباه را اهلی کرد و همین که ساعت وداع نزدیک شد، روباه گفت:
- آه!... من خواهم گریست.
شازده کوچولو گفت: گناه از خود توست . من که بدی به جان تو نمی خواستم، تو خودت خواستی که من تو را اهلی کنم...
روباه گفت: درست است.
شازده کوچولو گفت: در این صورت باز گریه خواهی کرد؟
روباه گفت: البته.
شازده کوچولو گفت: ولی گریه هیچ سودی به حال تو نخواهد داشت.
روباه گفت: به سبب رنگ گندم زار گریه به حال من سودمند خواهد بود.
و کمی بعد به گفته خود افزود: یک بار دیگر برو و گلهای سرخ را تماشا کن. آن وقت خواهی فهمید که گل تو در دنیا یگانه است. بعد برگرد و با من وداع کن، و من به رسم هدیه رازی برای تو فاش خواهم کرد.
شازده کوچولو رفت و باز گلهای سرخ را نگاه کرد. به آنها گفت:
-شما هیچ به گل من نمی مانید. شما هنوز چیزی نشده اید . کسی شما را اهلی نکرده است و شما نیز کسی را اهلی نکرده اید. شما مثل روزهای اول روباه من هستید. او آنوقت روباهی بود مثل صد هزار روباه دیگر. اما من او را با خود دوست کردم و او حالا در دنیا بی همتا است.
و گل های سرخ سخت رنجیدند.
شازده کوچولو باز گفت: شما زیبایید ولی درونتان خالی است. به خاطر شما نمی توان مرد. البته گل سرخ من در نظر یک رهگذر عادی به شما می ماند ولی او به تنهایی از همه ی شما سر است. چون من فقط به او آب داده ام، فقط او را در زیر حباب بلورین گذاشته ام، فقط او را پشت تجیر پناه داده ام.فقط کرم های او را کشته ام (بجز دو یا سه کرم که برای او پروانه شوند) چون فقط به شکوه و شکایت او ، به خود ستایی او، و گاه نیز به سکوت او گوش داده ام. زیرا او گل سرخ من است.
آنگاه پیش روباه بازگشت و گفت:
-خداحافظ!..
روباه گفت : خداحافظ و اینک راز من که بسیار ساده است:
بدان که جز با چشم دل نمی توان خوب دید. آنچه اصل است از دیده پنهان است.
شازده کوچولو برای اینکه به خاطر بسپارد تکرار کرد :
- آنچه اصل است از دیده پنهان است.
-آنچه به گل تو چندان ارزش داده عمری است که تو به پای او صرف کرده ای.
شازده کوچولو برای اینکه به خاطر بسپارد تکرار کرد :
-عمری ست که من به پای گل خود صرف کرده ام.
روباه گفت : آدم ها این حقیقت را فراموش کرده اند ولی تو نباید فراموش کنی .
تو هرچه را اهلی کنی همیشه مسئول آن خواهی بود. تو مسئول گل خود هستی...
شازده کوچولو برای اینکه به خاطر بسپارد تکرار کرد:
-من مسئول گل خود هستم..
از کتاب شازده کوچولو
آنتوان دو سنت اگزوپری
حق با روباه است: ما مسئولیم
مسئول اهلی شده های خود هستیم...
زمین می چرخد و زمان دیوانه وار و پر شتاب، در پی او روان است...رو به آینده.
زمین و زمان ، این دو اعجوبه خلقت، این آدم و حوای مغضوبِ از بهشت خدا رانده شده ، اینچنین سرنوشت هست و نیست جهان را در دستان پرتوان خود دارند.به خواست خداوند، اختیاردار ما شده اند.
هیچ چیز در جهان هستی، گرایش به گذشته ندارد،
ماهیت تغییر یافته، دوباره به شکل نخست در نمی آید،
طبیعت اهلی شده نیز دیگر مثل سابق، وحشی نمی شود.
ما زمانی، یکدیگر را با نیروی عشق، اهلی خود کردیم و در بند خود آوردیم. عاشق که شدیم، کوله بارِ رفتن را به زمین گذاردیم ، برای هم و کنار هم ماندیم.
اهلی ها با رفتن بیگانه اند و با ماندن و در جا زدن، آشنا.
خیالمان آسوده باشد، ما اهلی شده ها هیچ گاه از بند هایی که روزگاری بر قلب و روح یکدیگر زده ایم، نمی رهیم و دوباره وحشی و رها نمی شویم.
ما یکدیگر را ترک نمی کنیم.
دیگر دلی برایمان نمانده که برداریم و با خود ببریم.
ما می مانیم ، اما غمگین و نا شاد.
قلب اهلی دو بُعد دارد.بُعد شاد که همچون زمین و زمان، نگاه به آینده دارد و رو به عشق.
و بُعد ناشاد که سرکش و نومید است و مغروق سراب خاطره ها. همیشه در یاد روزگاری که رها و آزاد بود و شاد.
عشق، مولود دانش است.هر گاه دانستیم، و یکدیگر را شناختیم، عاشق می شویم و چیزی بدست می آوریم به نام عشق،
و چیزی از دست می دهیم به نام آزادی .
رهایی محصول ندانستن است و شادی ثمره آن.
عشق ، مولّد نیز هست.آفریننده اندوه و دلتنگی .
ما با عشق یکدیگر را اهلی می کنیم...و با تازیانه غم و اندوه، سرکشی را فراموش می کنیم.می مانیم اما غمگین و دلتنگ.
مراقب آدم های اهلی شده باشیم.آنان زندانی دل خویشند برای همیشه و تا ابد.آنان گم گشته ای دارند.
با تازیانه بی مهری، رنجشان را بیشتر نکنیم.
سوسن چراغچی
زمستان 1394