
نوشته: مهندس بابک وفایی
هرچند ایمنی خودروها مفهوم جدیدی نیست اما توجه به این موضوع در چند سال اخیر شکل جدیتری به خود گرفته است که حاصل آن خودرویی ایمنتر برای سرنشینان است.
اما به موازات پیشرفتهای ایمنی سرنشینان خودرو، ایمنی عابرین پیاده نیز در سالهای اخیر مد نظر قرار گرفته است چرا که بخش عمدهای از تصادفات منجر به جرح و فوت ناشی از برخورد خودروها به عابرین است که عملاً تا چند سال پیش توجهی به ایمنی آنها در خودروها نشده بود.
با در نظر گرفتن این مسأله، مؤسسه Euro NCAP از ابتدای سال 2009 ایمنی عابرین پیاده را نیز به عنوان یکی از تستهای خود مطرح کرد و به این ترتیب ایمنی خودرو در زمان برخورد با عابرین پیاده به عنوان یکی از امتیازات نهایی خودرو در نظر گرفته شد.
هرچند برخی از خودروسازان در آن زمان ایدههایی را برای افزایش ایمنی عابرین پیاده در دست بررسی داشتند اما این الزام قانونی سرعت بخشیدن به ایدهها شد.

یکی از مهمترین مسائل توجه به بخش جلویی خودروها است تا از این طریق کمترین آسیب ممکن به پاها و بدن عابرین وارد شود. در این حالت ترجیح بر آن است عابر در اثر برخورد با خودرو، بر روی درِ موتور بیفتد به جای آنکه در اثر شدت برخورد در مقابل خودرو قرار بگیرد.
با در نظر گرفتن این مسأله خودروسازان تلاش کردند طراحی بخشهای دیگر را نیز اصلاح کنند تا عابر پس از افتادن بر روی در موتور، با کمترین آسیب ممکن مواجه شود.
اما تمام این تغییرات (هرچند در افزایش امتیاز خودروها و در نتیجه ایمنی عابرین پیاده موثر بود)، عابرین در سرعتهای متوسط و در برخورد با خودرو همچنان به موجودی بیدفاع و آسیبپذیر تبدیل میشدند که در نهایت پس از برخورد به شیشه جلوی خودرو آسیب میدیدند.
با در نظر گرفتن این موضوع، ایده استفاده از ایربگی برای رفع این مشکل از سوی خودروسازان مطرح شد. این ایده را شرکتهای مختلف پیگیری کردند امّا سرانجام این ولوو بود که همچون بسیاری از تکنولوژیهای ایمنی دیگر، پیشگام استفاده از این سیستم در خودروهای تولید انبوه خود شد و سیستم ایربگ عابرین پیاده را در مدل V40 خود عرضه کرد.

ولوو در زمینه ایمنی عابرین همواره از جمله شرکتهای پیشرو بوده است. این شرکت سوئدی پیش از این سیستمی را معرفی کرده بود که از طریق دوربینهایی، محیط مقابل خودرو را رصد میکرد و میتوانست وجود عابرین پیاده را در مقابل خودرو تشخیص دهد تا در صورتی که راننده به موقع ترمز نکرد، سیستم به طور هوشمند متوقف کردن خودرو برای جلوگیری از برخورد با عابر را بر عهده بگیرد.
اما در مواقعی که حتی این سیستم نیز نمیتواند از برخورد با عابرین پیاده جلوگیری کند، ایربگها هستند که وظیفه نهایی را بر عهده دارند.
همچون هر ایربگ دیگری، این ایربگ نیز بر اساس مجموعهای از حسگرها و یک واحد کنترل مرکزی عمل میکند. تا اینجای کار ساده به نظر میرسد اما در پس همین سیستم ساده ساعتها آزمون قرار دارد.
این سیستم بر اساس اطلاعات دریافتی از هفت سنسور واقع در سرتاسر بخش جلویی خودرو عمل میکند. این سنسورها به محض تشخیص برخورد با پای عابر پیاده، به کنترل مرکزی ایربگ فرمان میدهند.
در این مرحله بخش عقبی درِ موتور خودرو به سرعت اندکی از جای خود بلند شده و ایربگ تصب شده در زیر آن باز میشود. این ایربگ بخش پایینی شیشه جلو و یک سوم مساحت شیشه جلو را میپوشاند تا شدت ضربه برخورد عابر پیاده به شیشه را کاهش دهد.
بلند شدن در موتور نیز میتواند بخشی از نیروی برخورد عابر را کاهش دهد. البته تمام این اتفاقات در کسری از ثانیه رخ میدهد و تنها در محدوده سرعتی بین 20 تا 50 کیلومتر در ساعت کارآیی مطلوب دارد اما همین موضوع نیز میتواند خبر خوشی برای عابرین پیاده باشد.
هرچند هنوز راه درازی تا فراگیر شدن این سیستم و یا حتی تبدیل شدن آن به یک الزام قانونی وجود دارد اما ولوو پیشرو مسیری است که احتمالاً سایر خودروسازان هم دیر یا زود باید آن را طی کنند.