
از نظر مهدی مصلحی، کارشناس امنیت فضای مجازی، رشد درآمد نجومی فروشندگان فیلترشکن در ۸ ماه اخیر اتفاقی ناخوشایند برای مردم و دولت ایران است. در حالی که دولت اینترنت را با اختلالات فراوان همراه کرده و شبکههای اجتماعی خارجی را نیز فیلتر کرده است، نیاز مردم به این ابزارها بیشتر از هر زمان دیگری احساس میشود و دسترسی به اینترنت آزاد یک حق شهروندی است. با این حال، اعمال این محدودیتها بازاری پرسود را برای فروشندگان ابزارهای رفع فیلتر ایجاد کرده و دولت نیز به نظر میرسد برای رفع فیلتر برنامهای ندارد.
به گزارش بهتر ،مهدی مصلحی در آغاز درباره وضعیت فعلی فیلترشکنها در ایران توضیح داد: «آمار دقیقی که متاسفانه از فیلترشکن ارائه نمیشود و آمارهای فعلی فقط تخمین است. مثلاً گفتهاند تا سال ۹۷ تراکنش فروش وی پی ان در ماه ۵۰ میلیارد تومان بوده است و با توجه به وضعیت سال گذشته این عدد به نزدیکی ۵۰۰ میلیارد تومان هم رسیده است و این هزینه خیلی از شرکتها را تشویق میکند تا به سمت ساختارهای وی پی ان بروند. بستر فیلترشکن یک بستر امن ارتباطی است و خیلی وقتها برای دور زدن فیلترینگ استفاده نمیشود، اما در کشور ما خیلی از مردم برای دور زدن فیلترینگ از این ابزار استفاده میکنند.»
یکی از مسئولان سازمان تنظیم مقررات گفته است که نزدیک ۸۰ درصد از ۸۰ میلیون مخاطب، از وی پی ان استفاده میکنند. این نشان میدهد که مصرف اینترنت و هزینهای که در این بین جابجا میشود، به کسانی میرسد که وی پی ان را فروش میدهند.
این مسئول در ادامه به تاثیرات منفی فیلترشکنهای ناامن برای گوشیها و ایجاد خلل در آنها اشاره کرد و اضافه کرد: "دقیقا! اگر استفاده درست از وی پی ان صورت گیرد، این بستر به یک بستر امن تبدیل میشود. به عنوان مثال، اگر شما یک مجموعه با شعبات مختلف دارید، میتوانید برای دسترسی به شبکهای از وی پی ان استفاده کنید. اما در کشور ما، بسیاری از مردم از وی پی ان برای دسترسی به سایتهای فیلتر شده استفاده میکنند."
بعضی افراد نیز از وی پی انهای رایگان استفاده میکنند. این نوع وی پی انها برای خدمت به مردم شکل نگرفتهاند و توسط افرادی که قصد نفوذ به شبکههای اینترنتی ایران دارند، ساخته میشوند. پس از نصب این اپلیکیشنها، گوشی شما به یک زامبی تبدیل میشود و در صورتی که فردی برنامه مخربی را در آن قرار دهد، اجازه دسترسی به گوشی شما را خواهد داشت. از این طریق، نیز میتوان سایتهایی را که فیلتر شدهاند، باز کرد.
مصلحی در پایان درباره راهکار حل بحران فیلترینگ در ایران گفت:
متاسفانه الان بستر فیلترشکن یک بستر قانونمند نیست. یکی از ۶۶ مصداق بحث فیلترینگ اگر یک سایت یا یک شرکتی اقدام به فروش رسمی وی پی ان کند، میتوانند آن سایت را فیلتر کنند، اما هنوز برای کاربر فکری نکردهاند، البته من نمیگویم این کار درست است! اگر قانونی که در مجلس در حال تصویب دارند که استفاده از فیلترشکن جرمنگاری شود یک نقطه جدید برای ورود به مرحله بعدی استفاده از وی پی انهاست.
وی افزود: «بهنظر بنده بهتر است به جای ایجاد این محدودیتها با تعاملی که با شرکتهای مختلف اپلیکیشنها ایجاد کنند، محدودیتهای اپلیکیشنهای پرطرفدار را بردارند. این مسیر فعلی در حوزه فیلترینگ فقط مسیر درآمدزایی برای برخی و هزینه برای مردم است.»