
"شعر میخونیم چون هر کدوم از ما عضوی از نوعِ بشری هستیم و نوعِ بشر سرشار از شور و شوقه! پزشکی، حقوق، تجارت؛ اینها همشون برای بقای زندگی لازمند امّا شعر، عشق و تجربه های اون، زیبایی... اینها چی؟ اینها چیزهایی اند که ما به خاطرشون زندگی می کنیم."
"انجمن شاعران مرده" کتابی از نانسی کلاین بام، در ستایش آزادی، تفکر مستقل و جرأت متفاوت زندگی کردن است؛ اما به نظرم در دل این ستایش، تناقضی قابل تأمل وجود دارد.
آقای کیتینگ مبارزه ای با نظم ساختاری مدرسه ای که خود دانش آموختهٔ آن بود را شروع کرد که برندهٔ آن نشد. هر چند که بی تأثیر نبود امّا به نظر من هزینه ای که پرداخت ارزش آن تجربه را نداشت. او می خواهد شاگردانش مستقل فکر کنند، امّا گاهی برای رسیدن به این هدف، خودش به آنها می گوید چگونه فکر کنند. دستور او برای پاره کردن مقدمهی کتاب، نمونهای از همین تناقض است؛ جایی که به جای تشویق دانشآموزان به نقد و بررسی یک دیدگاه، از آنها خواسته میشود بدون استدلال، آن را کنار بگذارند. شاید کیتینگ با نظام آموزشی خشک و سنتی مخالف باشد، اما آیا تحمیل یک جهانبینی متفاوت، واقعاً به معنای آزادی است؟
از طرفی، تغییر ذهنیت نوجوانان در جامعه ای سنتی، بدون توجه به ساختار خانواده، مدرسه و انتظارات اجتماعی، کاری ساده نیست. نمی توان صرفاً با چند جمله الهامبخش، ساختاری ریشهدار را تغییر داد و از پیامدهای این تغییر چشم پوشی کرد. آیا می توان نگرشی که شاید سالیان سال در جامعه ای نهادینه شده، بدون برنامه ریزی و با رفتارهای هیجانی از میان برداشت. آیا میتوان در این راه خانواده ها و مدرسه را نادیده گرفت؟ تغییر نگرش، استراتژی های چهارگانه ای با عناوینِ بازآموزی - قدرتی - تسهیلی - ترغیبی، دارد که باید کُند و بطئی و در طی زمان انجام گیرد و با رفتارهای هیجانی هیچگونه سنخیتی ندارد. این کتاب یک رمان انگیزشی نیست بلکه داستانی آموزشی است.
به نظرم یکی از مهمترین پرسشهایی که این کتاب در ذهنم باقی گذاشت این بود: آیا برای آموزش آزادی، میتوان از روش های اقتدارگرایانه استفاده کرد؟ آیا می توان از آزادی حرف زد ولی با روش دیکتاتور مآبانه؟ شاید آزادی واقعی از جایی آغاز شود که حتی جرأت مخالفت با معلمی را داشته باشیم که به ما آموخته متفاوت فکر کنیم.