
این بخش، فصل اول خلاصهی کتاب «چک لیست» نوشتهی آتول گاواندی است.
تصور کن در دههی ۱۹۵۰ دچار حملهی قلبی شدهای. آن زمان دانش پزشکی دربارهی علتهای مشکلات قلبی آنقدر اندک بود که فقط یک مسکن و استراحت مطلق برایت تجویز میشد. راستی، اگر دلت میخواست در همان دوران نقاهت هم سیگار بکشی، مشکلی نبود!
خوشبختانه از آن زمان تا امروز دانش بشر بهشدت گسترش پیدا کرده است. همین شصت سال پیش، پزشکان تقریباً هیچ راهحل روشنی برای درمان حملهی قلبی نداشتند، اما امروز روشهای متعددی در اختیار داریم، از داروهای فشار خون و کاتترهای قلبی گرفته تا جراحی باز قلب. علاوه بر این، راههای زیادی هم برای پیشگیری از مشکلات قلبی از ابتدا پیدا کردهایم، از داروهای کاهشدهندهی کلسترول گرفته تا افزایش فعالیت بدنی.
با این حال، در حوزههای پیچیدهای مثل پزشکی، همین گستردگی دانش به یک شمشیر دولبه تبدیل شده است. طبق آمار سازمان جهانی بهداشت، تا امروز بیش از ۱۳٬۰۰۰ سندروم، بیماری و آسیب شناسایی و تعریف شده است. اگر هزاران دارو و روش درمانی موجود برای بیماران را هم به این عدد اضافه کنیم، متوجه میشویم که هیچ پزشک یا تیم پزشکی بهتنهایی نمیتواند بر همهی این حجم از دانش انباشتهشده مسلط باشد.
همین موضوع ما را با مشکل «ناکارآمدی» روبهرو میکند؛ یعنی ما در بهخاطر سپردن، سازماندهی و بهکارگیری درست دانشِ درست، بهطور مداوم دچار مشکل هستیم. جراحان و پرستاران هر دو تحت فشار زیادی هستند تا هم با آخرین فناوریهای پزشکی روز باشند، هم همزمان با چند بیمار سروکار داشته باشند و هم تعداد زیادی مرحلهی لازم برای انجام دقیق یک روش پزشکی پیچیده را طی کنند. آنها باید همهی اینها را در حالی انجام دهند که همزمان با واکنشها و نتایج غیرمنتظرهای که در برخورد با بیماران پیش میآید نیز کنار بیایند.
روشن است که برای بهرهگیری از این حجم عظیم دانش پزشکی و پیشگیری از خطاهای انسانیِ احتمالاً مرگبار، به ابزاری تازه نیاز داریم.
