
این بخش، فصل اول خلاصهی کتاب «چشمه» نوشتهی عین رند است.
روز عادیای برای هاوارد رورک، معمار جوان، نیست. امروز او با اخراج روبهروست. مقابل رئیس دانشکدهی فنی استانتون ایستاده که طرحهای رورک را بالا گرفته؛ طرحهایی ساده و زاویهدار که تزئینات سنگین گذشته را کنار میگذارند. رئیس دانشکده او را بهخاطر سرپیچی از سنت معماری خطرناک میخواند. وقتی به زیبایی معبد پارتنون اشاره میکند، رورک آن را میپذیرد اما حاضر نیست از آن تقلید کند؛ به باور او یک ساختمان مدرن باید به مصالح واقعیاش وفادار باشد، یعنی فولاد، سیمان و شیشه، نه تقلید از چوب یا سنگ. رئیس دانشکده فرصتی دوباره پیشنهاد میدهد اگر رورک سبکهای کلاسیک را در طرحهایش بگنجاند. رورک نمیپذیرد و بیرون میرود؛ او درستکاری قضاوت شخصیاش را بر خواستههای جامعه ترجیح میدهد.
در همان لحظه، پیتر کیتینگ با بالاترین افتخارات از همان دانشکده فارغالتحصیل میشود. کیتینگ دقیقاً نقطهی مقابل رورک است. او سالهای تحصیلش را صرف مطالعهی استادان کرده، نه موضوع درسها، و همیشه دقیقاً همان چیزی را به آنها داده که میخواستهاند. او به خود ساختمانها اهمیتی نمیدهد، فقط به اعتبار و منزلتی که برایش میآورند. سخنرانی فارغالتحصیلیاش شاهکاری از کلیشههای تکراری است. کیتینگ به شرکت معروف فرانکن و هایر در نیویورک میپیوندد؛ نه بهخاطر کیفیت کارشان، بلکه بهخاطر ارتباطات اجتماعیشان. او همان چیزی است که رند «آدم دستدوم» مینامد؛ کسی که واقعیت اصلی زندگیاش، نظر دیگران است.
این دو مرد به نیویورک میروند و مسیرشان کاملاً از هم جدا میشود. کیتینگ وارد سالنهای مرمرین فرانکن و هایر میشود. رورک به سراغ هنری کامرون میرود؛ کسی که زمانی بزرگترین معمار شهر بود و مخترع آسمانخراش، اما اکنون به معتادی راندهشده بدل شده که جامعه طرحهای صریح و صادقانهاش را نپذیرفته است. کامرون تلاش میکند رورک را از خود براند و هشدار میدهد که جامعه جرم را میبخشد، اما استقلال را هرگز. رورک با این حال میماند و در کنار کامرون، مهندسی را یاد میگیرد و بهای سنگین وفاداری به دیدگاه شخصی را درک میکند.
سالها میگذرد و کیتینگ با چاپلوسی، دسیسه و سیاست اداری بهسرعت بالا میرود، اما همچنان از درون خالی است. وقتی با یک چالش واقعی طراحی روبهرو میشود، حرفی برای گفتن ندارد. زیر پوشش شب، مخفیانه به آپارتمان کوچک و کهنهی رورک میرود و التماس کمک میکند. رورک پروژههای کیتینگ را برایش طراحی میکند و کیتینگ امضای خودش را پای آنها میزند؛ جایزهها را میپذیرد در حالی که از رورک بهخاطر همان قدرتی که به آن وابسته است، متنفر میشود.
سرانجام رورک دفتر کوچک خودش را باز میکند اما حاضر نیست سبکش را فدای سلیقهی عمومی کند. نقطهی اوج ماجرا زمانی میرسد که او پروژهی یک ساختمان بزرگ بانکی را میبرد. هیئتمدیره از نقشهی منطقی و کاربردی او خوششان میآید اما میخواهند او نمای مرمری کلاسیک به آن اضافه کند. آن را یک امتیاز کوچک میخوانند. رورک حاضر نیست کارش را جعل کند و از آن پول کناره میگیرد.
بدون هیچ مشتریای، رورک دفترش را میبندد، کتوشلوارش را کنار میگذارد و بهعنوان کارگر روزمزد در یک معدن گرانیت مشغول میشود. کسبوکار، اعتبار و جایگاه اجتماعیاش را از دست داده است. برای دنیا او یک شکستخورده است، در حالی که پیتر کیتینگ موفقیتی ستودهشده به شمار میرود.
اما همانطور که رورک دریل را در دست میگیرد، هیچ احساس شکستی در او نیست. او در تماس مستقیم با واقعیت است، زمین را با دستان خودش شکل میدهد، دور از دسترس نظر دیگران. او حقیقت سخت معدن را بر دروغ نرم اتاق پذیرایی ترجیح داده است.
