خلاصه‌ی کتاب «عیبی ندارد اگر حالت خوش نیست» — فصل ۱ — بپذیر که سوگ واکنشی طبیعی به فقدانی بزرگ است

این بخش، فصل اول خلاصه‌ی کتاب «عیبی ندارد اگر حالت خوش نیست» نوشته‌ی مگان دیواین است.

اگر تا به حال فقدانی دائمی را از نزدیک تجربه کرده باشی، می‌دانی که کلیشه‌ها و نصیحت‌ها هیچ فایده‌ای ندارند. فرقی نمی‌کند نیت پشت آن‌ها چقدر خیرخواهانه باشد؛ این جملات می‌توانند به‌شدت تحقیرآمیز و بی‌روح به نظر برسند.

برای بازاندیشی درست در حمایت از سوگواران، ابتدا باید ببینیم جامعه چگونه در شناخت درست سوگ ناکام می‌ماند و به‌جای آن، درد بزرگ را به جملات قصار تقلیل می‌دهد.

نخست، بسیاری بر این باورند که همه‌چیز دلیلی دارد؛ اما این حرف درست نیست. آدمی سالم ممکن است صبح زنده باشد و ظهر ناگهان بمیرد. همچنین دائم به ما گفته می‌شود که مرگ درسی برای رشد شخصی یا معنوی‌ست. اما گفتن این حرف به مادری داغدار که مرگ فرزندش درسی برایش بوده، یعنی القای این‌که فرزندپروری او جای اصلاح دارد. شاید منظور گوینده این نبوده، اما همین برداشت دردناک به گوش مادر می‌رسد. مرگ فقط اتفاق می‌افتد؛ لازم نیست آن را تجربه کنی تا انسان بهتری شوی.

دوم، آدم‌ها ناخودآگاه وارد نوعی «مسابقه‌ی سوگ» می‌شوند وقتی خبر فقدانی را می‌شنوند. یادت هست وقتی از مرگ یکی از اعضای خانواده‌ات گفتی و همکارت بلافاصله گفت او هم کسی را از دست داده؟ می‌دانی که منظورش همدلی بوده، اما همان حرف می‌تواند آزارت بدهد. چرا حرف‌های خیرخواهانه گاهی رنج‌آورند؟ چون هیچ دو فقدانی مثل هم نیستند. همه‌ی انواع فقدان معتبرند، اما شدت درد و تغییراتی که در زندگی ایجاد می‌کنند یکسان نیست. جدایی، هرچند دردناک، با مرگ یکی نیست؛ همان‌طور که از دست دادن شغل با از دست دادن یک عضو بدن فرق دارد.

سوم، تعریف فرهنگی و پزشکی ما از سوگ، کاملاً با واقعیتِ زیسته‌ی کسانی که آن را تجربه کرده‌اند در تضاد است. مدل پنج‌مرحله‌ایِ سوگ که الیزابت کوبلر-راس و دیوید کسلر مطرح کرده‌اند را در نظر بگیر. عموماً گمان می‌کنیم که سوگواران به‌ترتیب انکار، خشم، چانه‌زنی، افسردگی و پذیرش را از سر می‌گذرانند. این مدل حقایق زیادی درباره‌ی احساسات مرتبط با سوگ روشن می‌کند، اما واکنش هر فرد به فقدانی بزرگ لزوماً در این توالی نمی‌گنجد. ممکن است بلافاصله بعد از فقدان، مستقیم وارد افسردگی شوی یا تا آخر عمر با پذیرش دست‌وپنجه نرم کنی — و هر دو حالت کاملاً طبیعی‌ست.

حمایت واقعی وقتی آغاز می‌شود که بتوانیم بدون رودربایستی، سوگ را همان‌طور که هست بنامیم: تجربه‌ای که باید آن را با هم پذیرفت و حمل کرد، نه تشخیصی که باید تنهایی بر آن غلبه کرد.