
این بخش، فصل اول خلاصهی کتاب «شادی غیرمنتظرهی معمولی بودن» نوشتهی کاترین گری است.
آیا اغلب میبینی که روی چیزهایی که نداری تمرکز کردهای؟ تصور کن در جلسهی ارزیابی عملکرد با رئیست نشستهای. او از سختکوشی، مهارتهای اجتماعی و حرفهایبودنت تعریف میکند، اما اشاره هم میکند که گاهی اعتمادبهنفس کافی نداری. حالا نتیجه این است که از آن جلسه با حال گرفته بیرون میآیی.
بقیهی شب را به کاستیهایت فکر میکنی. اما آن همه چیزهای خوبی که رئیست گفت چه؟ بهسختی فکری به آنها میکنی.
پس پرسش این است: آیا باید خودت را بهخاطر تمرکز روی بدیها سرزنش کنی؟ شاید تقصیر تو نباشد. حقیقت تلخ این است که تکامل تو را طوری کوک کرده که بیوقفه منفینگر باشی.
پیام کلیدی: ذهنت همیشه دنبال خبر بد میگردد.
جان کاچیوپو، عصبشناس، پژوهشی انجام داد که در آن مجموعههای مختلفی از تصاویر را به آزمودنیهایش نشان داد و واکنش مغزشان را اندازه گرفت. او دریافت مردم با دیدن تصاویر منفی، مثل اسلحه و حیوانات مرده، درگیرتر میشدند. عکسهای مثبت، مثل پیتزا و بستنی، همان سطح از هیجان را برنمیانگیخت. کاچیوپو نتیجه گرفت که اطلاعات منفی واکنش ذهنی بزرگتری را فعال میکند.
متأسفانه سوگیری منفی ما به همینجا ختم نمیشود. پژوهشهای دیگر نشان دادهاند که چهرهی خشمگین را در میان جمعیت سریعتر از چهرهی شاد تشخیص میدهیم. به این پدیده «اثر برتریِ خشم» میگویند. بدتر اینکه این سوگیری روی روابط میانفردی ما هم اثر میگذارد: ویژگیهای بد آدمها را مهمتر از ویژگیهای مثبتشان میبینیم.
اما چرا اینقدر منفینگریم؟ پاسخ در گذشتهی تکاملی ما و بخشی از مغز به نام آمیگدال است.
آمیگدال در احساسات و تصمیمگیری نقش کلیدی دارد و به اطلاعات منفی حساسیت ویژهای نشان میدهد. این حساسیت در نیاکان ماقبل تاریخ ما شکل گرفت. زندگی آنها فوقالعاده دشوار بود. با پرخاشگری اعضای قبیلهی خودشان سروکار داشتند و شکارچیان تهدیدی همیشگی بودند. به بیان دیگر، اگر نیاکان ما برای مراقبت دائمی از خطر برنامهریزی نشده بودند، به احتمال زیاد آنقدر زنده نمیماندند که نسلی به جا بگذارند.
خوشبختانه زندگی مدرن اینقدر خطرناک نیست. اما تکامل کند پیش میرود و آمیگدال تو هنوز مشغول پویش تهدیدهاست. مثلاً نویسنده اغلب در ایستگاههای شلوغ مترو احساس خطر میکند. دلیلش ساده است: آمیگدالش به او هشدار میدهد که در آن اطراف نه گیاهی هست نه منبع آبی، پس ممکن است در تأمین غذا به مشکل بخورد.
در خلاصههای بعدی با این سوگیری منفی مقابله میکنیم و بهجایش به همهی دلایل مثبتبودن نگاه میکنیم.
