
این بخش، فصل اول خلاصهی کتاب «دختران آلفا» نوشتهی جولیان گاتری است.
طنز ماجرا تقریباً شاعرانه است: ادا لاولیس که در دههی ۱۸۴۰ میلادی اولین الگوریتم برای یک ماشین محاسباتی را منتشر کرد، اغلب اولین برنامهنویس تاریخ کامپیوتر شناخته میشود. در سال ۱۹۴۴، وقتی ارتش آمریکا برای اِنیاک، اولین کامپیوتر دیجیتال کاملاً الکترونیکی، به برنامهنویس نیاز داشت، شش زن استخدام شدند:
• جین بارتیک
• بتی هولبرتون
• مارلین ملتزر
• کی ماخلی
• فرانسیس اسپنس
• روت تایتلبام
در دههی ۱۹۵۰، گریس هاپر زبانهای برنامهنویسی فلو-متیک و کوبول را توسعه داد؛ زبانهایی که به کامپیوترها اجازه میداد دستورهایی شبیه به زبان انگلیسی را بفهمند، نه فقط اعداد خام.
در آن روزها، برنامهنویسی را کاری اداری و کمارزش میدانستند، در حالی که در واقعیت به استدلال ریاضی و منطقی پیچیدهای نیاز داشت. زنان در محاسبات اولیه فقط شرکتکننده نبودند، بلکه معمار بودند. تا اوایل دههی ۱۹۸۰، حدود ۳۷ درصد از فارغالتحصیلان رشتهی علوم کامپیوتر در دانشگاههای آمریکا را زنان تشکیل میدادند. اما بعد از آن، این عدد سقوط کرد. چه اتفاقی افتاد؟ کامپیوترهای شخصی بهتعداد چشمگیری وارد خانهها شدند، و این دستگاههای اولیه تقریباً بهطور کامل برای پسران و مردان بازاریابی میشدند. فیلمهایی مثل «علوم عجیب»، «انتقام خرخوانها» و «بازیهای جنگی» که همگی در دههی ۱۹۸۰ اکران شدند، این روایت را شکل دادند که کامپیوتر مال نابغههای عجیبوغریب و کمرو است.
پیامدهایش زنجیرهوار پیش رفت. استادان علوم کامپیوتر رفتهرفته فرض کردند که دانشجویانشان از کودکی با کامپیوتر خانگی بزرگ شدهاند. تا دههی ۱۹۹۰، سهم زنان در مشاغل کامپیوتری از اوج ۳۶ درصدیاش در سال ۱۹۹۱ افت کرد. وقتی این مشاغل کامپیوتری به کسبوکارهای کارآفرینانه و استارتاپهای فناوری تبدیل شدند، شکاف جنسیتی حتی عمیقتر هم شد. امروز، ۹۴ درصد از شریکهای سرمایهگذار در شرکتهای سرمایهگذاری خطرپذیر مرد هستند و کمتر از ۲ درصد از دلارهای سرمایهگذاری خطرپذیر به استارتاپهای زنبنیان میرسد. در سیلیکونولی -مرکز نوآوریای که ادعا میشود بر پایهی شایستهسالاری ساخته شده- واقعیت این بود که زنان باید استثنایی میبودند تا فقط «کافی» بهنظر برسند، در اتاقهایی که اغلب تنها زن میان دهها مرد بودند.
مشکل جنسیتی صنعت فناوری، مشکل کمبود ورودی یا کمبود اعتمادبهنفس زنان نیست؛ یک پاکسازی عامدانه است که از لحظهای شروع شد که برنامهنویسی از «کار اداری» به شغلی پرمنزلت و پردرآمد تبدیل شد. همان حوزهای که زنان پیشگامش بودند، درست در لحظهای که سودآور شد، برایشان نامهربان شد. فهمیدن این تاریخچه اهمیت دارد، چون یک حقیقت بنیادین را آشکار میکند: کمنمایی زنان در فناوری نه طبیعی است و نه اجتنابناپذیر؛ محصول تصمیمهای بازاریابی، روایتهای فرهنگی و دروازهبانیهای نهادی بوده است.
