اگر قبلاً SQL Server 2017 را نصب کرده باشید و حالا سراغ SQL Server 2025 رفته باشید، احتمالاً هنگام رسیدن به مرحله Feature Selection یک تفاوت مهم توجهتان را جلب کرده است:
در نگاه اول ممکن است تصور کنیم که مایکروسافت بعضی قابلیتهای SQL Server را حذف کرده یا نسخه جدید امکانات کمتری نسبت به نسخههای قدیمی دارد. اما واقعیت کمی متفاوت است.
در این مقاله بررسی میکنیم که چه اتفاقی برای Featureهای قدیمی افتاده، چرا صفحه نصب SQL Server 2025 خلوتتر شده و آیا این موضوع به معنی ضعیفتر شدن SQL Server است یا نه.
Feature Selection در SQL Server چیست؟
در زمان نصب SQL Server، یکی از مراحل مهم Feature Selection است.
در این قسمت مشخص میکنیم که چه بخشهایی از SQL Server روی سیستم نصب شوند.
در نسخههای قدیمیتر مانند SQL Server 2017، این فهرست نسبتاً طولانی بود و گزینههای مختلفی را در اختیار کاربر قرار میداد؛ از Database Engine گرفته تا سرویسهای تحلیلی، گزارشگیری، ابزارهای داده و قابلیتهای مختلف.
به همین دلیل اگر کسی با نصب SQL Server 2017 کار کرده باشد، هنگام نصب SQL Server 2025 ممکن است با یک سؤال مواجه شود:
«پس بقیه Featureها کجا رفتند؟»
آیا SQL Server 2025 امکانات کمتری دارد؟
نه لزوماً.
کم شدن گزینههای نمایش دادهشده در Installer به این معنی نیست که SQL Server 2025 از نظر قابلیتهای اصلی ضعیفتر شده است.
مایکروسافت در طول سالهای اخیر معماری و نحوه ارائه بعضی محصولات و ابزارهای مرتبط با SQL Server را تغییر داده است.
برخی قابلیتها:
بازنشسته شدهاند
دیگر همراه SQL Server نصب نمیشوند
به محصول یا Installer جداگانه منتقل شدهاند
یا دیگر به عنوان یک Feature مستقل در Installation Center نمایش داده نمیشوند.
بنابراین مقایسه تعداد گزینههای Feature Selection به تنهایی معیار مناسبی برای مقایسه امکانات دو نسخه نیست.
چه اتفاقی برای Featureهای قدیمی افتاده است؟
یکی از مهمترین دلایل این تفاوت، کنار گذاشته شدن بعضی محصولات و قابلیتهای قدیمی است.
مایکروسافت در نسخههای جدید SQL Server تعدادی از فناوریهایی را که در نسخههای قدیمیتر وجود داشتند، بازنشسته کرده یا از نصب اصلی SQL Server خارج کرده است.
برای مثال، اگر در SQL Server 2017 با سرویسها و ابزارهایی مثل Master Data Services یا Data Quality Service کار کرده باشید، نباید انتظار داشته باشید همان ساختار را در SQL Server 2025 ببینید.
این تغییرات بخشی از روند مدرنسازی اکوسیستم SQL Server هستند.
SSMS چرا در لیست Featureها نیست؟
یکی از مواردی که ممکن است کاربران قدیمی SQL Server را گیج کند، SQL Server Management Studio یا SSMS است.
در نسخههای قدیمیتر، بسیاری از کاربران SQL Server را به همراه ابزارهای مدیریتی آن در یک فرآیند نصب میکردند.
اما امروزه SSMS یک محصول مستقل است.
یعنی اگر SQL Server 2025 را نصب کردهاید و در Feature Selection گزینهای برای نصب SSMS نمیبینید، به این معنی نیست که SSMS حذف شده است.
باید آن را به صورت جداگانه نصب کنید.
این تفکیک باعث شده نصب خود SQL Server سبکتر و مستقلتر شود و ابزار مدیریت نیز چرخه انتشار جداگانهای داشته باشد.
Reporting Services چه شد؟
یکی دیگر از تغییرات مهم مربوط به SQL Server Reporting Services یا SSRS است.
در نسخههای قدیمیتر SQL Server، Reporting Services بخش شناختهشدهای از مجموعه SQL Server بود.
اما در نسخههای جدید، نحوه ارائه Reporting Services تغییر کرده و نباید انتظار داشته باشیم مانند گذشته در Feature Selection اصلی SQL Server قرار گرفته باشد.
بنابراین اگر در SQL Server 2017 گزینههایی را میدیدید که مربوط به Reporting Services بودند اما در SQL Server 2025 همان گزینهها را نمیبینید، این موضوع لزوماً به معنی حذف قابلیت گزارشگیری از اکوسیستم مایکروسافت نیست.
بلکه معماری و نحوه توزیع این محصولات تغییر کرده است.
پس چرا مایکروسافت این کار را انجام داده است؟
دلایل مختلفی برای این تغییر وجود دارد.
۱. جدا شدن محصولات مستقل
برخی ابزارها و سرویسها دیگر لازم نیست همراه Database Engine نصب شوند.
این موضوع باعث میشود کاربر فقط چیزی را که واقعاً نیاز دارد نصب کند.
۲. کاهش وابستگی بین محصولات
وقتی ابزارهای مختلف چرخه انتشار مستقلی داشته باشند، هر محصول میتواند جداگانه بهروزرسانی شود.
برای مثال، SSMS میتواند مستقل از Database Engine نسخه جدید دریافت کند.
این روش نسبت به گذشته انعطاف بیشتری دارد.
۳. حذف فناوریهای قدیمی
تمام قابلیتهایی که در نسخههای قدیمی SQL Server وجود داشتند، الزاماً قرار نیست برای همیشه باقی بمانند.
با گذشت زمان بعضی فناوریها منسوخ میشوند و مایکروسافت منابع توسعه را روی فناوریهای جدیدتر متمرکز میکند.
۴. تمرکز بیشتر روی Database Engine
هسته اصلی SQL Server همچنانDatabase Engine است.
برای بسیاری از برنامهنویسان، شرکتها و پروژههای وب، چیزی که واقعاً لازم است همان Database Engine است.
بنابراین سادهتر شدن Installer میتواند تجربه نصب را برای کاربران معمولی بهتر کند.
آیا SQL Server 2025 از SQL Server 2017 بدتر است؟
خیر.
این یکی از مهمترین نکاتی است که باید در نظر داشته باشیم.
اگر فقط صفحه Feature Selection را نگاه کنیم، ممکن است SQL Server 2017 کاملتر به نظر برسد.
اما تعداد گزینههای Installer معیار مناسبی برای قدرت یک Database Management System نیست.
SQL Server 2025 در بخشهای مختلف Database Engine، امنیت، عملکرد، پردازش داده و قابلیتهای جدید پیشرفتهای زیادی نسبت به نسخههای قدیمی دارد.
در واقع مسئله این نیست که:
2017 امکانات بیشتری دارد و 2025 امکانات کمتری دارد.
بلکه بیشتر باید گفت:
نحوه ارائه و نصب بعضی قابلیتها در 2025 نسبت به 2017 تغییر کرده است.
اگر دانشجو هستیم کدام نسخه را نصب کنیم؟
اگر هدف شما یادگیری SQL Server، کار با Database Engine، نوشتن Query، طراحی Database، ساخت Table و View و Stored Procedure و کار با برنامههایی مثل C#، Python یا Django است، معمولاً نیازی به نصب تمام Featureهای قدیمی ندارید.
برای شروع، مهمترین بخش:
است.
بعد از نصب SQL Server نیز میتوانید ابزارهای مدیریتی مورد نیاز مانند SQL Server Management Studio (SSMS) را جداگانه نصب کنید.
بنابراین لازم نیست صرفاً به خاطر اینکه در SQL Server 2017 گزینههای بیشتری در Installer میدیدید، حتماً به همان نسخه برگردید.
یک نکته مهم برای کسانی که آموزش SQL Server 2017 میبینند
اگر در یک دوره آموزشی قدیمی با SQL Server 2017 کار میکنید و مدرس میگوید:
«این گزینه را در Feature Selection انتخاب کنید»
اما شما در SQL Server 2025 چنین گزینهای پیدا نمیکنید، اول تصور نکنید که نصب شما خراب است.
ممکن است آن Feature:
بازنشسته شده باشد؛
از SQL Server جدا شده باشد؛
نیاز به نصب جداگانه داشته باشد؛
نام یا نحوه ارائه آن تغییر کرده باشد؛
یا اصلاً دیگر در نسخه جدید وجود نداشته باشد.
بنابراین بهتر است قبل از نصب نسخه قدیمی، بررسی کنید که آن Feature در SQL Server 2025 چه سرنوشتی پیدا کرده است.
نتیجهگیری
کم شدن گزینههای Feature Selection در SQL Server 2025 نسبت به SQL Server 2017 در نگاه اول کمی عجیب است.
خصوصاً اگر سالها با نسخههای قدیمی SQL Server کار کرده باشید، ممکن است تصور کنید که مایکروسافت تعداد زیادی از امکانات SQL Server را حذف کرده است.
اما واقعیت این است که بخشی از این تغییر به بازنشسته شدن فناوریهای قدیمی، جدا شدن ابزارها از SQL Server و تغییر معماری محصولات جانبی مربوط میشود.
بنابراین:
کم شدن Featureهای Installer به معنی کم شدن قدرت SQL Server نیست.
در SQL Server 2025 بسیاری از ابزارها و قابلیتها دیگر دقیقاً با همان روش نسخههای قدیمی ارائه نمیشوند و بعضی از آنها باید جداگانه نصب یا استفاده شوند.
اگر هدف شما یادگیری SQL Server است، بهتر است به جای مقایسه تعداد گزینههای صفحه نصب، ابتدا مشخص کنید به چه قابلیتهایی نیاز دارید.
برای اکثر پروژههای معمول برنامهنویسی، Database Engine + SSMS نقطه شروع مناسبی است.
و شاید مهمترین نکته این باشد:
Installer خلوتتر الزاماً به معنی یک SQL Server ضعیفتر نیست.
گاهی خلوتتر شدن صفحه نصب، نتیجه حذف قابلیتها نیست؛ بلکه نتیجه تغییر معماری و جدا شدن محصولات از یکدیگر است.