شب یلدا از غروب خورشید در آخرین روز پاییزی یعنی 30 آذر ماه آغاز می شود و تا صبح روز 1 دی ماه ادامه دارد.
تاریخ میلادی شب یلدا بین تاریخ های 20، 21 و 22 دسامبر تغییر می کند.
شب یلدای سال 1401 مصادف با روز چهارشنبه 30 آذر ماه برابر با 21 دسامبر سال 2022 می باشد.
تاریخ کهن ایران زمین به آداب و رسوم و مراسم مختلف مزیّن شده که هر یک ریشه در یکی از باورهای اصیل ایرانی داشته و تمدن و فرهنگ غنی این سرزمین و فرهیختگی و اصالت مردمان این دیار را به رخ جهانیان می کشد.
مناسبت های هر ساله ای که قدمت آن ها به چندین هزار سال پیش باز می گردد، از نوروز سیزده روزه تا جشن هایی که به افتخار هر ماه برگزار می شده تا چهارشنبه سوری و شب یلدا، رد پای شان از دوران باستان تاکنون در صفحه روزگار این مرز و بوم حک شده است.
شب یلدا یا شب چله یکی از این مناسبت های هر ساله است و ایرانی ها در هر کجای دنیا که باشند در آخرین روز پاییز (30 آذر ماه) خود را برای مراسم آن آماده می کنند تا در واپسین لحظات پاییزی یعنی غروب 30 آذر به استقبال این شب با شکوه بروند و در این بلندترین شب سال تا پاسی از شب بیدار مانده و با برگزاری مراسم چله نشینی آخرین نقطه پاییز را به اولین سطر زمستان هر سال پیوند بزنند.
برای شب یلدا که از از آخرین غروب پاییزی آغاز می شود و تا سپیده دم اولین روز زمستانی ادامه دارد آداب و رسوم نمادین مختلفی ذکر شده که در میان اقوام و فرهنگ های مختلف ایران زمین رنگ و بوی خاص خودش را گرفته است.
نشستن دور آتش یا زیر کرسی یکی از سنت هایی است که از ایران باستان تاکنون وجود داشته است زیرا آتش مقدس بوده و ایرانی ها اعتقاد داشتند اهریمن و نحسی را از آن ها دور می کند.
رسم جالب دیگر مثل خوانی و قصه گویی است، یکی از ریش سفیدان خانواده شروع به نقل داستان های شیرین قدیمی از شاهنامه و … می کند که به خصوص برای کودکان جذابیت زیادی دارد.
فال حافظ سنت ماندگار دیگر شب یلدا است که در میان زن و مرد و پیر و جوان فوق العاده محبوب می باشد. رسم است اعضای خانواده دور هم جمع شده و بزرگ خانواده به نیت تک تک آن ها دیوان حافظ باز می کند و فال شان را می خواند.
سفره مشهور شب یلدا جذابیت و زیبایی این شب را دو چندان کرده است. سفره ای رنگارنگ که با میوه های متنوع که پای ثابت یلدا هستند مزیّن شده و سرخی و طراوت از آن می بارد.
خانم های با سلیقه ایرانی برای تزیین و چیدمان سفره شب یلدا از تمام خلاقیت خود کمک می گیرند و اغلب سعی می کنند ظاهری سنتی که از فرهنگ غنی ایران سرچشمه گرفته به سفره ببخشند.
سفره شب یلدا پر از نماد و خوش یمنی است، از انار آن که نماد باروری، برکت و شادی است گرفته تا هندوانه که نماد خورشید، گرمای تابستان و برکت است و آجیل و تنقلاتی همچون گردو، پسته، فندق، بادام، توت خشک و غیره همگی خاص سفره این شب هستند.
میوه های های پاییزی، برگه خشک میوه ها و شیرینی جات مختلف نیز معمولا در گوشه و کنار سفره شب یلدا به چشم می خورند.
منبع:
http://www.coca.ir/%D8%B4%D8%A8-%DB%8C%D9%84%D8%AF%D8%A7/