
سالها پیش که کار کردن رو شروع کردم، پس از گذشت چند ماه سوال های زیادی توی ذهنم شکل گرفت، و به نظر می رسید که کسی در محیط کار اصلا به این چیزا فکر نمی کرد.
قبل از اینکه وارد بازار کار بشم، این تصور رو داشتم که کسی که کار می کنه خوشبخت ترین آدم روی زمینه و یک سبک زندگی فوق العاده جذاب داره. کار، تفریح، مسافرت، و به قول گفتنی یک زندگی پرفکت و کامل!
البته این افکار من قبل از فروپاشی اقتصادی ایران در ۲ سال اخیر هست.پس خیلی از دیدن کلمه تفریح و مسافرت و یک زندگی عالی شوک زده نشید.
ولی تصوری که داشتم بعد از گذشت ۶ ماه در کار اولم به کلی نابود شد. خستگی جسمی و ذهنی که 8 ساعت کار روی تن من می گذاشت خیلی بیشتر از این بود که بخوام به چیزی غیر از استراحت و خوابیدن بعد از کار فکر کنم.
چون من قبل از کار کردن فکر می کردم که بعد از ساعات کاری در طول روز می تونم در اوغات فراغتم به علاقه هام و سرگرمی هام برسم. یادگیری زبان ها، بازی های کامپیوتری، ورزش و باشگاه، و کلی سرگرمی دیگه.
اما فقط این نبود، برای پیشرفت در کار و ترقی شما علاوه بر سرگرمی ها باید زمانی هم به آموزش و یادگیری مطالب جدید تخصیص بدید، تا بتونید موقعیت های شغلی بهتری در آینده بدست بیارید.
برای همین دیگه واقعا زمان و انرژی برای سرگرمی و فراغت باقی نمی موند.
پس از دو سال کار کردن از این سبک زندگی خسته شدم، چون یا می بایست زمان رو به آموزش برای ترقی و پیشرفت تخصیص می دادم و یا به سرگرمی و تفریح، یعنی یا باید تا ابد در یک کار ساده و کم درآمد می ماندم اما زندگی شاد و مفرحی می داشتم یا می بایست ۲ الی ۳ سال مثل یک روبات کار می کردم و آموزش می دیدم و تفریح رو برای چند سالی فراموش می کردم.
من هیچوقت نتونستم یک آدم یک بعدی باشم، و شاد نبودن و تفریح نکردن هم به هیچ عنوان با ژن و خون من سازگاری نداره.
بنابراین من از کارم استعفا دادم و به فریلنسری روی آوردم، که البته در این باره حرف نمیزنم و تا همینجا پرونده رو میبندم، چون بعدا درباره فریلنسری و سبک زندگی خاص خودش بحث خواهم کرد.
از بحث اصلی منحرف نشیم. تا به اینجای کار که فریلنسر بودم، این سوال ها که از سال ها قبل در ذهن من مانده بود آزارم می داد، چرا انسان باید زاده بشه که فقط کار کنه؟ چرا زندگی برای کار و نه کار برای زندگی؟
سوال ها و نقدها زیاد بود. و هیچ پاسخی.
هفته پیش داشتم با یکی از دوستان فرهیخته ام راجب کار صحبت می کردم و این سوالها رو هم از روی درد و دل مطرح کردم.
بدون اینکه حرفی بزنه، یک کتاب از زیر کتابهایش بیرون کشید، روی جلد کتاب تصویر برتراند راسل با یک پیپ در دهانش و همان ژست و کاریزمای روشنفکریش نمایان بود. و البته عنوان شوک برانگیز کتاب: «در ستایش بطالت».
با دیدن عنوان فکر کردم که این از اون کتابهاست که کلا میخواد کار کردن رو از ریشه بزنه و بگه کلا کار نکنیم و اینجور چیزا. اما بعد از مطالعه متوجه شدم که این کتاب دنبال این هست که بگه چرا انسان می بایست و بهتره کمتر کار کنه.
کتاب ۳۰ صفحه بود، درواقع کتاب نبود، یه مقاله ای بود که راسل در سال 1932 در عکس العمل به همین موضوع منتشر کرده بود. سیستم کاری که باعث شده بود یک عده ۸ ساعت کار کنند و با اضافه کاری و موارد امثالهم زندگی خود رو فقط صرف کار کردن کنند و عده ای بیکار بمانند.
راسل در این کتاب، این مفهوم که کار کردن یک خصلت زیبای انسانی هست رو به طور کامل به سخره گرفت و به صلابه کشید، و اون رو یک ریاضت احمقانه دانست.
حرف راسل این بود که این سیستم که عده ای به صورت گاو آهنی و برده گونه کار می کنند از ریشه غلط است، بطوریکه راسل ادعا کرد که اگر انسان در روز ۴ ساعت کار کند هم باعث می شود که عده ای از بیکاری خارج شوند(چون کسب و کارها مجبور می شدند برای ۸ ساعت کار به جای یک کارگر، دو کارگر را استخدام کنند.) و هم اینکه با متعادل شدن حقوق ها میان انسانها، جامعه ای سالم تر با جرم و جنایت کمتری خواهیم داشت.
مزیت دیگری که ۴ ساعت کار کردن داشت این بود که باعث می شد انسانها وقت و انرژی بیشتری را روی سرگرمی ها و اوقات فراغت خود بگذارند. و از این رو زندگی شادتر و انسانی تری داشته باشن. و صرفا انسان به چشم یک وسیله و ابزار به جهت ثروتمند کردن عده ای دیده نشود.
راسل معتقد بود که صنعتی شدن باید به بهتر شدن زندگی انسان ها کمک می کرد و در واقع با روی کار آمدن ماشین آلات باید باعث می شد که انسان وقت کمتری را صرف کار کند، اما به نظر برده داری تنها شکل خود را تغییر داده و همچنان از ابتدای تاریخ با ماست.
نکات کوچک دیگری هم در مقاله وجود داشت، راسل پس انداز کردن را به شدت سرزنش می کرد، چرا که با گذاشتن پول در بانک ما به ایجاد هر چه بیشتر این چنین شغل ها کمک می کنیم، البته زیر بالشت هم که بذاریم درسته که این شغل ها رو ایجاد نمی کنیم اما به اقتصاد هم کمکی نمی کنیم.
راسل معتقد بود که اگر کسی تمام درآمد خود را صرف شراب و قمار کنه باز بهتر از اینه که اون پول رو در بانک پس انداز کنه. چون حداقل با خرید و خرج کردن پولی که از کار بدست میاد ما به گردش پول در جامعه کمک کردیم و اقتصاد رو رونق دادیم.
بعد از خواندن این مقاله خیلی خوشحال و سبک شدم که به جواب سوالهای چند ساله ام رسیدم. و از طرفی هم باعث تحکیم سبک زندگی ام شد، چون برای دو سال هست که دقیقا همینطور که راسل فکر می کرد زندگی می کردم.
این مطلب رو هم اینجا منتشر کردم تا شاید شما هم به جواب هاتون برسید. حتما پیشنهاد می کنم که کتاب «در ستایش بطالت» برتراند راسل رو بخونید، کمتر از یک ساعت تمومش می کنید، ادبیات سنگینی هم نداره.
موفق و پیروز باشین.