ویرگول(خبرنگار ۱۴۰۱) _
«چراگاه» یا «کشتارگاه»؟ غفلت از چرایی، بلای نوآوری و زندگی!
نشریه الکترونیکی اخبار مدیریت _ ادبیات توسعه||
در هیاهویِ شتابانِ دنیایِ امروز، جایی که موفقیتهایِ گذشته و الگوهایِ رایج، گاه چنان بر ذهنِ مدیران و نوآوران سایه میافکنند که «چرایی»ِ واقعیِ اقداماتشان به فراموشی سپرده میشود، دکتر حجت بقایی، مشاورِ تحقیق و توسعه، زنگِ خطری جدی را به صدا درآورده است.
نگاهی عمیق به متنِ استاد سید علیرضا شفیعی مطهر، او را به تأمل واداشته تا بر نکتهای اساسی تأکید کند: غفلت از «علّتها» و «چراییها»، ما را از مسیرِ نوآوریِ اصیل و معنابخشِ زندگی دور میکند.
به گزارش خبرنگار ادبیات توسعه؛ دکتر بقایی معتقد است بسیاری از ما، از جمله فعالانِ حوزۀ مدیریت و تحقیق و توسعه، ناخواسته در «چراگاه»هایی که توسطِ جامعه، بازار، یا حتی عادتهایِ خودمان تعریف شدهاند، به «چرایِ روزمرگی» مشغولیم. این «چراگاه»ها، مسیرهایی آشنا و کمدردسر را پیشِ رویِ ما میگذارند، اما در عوض، ما را از اندیشیدن به «چرایی»ِ عمیقترِ اعمالمان باز میدارند.
«چراییِ مهر» و «چراییِ قهر»، دو ستونِ اساسیِ روابط و تصمیمگیریهایِ ما هستند. اما وقتی درگیرِ «روزمرگی» میشویم، از درکِ دلایلِ شکلگیریِ روابطِ سازنده و انگیزهبخش (مهر) یا دلایلِ ریشهایِ اختلافات و ناکامیها (قهر) غافل میشویم. این غفلت، ما را به مسیری هدایت میکند که پیامدهایِ آن، گاه ناگوارتر از آن است که تصور میکنیم.
استاد شفیعی مطهر، در نگاهِ دکتر بقایی، به درستی اشاره کردهاند که این «چراگاهِ»ِ روزمرگی، میتواند به «کشتارگاه»ِ فرصتهایِ نوآوری و شکوفایی بدل شود. در حوزۀ تحقیق و توسعه، «چرا» موتورِ محرکه است. «چرا این محصول نیاز به بهبود دارد؟»، «چرا این فرایند ناکارآمد است؟»، «چرا راهحلهایِ سنتی دیگر پاسخگو نیستند؟». اگر تیمها صرفاً به دنبالِ تکرارِ موفقیتهایِ گذشته یا کپیبرداریِ سطحی باشند، بدونِ آنکه ریشۀ مشکلات و نیازها را بفهمند، نوآوریِ واقعی شکل نخواهد گرفت.
او در ادامه افزود: راهِ برونرفت از این وضعیت، در یک «چرا»یِ آگاهانه و مداوم نهفته است. دکتر بقایی، مدیران و کارشناسان را به پرسشگریِ مستمر از خود و محیط پیرامون دعوت میکند: «چرا این کار را انجام میدهیم؟»، «چرا این مسیر را انتخاب کردهایم؟»، «چرا این ایدهها برایمان جذاب هستند؟».
به گفته ایشان؛ این فرایندِ تأمل، به ما کمک میکند تا از «چراگاه»هایِ تعیینشده فراتر رفته و «دایرۀ گزینش»ِ خود را وسعت بخشیم. پذیرشِ مسئولیتِ «چرایی»ِ زندگی و کارمان، ما را از صرفاً دنبالهرو بودن به سویِ خالقِ مسیرهایِ نوآورانه و معنادار هدایت میکند.
دکتر بقایی تأکید میکند: «زندگی، سفری است که در آن، درکِ «چراییِ» هر گام، ما را از افتادن در «کشتارگاهِ»ِ پوچی و روزمرگی نجات میدهد و به سویِ معنا و نوآوریِ اصیل هدایت میکند.» درکِ این «چرا»ها، نه تنها برایِ موفقیتِ سازمانها، بلکه برایِ غنایِ معناییِ زندگیِ فردیِ ما نیز امری حیاتی است.
/ / /