ویرگول(خبرنگار۱۴۰۱) فرهنگ توسعه _تهران|| در اقدامی نوآورانه که می‌تواند فصل تازه‌ای را در ادبیات توسعه و مشارکتهای اجتماعی در ایران بگشاید، پیشنهادی رسمی مبنی بر تأسیس «بنیاد ملی خیرین فکری ایران» و نهادینه‌سازی فرهنگ «وقف اندیشه» به دفتر ریاست جمهوری اسلامی ایران ارائه شد.
این پیشنهاد که با استناد به آموزه‌های قرآنی مبنی بر تفاوت جایگاه دانایان و نادانان (قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَالَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ) تدوین شده است، نگاهی متفاوت به مقوله خیرخواهی و کارآفرینی اجتماعی دارد. در این نامه، «خیر فکری» به عنوان جایگزین یا مکمل خیرین سنتی معرفی شده و بر لزوم سازماندهی سرمایه‌های غیرمادی نخبگان تأکید شده است.
_ پارادایم جدید در تعریف «خیر»: بر اساس این گزارش، در فرهنگ عمومی ایران، واژه «خیر» سالهاست که با مؤلفه‌های اقتصادی و مالی گره خورده است. با این حال، پیشنهاد مذکور با عبور از نگاه تک‌بعدی به مقوله خیریه، تصریح می‌کند که در کنار خیرین مالی، طیف گسترده‌ای از متخصصان، پژوهشگران و صاحبان تجربه وجود دارند که ثروت آنان نه در حساب‌های بانکی، بلکه در «دانش، تجربه، خلاقیت، ایده و اعتبار اجتماعی» آنان نهفته است.
در بخشی از این پیشنهاد آمده است: «همه سرمایه‌های خیرخواهانه جامعه، پول نیست. انسانهایی در این سرزمین زندگی می‌کنند که می‌توانند با بخشش اندیشه و توان تخصصی خود، گره‌های کلان توسعه‌ای را باز کنند، اما این سرمایه عظیم ملی تاکنون فاقد ساختار و نهاد مشخص برای عرضه به چرخه توسعه کشور بوده است.»
_ تأسیس بنیاد ملی خیرین فکری؛ ضرورتی برای توسعه:
تحلیلگران معتقدند تأسیس «بنیاد ملی خیرین فکری ایران» می‌تواند به عنوان یک حلقه مفقوده در نظام فرهنگی و اجتماعی کشور عمل کند. هدف از این بنیاد، سازماندهی نیروهای فکری و تخصصی در قالب «وقف اندیشه برای ایران» است تا علاوه بر تکریم و شناسایی این افراد، بستر لازم برای بهره‌گیری از تخصصهای آنان در حوزه‌های کلان و استراتژیک فراهم گردد.
این طرح با رویکردی ساختارمند، در پی آن است که مشارکت در امور ملی را از انحصار توانمندیهای مالی خارج کرده و به سمت «مشارکتهای دانشی و تخصصی» سوق دهد؛ تغییری که می‌تواند به پایداری بیشتر در طرحهای توسعه‌ای و افزایش تاب‌آوری نظام اجتماعی منجر شود.
این پیشنهاد هم‌اکنون به عنوان یک سند راهبردی در حوزه مشارکتهای نخبگانی روی میز نهاد ریاست جمهوری قرار گرفته است و انتظار می‌رود در صورت تصویب و اجرایی شدن، گام مهمی در جهت بهره‌مندی حداکثری از سرمایه‌های انسانی و فکری کشور برداشته شود./ح.ب
_ فرهنگ توسعه
