پارادوکس «اعتماد کورکورانه»؛ وقتی ساختارها، جوهره تخصص را میکشند
گزارش اختصاصی ترکمن نیوز | تحلیلی بر وضعیت ساختارهای سازمانی و بحران اعتماد در مدیریتهای مدرن
ویرگول(خبرنگار ۱۴۰۱) در حالی که شعارهای تبلیغاتی سازمانها بر محور «اعتماد» و «تعامل» میچرخد، واقعیت تلخ و عریان پشت پردۀ بسیاری از نهادها، تصویری کاملاً متضاد را ترسیم میکند. در گفتگویی بیپرده و بدون ملاحظات معمول پروتکلهای خبری، دکتر حجت بقایی؛ مشاور تحقیق و توسعه، با نگاهی گزنده و ریشهکن، یکی از خطرناکترین لایههای آسیبشناختی در بدنه مدیریت و فرهنگ سازمانی امروز را هدف قرار داد.
به گزارش پایگاه خبری و تحلیلی ترکمن؛ حجت بقایی در کلامی تند و انتقادی، یکی از بزرگترین ناهنجاریهای آموزشی و مدیریتی را نقد کرد. او با تاکید بر اینکه «اعتماد به سازمان، اعتماد به مدیران و اعتماد به سیستمهای اداری»، نه تنها یک استراتژی، بلکه یک خطای فاحش است، افزود:
«این احمقانهترین آموزشی است که من هرگز به دانشپذیرانم نخواهم داد.»
از دیدگاه ایشان، وقتی اعتماد به جای اینکه بر پایه «مسئولیتپذیری» و «شفافیت» بنا شود، به ابزاری برای تسلیم بیچون و چرا در برابر ساختارهای ناکارآمد تبدیل میشود، در واقع نوعی خودتخریبی فکری در جریان است. او معتقد است ترویج اعتماد کورکورانه، به جای ساختن نیروی متخصص، در حال تولید افرادی است که یا در تله سیستم گرفتار میشوند و یا بخشی از چرخه زیست بیاعتمادی میشوند.
او با نگاهی فیلسوفانه به وضعیت موجود، شکاف عمیقی را میان رفتارهای انسانی در محیطهای کاری ترسیم میکند. بقایی اشاره میکند که ما همگی در فضای بیاعتمادی زندگی و کار میکنیم، اما واکنشها دوگانه و در عین حال تلخ است:
برخی با مشاهده این فساد ساختاری، راه «همرنگ شدن» را برمیگزینند؛ کسانی که برای بقا در سیستم، اصالت فکری خود را قربانی میکنند و به همان «دزدان مهربانی» تبدیل میشوند که در حین حفظ ظاهر، بخشی از چرخه بیاعتمادی هستند. اما گروه دیگر، کسانی هستند که به جای سازش، «درد میکشند». درد کشیدن، در نگاه او، نشانه زنده بودن اخلاق و حفظ اصالت است، هرچند که هزینه آن در دنیای امروز بسیار سنگین است.
اما آیا این بنبست، پایان راه است؟ بقایی، علیرغم تندی نقد، مسیر خروج را از مسیر بازگشت به «خودآگاهی» میداند.
او معتقد است تنها راه رهایی از این چرخه، نه در اصلاح لایههای سطحی اداری، بلکه در بازسازی «اعتماد به تخصص» و «اعتماد به حقیقت» است. او با نگاهی روشن به آینده، تأکید میکند که اگرچه درد کشیدن سخت است، اما این درد، محرک اصلی تغییر و عامل بیداری فکری است.
امید اصلی در گروی کسانی است که حاضر نیستند با سیستم بیاعتماد همرنگ شوند؛ کسانی که از دلِ این درد، دانش و قدرت تحلیل میسازند. مسیر تحقیق و توسعه و حرکت به سوی مدیریت مبتنی بر داده و واقعیت، تنها راه عبور از مه اعتمادهای کاذب به سوی عصر شفافیت است.
بگذارید این درد، سوخت موتور حرکت ما به سوی تعالی باشد. از دل این شکافها، ساختارهای جدیدی متولد خواهند شد که در آنها، اعتماد نه یک شعار فریبنده، بلکه نتیجه مستقیم عملکرد و شفافیت خواهد بود. آینده متعلق به کسانی است که با آگاهی از تاریکی، راه نور را میسازند.
/// /// ///