ویرگول _ خبرنگار ۱۴۰۱// ما در دورانی زندگی میکنیم که «تصویر» دیگر تنها یک ابزار نیست؛ تصویر، یک زبان، یک اقتصاد و حتی یک ابزار دیپلماسی است. اما یک پرسش بزرگ همیشه در ذهن من و بسیاری از فعالان رسانه باقی میماند: آیا ما صرفاً در حال «ضبط کردن» اتفاقات هستیم، یا در حال «ساختن» روایتهایی هستیم که میتوانند جهان را تکان دهند؟
اخیراً در گفتگو با حجت بقایی، مشاور تحقیق و توسعه، پژوهشگر و مستندساز با بیش از سه دهه تجربه در حوزه رسانه، به این پرسش پاسخهای عمیقی یافتم که لایه زیرینِ بسیاری از چالشهای رسانهای ما را هدف قرار میدهد.
+ فراتر از نگاه کارگاهی؛ نیاز به یک سیستم مهندسیشده:
بسیاری از ما تولید رسانهای را در قالب «کارگاههای هنری» میبینیم؛ جایی که یک یا دو نفر با اشتیاق، چیزی را ثبت میکنند. اما آقای بقایی با نگاهی متفاوت، از ضرورت گذار از این نگاه سنتی به سمت «مدیریت تولید صنعتی» سخن میگوید.
نکتهای که مرا تکان داد، تأکید ایشان بر «استانداردسازی» بود. او معتقد است تا زمانی که خروجیهای ما (از تدوین گرفته تا صداگذاری و مدیریت پروژه) با استانداردهای جهانی همراستا نباشد، روایتهای ما در مرزهای محلی حبس خواهند ماند. ما برای رسیدن به بازارهای جهانی، نیاز به «مهندسی محتوا» داریم، نه فقط «خلاقیت پراکنده».
جغرافیای روایت؛ از فارسیزبانان تا قلب ترکزبانان: یکی از جذابترین بخشهای این تحلیل، نگاه به جغرافیای فرهنگی منطقه بود. ما اغلب در حصار خودمان محبوس میشویم، در حالی که در همسایگی ما، تمدنی عظیم از کشورهای فارسیزبان (افغانستان و تاجیکستان) و بازارهای گستردۀ ترکزبان (از آذربایجان تا ترکیه و آسیای مرکزی) قرار دارد.
بقایی معتقد است که این مناطق نباید صرفاً «موضوع» تولیدات ما باشند، بلکه باید به عنوان «هابهای تولید محتوا» دیده شوند. او از ایدۀ تولید محتوای مبتنی بر زیستبومهای مشترک سخن میگوید؛ محتوایی که از دل آیینها و فرهنگهای مشترک برخیزد و به عنوان یک «کالای صادراتی» با کیفیت بالا، در بازارهای بینالمللی عرضه شود. این یعنی تبدیل «فرهنگ» به «اقتصاد فرهنگ».
+ دیپلماسی رسانهای؛ وقتی تصویر، زبان مشترک میشود: اما فراتر از اقتصاد، بحث بر سر «هویت» است. در دنیایی که روایتهای بیگانه گاهی واقعیتهای ما را مخدوش میکنند، ما به آنچه بقایی آن را «دیپلماسی رسانهای» مینامد، نیاز مبرم داریم.
تولید مستند و فیلم، تنها برای سرگرمی نیست؛ بلکه راهی است برای «آشنایی با دیگری». وقتی ما با رویکردی پژوهشمحور، داستانهای مشترک انسانی را روایت میکنیم، در واقع در حال ساختن پلهایی هستیم که از مرزهای سیاسی و زبانی عبور میکنند.
در پایان این گفتگو، یک حقیقت روشن برای من متبلور شد: برای اینکه صدای ما در میان هیاهوی رسانههای جهانی شنیده شود، نباید تنها به «ایدههای خوب» بسنده کنیم. ما به «اجرای حرفهای»، «دانش فنی روز» و «استراتژیهای هوشمندانه» نیاز داریم.
اشخاصی مثل «حجت بقایی» که در مسیر تلفیق این ابعاد (فرهنگ، ورزش و رسانه) حرکت میکنند، در واقع در حال آزمودن این فرضیه هستند: آیا میتوان با تکیه بر پژوهش و تکنولوژی، روایتهای اصیل خود را به زبان جهانی تبدیل کرد؟
#ویرگول
#رسانه
#بازار_محتوا