ظهور «معدنسازی شهری»؛ فرصتی برای اشتغالزایی و امنیت منابع در اقتصاد سبز
ویرگول(خبرنگار ۱۴۰۱) و به نقل از فرهنگ توسعه_ در گفتگوی اختصاصی با دکتر حجت بقایی، مشاور تحقیق و توسعه، از ظهور یک حوزۀ تخصصی و استراتژیک در بازار کار آینده خبر داده شد که میتواند پسماندهای دیجیتال را به ثروتی عظیم برای صنایع تبدیل کند.
اقتصاد توسعه_ در حالی که جهان به سوی دیجیتالی شدن کامل حرکت میکند، چالش مدیریت پسماندهای الکترونیک بیش از هر زمان دیگری خودنمایی میکند. اما آنچه ممکن است در نگاه اول یک بحران زیستمحیطی به نظر برسد، میتواند به زودی به یکی از سودآورترین حوزههای اشتغالزایی و تأمین مواد اولیه صنعتی تبدیل شود.
دکتر حجت بقایی، مشاور تحقیق و توسعه، در گفتگو با خبرنگار اقتصاد توسعه؛ تأکید کرد که نباید به موضوع مدیریت پسماندهای الکترونیکی با نگاه سنتی و صرفاً «جمعآوری زباله» نگریست. وی معتقد است ما با ظهور یک «شغل تخصصی و مهندسیشده» روبرو هستیم که زیربنای اقتصاد چرخشی را تشکیل میدهد.
دکتر بقایی با اشاره به ماهیت این شغل جدید، توضیح داد: «ما با پسماندهایی از قبیل کامپیوترها، لپتاپها، تلفنهای همراه، پنلهای LED و سایر تجهیزات نیمههادی روبرو هستیم. اینها دیگر زباله نیستند، بلکه کانسینگهای مواد ارزشمند هستند. تعریف یک ساختار تخصصی برای جداسازی، بازیافت و بازیابی مواد از این تجهیزات، هم نیاز صنایع را برای تأمین مواد اولیه پوشش میدهد و هم بخش بزرگی از نیاز بازار کار را در حوزههای فنی و مهندسی پاسخ میدهد.»
وی افزود: «این حوزه سه رکن اصلی دارد: نخست، تأمین نیاز صنایع به مواد اولیه با هزینهای کمتر از استخراج معدنی؛ دوم، ایجاد بسترهای شغلی جدید برای نسل متخصص آینده؛ و سوم، حفاظت از اکوسیستم و جلوگیری از ورود فلزات سنگین به زنجیرۀ غذایی انسان.»
دکتر بقایی در ادامه گفتگو، با استناد به گزارشهای منتشر شده در نشریات بینالمللی، چشمانداز خیرهکنندۀ این صنعت را ترسیم کرد. وی گفت: «بر اساس اخباری که مطالعه کردهام، با نزدیک شدن به پایان عمر نخستین نسل از پنلهای خورشیدی، باتریها و تجهیزات شبکه برق، ما با یک انفجار از منابع ثانویه روبرو خواهیم بود. این تجهیزات میتوانند منابع عظیمی از نقره، آلومینیوم، مس، لیتیوم و نیکل باشند.»
وی با ارائه ارقام دقیق افزود: «فناوریهای نوین امروزی اکنون امکان بازیابی حدود ۹۷ درصد نقره و تولید سیلیکون با خلوص خیرهکننده ۹۹.۹۹۸ درصد را فراهم کردهاند. این یعنی ما میتوانیم با دقت بسیار بالا، مواد را از میان پسماند بازپس بگیریم.»
✓ ایران؛ در آستانه بهرهبرداری از «معدن شهری»: دکتر بقایی با اشاره به برآوردهای سازمان "ریستاد انرژی" خاطرنشان کرد که ارزش مواد قابلبازیافت در پنلهای خورشیدی از رقم ۲ میلیارد دلار در حال حاضر، به نزدیک ۸۰ میلیارد دلار در سال ۲۰۵۰ خواهد رسید.
وی در پایان تأکید کرد: «برای کشور ایران، ایجاد یک زنجیرۀ رسمی و علمی برای جمعآوری و فرآوری پنلها و تجهیزات الکترونیکی فرسوده، تنها یک ضرورت زیستمحیطی نیست؛ بلکه میتواند یک «معدن شهری» جدید ایجاد کند که از وابستگی ما به واردات مواد اولیه کاهش یافته و امنیت زنجیرۀ تأمین صنایع داخلی را تضمین نماید.»
./. ./. ./.