«قیفی از طلا برای بازار علم»
(ترانه سرا: حجت بقایی - مشاور تحقیق و توسعه)

آی رفیق، بنگر که بازارِ علم را سرنوشت چیست؟
اینجا که هر کرسی پُر از غوغایِ بحثِ پولِ، آی!
بهایِ شرافت از دست رفته، امروز این است.
سقفِ حیاطِ دانشگاه، دیگر از جنسِ سنگ نیست،
برجِ بلندِ اساتید، سایهبانِ سودشان شده!
آرمانِ خالصِ دیروز، در انزوا مانده است.
«قیفِ پول» است نامِ جدیدِ آن ورودیِ قدیم،
هر کس که میگذرد، باید بهایِ خویش بپردازد!
این برزخِ دانشِ امروزی، بسیار سخت است.
آن دفتر و قلم که بویِ کهنگی میداد،
زین پس فقط در خدمتِ قراردادها باید باشد!
هر پژوهشی که درآمدزا نیست، تنها خاکخور است.
ما را به سویِ قله دانش صدا زدند،
اما مسیر، از جنسِ رنج و تکرار گردید!
تخصصِ صرف، امروز معیارِ ارزش بوده است.
آن رویِ مهربانِ استاد، در سایه چک پنهان،
دیگر نمیپرسد زِ دل، از درد و سوزِ آشکارا!
پرسشِ اصلیش، میزانِ سهامِ اوست.
از این قفسِ زیبا، پروازی نخواهی کرد،
مگر آنکه در جیبت، برگهایِ سبزِ دلار باشد!
این قفس، از جنسِ طلا و آهنین است.
آنکه سخن از عدل و آزادی زند، ناگهان گنگ،
نکند که زیرِ سؤال بَرَد، این ساز و کار را!
هر اعتراضِ بیسود، در اینجا بیاثر مانده است.
از خاکسترِ دانشِ دیروز، غولکی برخاست،
غولکی که فقط فرمانِ سود را میشناسد!
این خدایِ جدیدِ دانشگاه، بسیار سرد است.
کتابها دیگر مرجع نیستند، فقط یک ابزارند،
ابزاری برایِ آموختنِ راهِ تزویر و فریب!
رازِ بقا در دانشِ کارآمدِ تجاری است.
«شریفِ» نامی که روزی، امیدِ ما بوده است،
حالا فقط مُهرِ تأیید بر رویِ یک فرمول است!
تغییرِ جهتِ دانشگاه، یک فاجعه است.
دیوارها فریاد میزنند، از سکوتِ دروغین!
دانشگاهِ سابق، در چنگالِ تار عنکبوت!
«رقابتِ آزاد»؟ خنده تلخِ هیولا!
«قیفِ پول» غوغا میکند، نابودگرِ رویا!
«شریف»! نامی که خون میگرید!
از اصالت، جز مشتی خاک، چیزی نمانده، چه دید؟
«رقابت»؟ پوششی بر تباهیِ عیان!
دانش، قربانیِ حرص، در این جهنمِ زمان!
قیفِ پول! غرق کن تقدس را!
شریفِ تاریک! درنده، بیانتها!
آینده سوخت! خاکسترِ علمِ بیبها!
خروجیِ سمی! بر پیکرِ این گَردَن!
تبدیل شد! به زندانِ ابد!
زمانی، نور بود و حقیقت، در پسِ هر کرسی
اکنون، فقط نگاهِ سردِ پول، در چشمانِ سُستِ هَوسی
مقیاسِ فهم، ترازوست، نه دلِ جویایِ علم
هر اندیشه، قیمتی دارد، در این بازارِ ستم!
«شریف»! نامی که خون میگرید!
از اصالت، جز مشتی خاک، چیزی نمانده، چه دید؟
«رقابت»؟ پوششی بر تباهیِ عیان!
دانش، قربانیِ حرص، در این جهنمِ زمان!
قیفِ پول! غرق کن تقدس را!
شریفِ تاریک! درنده، بیانتها!
آینده سوخت! خاکسترِ علمِ بیبها!
خروجیِ سمی! بر پیکرِ این گَردَن!
تبدیل شد! به زندانِ ابد!
فریادِ بیصدا، در گوشِ تاریخِ تباه
آبرویِ رفته، دیگر کی بازگردد؟ آه!
میشکند بغضِ دانشگاه، در این عصرِ عذاب
مانده فقط هیولایی، که میبلعد هر خواب!
قیفِ پول! (نعره)
شریفِ تاریک! (نعره)
تبدیل شد!
دانشگاه
نامی بود
که سنگینیش، وزنِ احترام داشت.
حالا
صدایی زنگ میزند
از تهِ یک قیف
شیشهای صاف، شفاف
که هرچه بالاتر میروی
دهانهاش تنگتر میشود.
«رقابت آزاد»
کلمهای که لبخند میزند
مثل یک تیغِ پولادین در تاریکی
کجا رفت آن شریف؟
آنکه نامش، سقفِ آرزوها بود؟
رفته است به جایی
که تنها ورودیش
رسوبِ طلا بر کَفِ دست است.
اینجا دیگر یاد نمیگیرند
چگونه آسمان را دید
فقط یاد میگیرند
چگونه از این سُرسُره شیشهای
بدونِ برخورد به دیوارهها
به پایین سُر بخورند
خروجی
مُهرِ تأییدِ یک معامله بزرگ است.
دیگر حتی برایِ این سرزمینِ خسته
آن سادگیِ شریف
حتی یک سایه هم نخواهد بود.
فقط انعکاسِ خودمان
در دیواره سردِ قیف
صبر میکنیم
تا بالاخره
از دهانه تنگِ تجارت
به بیرون پرت شویم.
+++