سایه روشنِ طعمهای خیابانی در رشت: گذار از «کباب کثیف» به «اقتصادِ پویای غذایی»
ویرگول(خبرنگار ۱۴۰۱) شبکه خبری صنایع غذایی _ فرهنگ توسعه|| رشت، شهر خلاق خوراک شناسی یونسکو، بیش از آنکه صرفاً مقصدی برای گردشگری باشد، یک زیستبوم زنده برای تجربههای حسی است. در این میان، دکههای کبابی خیابانی یا آنچه به طنز و کنایه «کباب کثیف» خوانده میشود، بخشی جداییناپذیر از شبهای این شهر است.
حجت بقایی، مشاور تحقیقوتوسعه و گزارشگر شبکه صنایع غذایی، در تحلیلی جامع به این پدیده مینگرد؛ پدیدهای که در لایههای پنهان خود، تضادی میان لذت، معیشت و سلامت عمومی را بازتاب میدهد.
بقایی با نگاهی آسیبشناسانه به جذابیت این مکانها اشاره میکند و میگوید: «نمیتوان منکر کشش عجیب و طعم خاطرهانگیز این کبابها شد. این فضاها صرفاً یک رستوران نیستند؛ یک پدیده اجتماعی هستند که آدمها را با هر طبقه اجتماعی دور یک سفره مینشانند.»
او سپس با رویکردی انسانی و صمیمی، گریزی به تجربه زیسته خود میزند و میافزاید: «حتی در دورهای، پسر خود من نیز از مشتریان پر و پا قرص همین کبابیهای خیابانی بود و این تجربه، خودِ من را به عنوان یک کارشناس صنایع غذایی به تامل واداشت که چه المانهایی در این تجربه وجود دارد که تا این حد جذاب است و چرا با وجود هشدارهای بهداشتی، همچنان محبوب باقی ماندهاند؟»
در تحلیل بقایی، این مسئله اما تنها به ذائقه ختم نمیشود. او به نیاز مبرم نسل جوان به اشتغال اشاره دارد و تصریح میکند که بسیاری از این دکهها، اولین سنگرهای مقاومت جوانان در برابر بیکاری و تامین معیشت هستند. با این حال، او تاکید میکند که «اشتغالزایی نباید به بهای تهدید سلامت عمومی تمام شود.» از نگاه تخصصی او، رویکردِ «پاک کردن صورتمسئله» که معمولاً به جمعآوری قهری این واحدها ختم میشود، نه تنها چارهساز نیست، بلکه باعث زیرزمینی شدن این فعالیتها و حتی افزایش مخاطرات میشود.
بقایی راهکار را در «مدیریت هوشمند و استانداردسازی منعطف» میداند. او پیشنهاد میدهد که به جای برخوردهای سلبی، باید به سمت آموزشهای بهداشتی کوتاهمدت، طراحی کیوسکهای سیار استاندارد و نظارت مستمر اما حمایتی حرکت کرد. «ما در بخش تحقیقوتوسعه معتقدیم که میتوان با ارائه الگوهای کوچکمقیاس برای مدیریت زنجیره سرد، بهداشتِ محیط کار و نحوه طبخ، این تهدید را به فرصتی برای کارآفرینی تبدیل کرد.»
این گزارش در نهایت به این چشمانداز میرسد که رشت برای حفظ هویت خود به عنوان شهر خوراکشناسی، نیازمند یک بازآرایی مدرن در بخش غذای خیابانی است. بقایی معتقد است که مدیریت «کبابیهای خیابانی» نه به معنای خاموش کردن آتش منقلها، بلکه به معنای ساماندهی آن است تا در آیندهای نزدیک، این نقاط به جای آنکه کانون دغدغههای بهداشتی باشند، به ویترینی از مدیریت خلاقانه، اشتغالزایی پویا و سلامتِ تضمینشده در صنعت غذای خیابانی ایران بدل شوند.
./. /. /.
___ ستاد مردمی مشاورین تحقیق و توسعه صنعت ایرانی