نقشه راهِ بقایِ صنعتی در سایه تحریم/ رهایی از بنبستِ تولید، نیازمندِ نگاهِ تخصصیِ بومی است
گزارش اختصاصی واحد ارتباطات کارآفرینان صنعتی شمال _ گروه اقتصاد و صنعت// کنفرانس خبری «صنعت تحریم، و صنعتگرانی که رهایش نمیکنند»، این بار میزبانِ نگاههای آسیبشناسانه دکتر حجت بقایی، مشاورین تحقیق و توسعه، بود. در این نشست که با همت «ستاد مردمی مشاورین تحقیق و توسعه صنعت ایرانی» برگزار شد، موضوعی فراتر از «صرفِ گذر از تحریم» مطرح شد؛ پرسش اصلی این بود که چگونه میتوان تهدیدهای تحریم را به موتور محرکِ نوسازیِ ساختارِ صنعتی کشور تبدیل کرد.
دکتر بقایی در این نشست با تأکید بر اینکه «صنعتگرِ ایرانی در طوفانِ تحریم، ثابتقدم باقی مانده است»، گفت: «آنچه امروز صنعت ما را تهدید میکند، نه فقط کمبودِ ارز یا مواد اولیه، بلکه کمبودِ "دانشِ کاربردیِ تغییر" است. ما باید از فازِ صرفاً "زنده ماندن" به فازِ "خلاقیتِ صنعتی" عبور کنیم و این همان کاری است که ستاد مردمی مشاورین با تکیه بر توانِ نخبگانِ صنعتی به دنبال پیادهسازی آن است.»
خبرنگار «واحد ارتباطات» در این نشست، در دو بخش کلی و منطقهای، پرسشهای مهمی را با دکتر بقایی در میان گذاشت:
سئوال اول: در مورد گذار از «تولید معیشتی» به «تولید دانشبنیان»؛ «جناب بقایی، بسیاری از صنایع ما هنوز درگیرِ تولید به سبکِ سنتی هستند و هرگونه تغییری را با ریسکِ بالا میبینند. راهکارِ شما برای اینکه یک صنعتگرِ سنتی متقاعد شود که برای عبور از تحریم، باید از "تولیدِ سنتی" به سمت "تولیدِ مبتنی بر R&D" حرکت کند، چیست و ستاد شما چگونه این ریسک را برای صنعتگر مدیریت میکند؟»
پاسخ دکتر بقایی: «ما صنعتگر را مجبور به تغییرِ ناگهانی نمیکنیم، بلکه تغییر را "توجیه اقتصادی" میکنیم. R&D در مدلِ ما، به معنایِ پژوهشهایِ آکادمیکِ کتابخانهای نیست؛ بلکه حلِ یک مشکلِ کوچک در خط تولید است که هزینهها را کاهش میدهد. وقتی صنعتگر ببیند که با یک تغییرِ فنیِ کوچک در مصرفِ انرژی یا بهبودِ فرآیندِ تولید، سودآوریش افزایش یافته، خود به مروجِ تحقیق و توسعه تبدیل میشود. ما ریسک را با "پایلوتهای کوچکِ موفق" مدیریت میکنیم.»
سئوال دوم در مورد الگویِ "ستاد مردمی" در برابر بروکراسی اداری؛ «چرا فکر میکنید مدلِ "ستاد مردمی مشاورین" نسبت به نهادهای دولتیِ مشابه، در حلِ مشکلات صنعتگر سریعتر و کارآمدتر عمل میکند؟»
پاسخ دکتر بقایی: «چون ما در بدنه صنعت هستیم، نه در طبقاتِ بالایِ ساختمانهای اداری. ما زبانِ صنعتگر را میفهمیم و معتقدیم که مشاورِ خوب، کسی نیست که بخشنامه صادر کند، بلکه کسی است که پای دستگاه، کنار صنعتگر بایستد و عیوب را شناسایی کند. ستادِ ما یک شبکه زنده است که مثلاً دانشِ یک صنعتگر در یزد را به تولیدکننده در گیلان منتقل میکند؛ این قدرتِ شبکه، از هر بروکراسیِ رسمی قویتر است.»
و سئوال سوم در مورد منطقۀ خودمان گیلان: در مورد ارزشافزوده در صنایع تبدیلی گیلان؛ «استان گیلان به عنوان قطبِ کشاورزی و تولیدِ محصولاتِ استراتژیک (مانند برنج، چای، زیتون و مرکبات)، متأسفانه همچنان درگیرِ "خامفروشی" یا بستهبندیهای غیراستاندارد است. چگونه میتوان از ظرفیتهایِ مشاورهایِ ستادِ شما برای تبدیلِ محصولاتِ کشاورزیِ گیلان به محصولاتِ صنعتیِ با ارزشافزوده بالا (صنایع تبدیلی مدرن) استفاده کرد تا هم اشتغالِ پایدار ایجاد شود و هم صادراتِ این منطقه به کشورهای حوزه خزر رونق یابد؟»
پاسخ دکتر بقایی: «گیلان طلایِ نهفتهای است که به "تکنولوژیِ فرآوری" نیاز دارد. مشکل اصلی در گیلان این است که صنعتِ بستهبندی و فرآوری، همپایِ کشاورزیِ آن رشد نکرده است. پیشنهاد ما برای گیلان، تشکیلِ "خوشههایِ صنعتیِ تبدیلی" است. ستاد ما آماده است تا با ارائه الگوهایِ کوچکِ فرآوریِ مدرن، به صنعتگران گیلانی کمک کند که به جایِ فروشِ محصولِ خام، "برندهایِ صنعتی" بسازند. استفاده از تکنولوژیهایِ ارزانقیمت اما کارآمدِ بستهبندی که توسط نخبگان داخلی طراحی شده، میتواند محصولات گیلان را در بازارهای کشورهای همسایه به رقبایِ قدرتمندی برای محصولاتِ جهانی تبدیل کند. محورِ کار ما در گیلان، "صنعتیسازیِ کشاورزی" خواهد بود.»
این گزارش نشان میدهد که برای استانی با ظرفیتهای عظیم همچون گیلان، پیوندِ میانِ «تولیدِ سنتی» و «دانشِ مدرنِ فرآوری»، کلیدِ طلاییِ عبور از تحریم و رسیدن به بازارهای جهانی است.///
#کنفرانس_خبری_صنعت_تحریم
#مشاور_تحقیق_و_توسعه
#کارآفرینان_صنعتی_شمال