تضادها، محرک صلح؛ تبیین دکترین «رقص تضادها» در نشست کارگروه صلح و سازش
ویرگول (خبرنگار ۱۴۰۱) و به نقل از واحد خبر کارگروه صلح و سازش _ تهران|| در نشست تخصصی کارگروه صلح و سازش که با حضور صاحبنظران حوزه مدیریت بحران و تحلیلهای استراتژیک برگزار شد، دکتر حجت بقایی، مشاور پژوهشی و کارشناس حوزه تحقیق و توسعه، در گفتگو با واحد خبر این کارگروه، از مفهوم نوآورانه «دکترین رقص تضادها» برای حل و فصل منازعات و دستیابی به ثبات پایدار پرده برداشت.
دکتر بقایی در این نشست با نگاهی تلفیقی از مفاهیم استراتژیک و روانشناختی، استدلال کرد که ریشه بسیاری از ناکامیها در فرآیندهای صلح و سازش، تلاش برای حذف کامل تضادهاست. وی تأکید کرد که در پویاییهای اجتماعی، تضاد یک پدیده منفی یا نشانهای از شکست نیست، بلکه ابزاری است که اگر بهدرستی مدیریت شود، میتواند مسیر حرکت به سوی توافق را هموار کند.
وی با تبیین مفهوم «رقص تضادها»، خاطرنشان کرد: «در فرآیند صلح، طرفهای مقابل نباید در تلاش برای حذف تضادهای ذاتی خود باشند، بلکه باید یاد بگیرند چگونه در میان این تضادها حرکت کنند. صلح واقعی، سکون و نبود اختلاف نیست، بلکه توانایی مدیریت پویا و هماهنگ نیروهای متضاد در قالب یک الگوی هماهنگ است؛ درست مانند رقص که در آن تضاد میان حرکت و ایستایی، زیبایی و نظم را خلق میکند.»
دکتر بقایی در ادامه با اشاره به ضرورت استفاده از رویکردهای تحقیق و توسعه در کارگروه صلح و سازش، افزود که برای رسیدن به سازشهای ماندگار، نیاز است که از مدلهای سنتی و قدیمی فاصله گرفته و به سمت مدلهای منعطف و مبتنی بر تحلیل تضادهای ساختاری حرکت کرد. وی خاطرنشان کرد که در دکترین مذکور، «تضاد» به مثابه یک انرژی محرک عمل میکند که اگر در چارچوب درست هدایت شود، میتواند از بنبستهای دیپلماتیک و اجتماعی عبور کند.
در پایان این گفتگو، وی بر این نکته تأکید کرد که در مسیر صلح، هدف نباید تنها رسیدن به یک توافق سطحی و خاموشکننده باشد، بلکه هدف باید خلق فضایی باشد که در آن تضادهای موجود، به جای تخریب، به ابزاری برای بازنگری و بهبود ساختارهای اجتماعی و حقوقی تبدیل شوند.
_ واحد خبر کارگروه صلح و سازش