گفتگویی متفاوت به مناسبت روز آتش نشانی
««« روز آتش نشانان بر دوستان آتش نشانان گرامی باد »»»
کیمیاگری بخشش در هیاهوی آتش؛ روایتی از گذار، فراموشی و مسئولیت انسانی
ویرگول(خبرنگار ۱۴۰۱) فرهنگ توسعه|| هفتم مهرماه، تقویم را به نام «آتشنشانی و ایمنی» نشان کرده است. برای بسیاری، این روز تداعیگرِ شکوهِ فداکاری است؛ اما برای من، آینهایست که خاطرات دور و نزدیک را پیش رویم میگذارد. از سال ۱۳۷۸ تا ۱۳۸۳، هر سال بهانهای بود تا با دوربین و قلم، در دل حوادثِ پیشروی آتشنشانان، راویِ ایثار شوم. نماهنگهایی ساختم که بعضی از آنها تا چهار سال متوالی از شبکههای مختلف سیما پخش میشد و در آن روزها، خطشکنِ روایتی بودم که نه در استودیو، که در میان شعلهها جان میگرفت.
اما امروز، در حاشیه گفتگویی به عنوان مشاور تحقیق و توسعه و مؤلف اثر تأملبرانگیز «کیمیاگری بخشش» داشتم، نگاهی متفاوت به این تاریخ دارم. گفتگو با دکتر بقایی تنها درباره یک اثر مکتوب نبود؛ بلکه بازخوانیِ مفهوم «بخشیدن» در دنیایی است که گاهی مسیرِ رشدِ آدمها، از روی آوارِ دیگران میگذرد.
✓ وقتی رشد کردن، به قیمتِ حذف دیگران تمام میشود: در میانه صحبتهایمان پیرامون اهمیتِ توسعه پایدار و نقشِ پژوهش در صنعت، گریزی به تجربههای زیسته زدم. حقیقت آن است که تکنولوژی و پیشرفت، لزوماً به تعالیِ اخلاقی منجر نمیشوند. من شاهد بودم؛ تصویربرداری که با مجوز من وارد میدان شد، تدوینگری که الفبای کار را نزد من آموخت، و رابطی که با معرفی من راهیِ مسیرهای حرفهای شد، چگونه در بزنگاهِ قدرت، نقشِ خود را تغییر دادند.
آنچه مرا به گیلان کشاند و آغازگرِ تجربههای نویِ «کارگاه آسمان را نسوزان» یا «کارگاه کیمیاگری بخشش» شد، نه انتخابِ شخصیِ محض، که زخمِ ناشی از جفایِ کسانی بود که به دستِ خودِ من رشد کرده بودند. این همان پارادوکسِ تلخِ دنیای حرفهای است: انسانهایی که رشد میکنند، اما هزینۀ این رشد را با نادیده گرفتنِ پیشینیان و شکستنِ پلهای پشتِ سر میپردازند.
✓ کیمیاگریِ بخشش؛ دعوتی به فراتر رفتن: دکتر بقایی در «کیمیاگری بخشش»، به خوبی بر این نکته صحه میگذارد که مدیریتِ بحران، تنها در اطفای حریقِ فیزیکی خلاصه نمیشود. بحرانِ اصلی، در روابط انسانی نهفته است. او معتقد است «بخشیدن» نه یک ضعف، بلکه یک کنشِ قدرتمندانه برای مدیریتِ زخمهایِ ناشی از «انتقال» و «تغییر» است.
در نگاهِ او، مسئولیتپذیری در قبالِ آسیبهایی که آگاهانه یا ناخودآگاه به دیگران وارد شده، شرطِ اولِ توسعه انسانی است. دکتر بقایی تأکید دارد که اگر کسی در مسیرِ رسیدن به جایگاه مدیریتی، انسانی را از گردونه خارج کرده است، «بخشیدن» تنها یک انتخابِ فردی نیست، بلکه یک ضرورتِ اجتماعی برای تداومِ سلامتِ روانِ سازمان است.
✓ سخن آخر؛ گذشت از خاکسترِ خاطرات: امروز که در گیلان به جنگلهای هیرکانی مینگرم یا برای پروژههای صنعتی و فرهنگی خود برنامهریزی میکنم، دیگر در جستجویِ آن دوستانِ فراموشکار نیستم. آتشنشانانِ واقعی، آنهایی هستند که شعلههای کینه را در دلِ خود خاموش میکنند.
به گزارش خبرنگارما؛ گفتگو با دکتر بقایی، فرصتی بود تا بار دیگر این درس را مرور کنم: «کیمیاگریِ بخشش» یعنی تبدیل کردنِ طعمِ گسِ خیانت، به کیمیایِ تجربه و ساختنِ دنیایی که در آن، رشدِ یک نفر، به معنایِ سقوطِ دیگری نباشد. روزِ آتشنشانی، روزِ یادآوری این نکته است که برای نجاتِ یک شهر، پیش از هر چیز باید "خشم" و "فراموشی" را در نهادِ انسانها مهار کرد.
ما همچنان ایستادهایم؛ در کارگاهِ زندگی، و مشقِ بخشیدن میکنیم؛ حتی اگر روایتِ این فداکاری، در میانِ غبارِ قدرتطلبیهایِ دیگران، ناخوانده بماند.
/. /. /.
#روز_آتش_نشانی
#کیمیاگری_بخشش
#آتش_کینه
#آتش_درون