«آسمان هرگز نمیسوزد؛ تنها گاه تاریک میشود»/ نگاهی به پشت پردۀ فلسفه و چراییِ برپایی کارگاههای «آسمان را نسوزان؛ به اوج پرواز کن» با حضور دکتر حجت بقایی
ویرگول(خبرنگار ۱۴۰۱)_ گزارش ویژه _ گروه خبری اخبار زندگی// در مسیر حرکت به سوی اوج، گاهی بادهای مخالف چنان تند میوزند که گویی قصد دارند ریشههای انسان را از خاک جدا کنند. اما در میانۀ این طوفانها، چه کسانی هستند که به جای پناه گرفتن در سایه، تصمیم میگیرند خود به فانوس تبدیل شوند؟ دکتر حجت بقایی، مشاور تحقیق و توسعه، در میانۀ این گذار از تاریکی به نور، ایستاده است؛ نه به عنوان یک متخصص، بلکه به عنوان مردی که یاد گرفته است چگونه در میانۀ ویرانیها، آسمان را حفظ کند.
او با نگاهی نافذ و لحنی که از تجربۀ زیستۀ تلخ و شیرین حکایت دارد، از جابهجایی خود میگوید. از لحظهای که از تهران به شهرستان منتقل شد، و انگار سرنوشت را از این رو به آن رو کرد. او معتقد است اگر ریشه در خاک بماند، تغییر جغرافیا، سرنوشت را دگرگون میکند، اما نابود نه.

اگرچه او از خیر و برکتِ این انتقال از خدای سبحان سپاسگزار است، اما حقیقتِ نهفته در کلام او، فراتر از یک جابهجایی ساده است؛ او از زخمهای کهنه میگوید، از آنهایی که در سالیان گذشته، رانت، پارتی و روابط درون سازمانی، نقشی در مسیرِ خرد کردنِ آدمها داشتند. او از کسانی میگوید که سعی کردند پرهای پرواز آدمها را قیچی کنند و لانهها را ویران سازند؛ کسانی که فکر میکردند با سوزاندنِ آسمان، میتوانند پرواز را متوقف کنند. اما دکتر بقایی در میانۀ این روایت، حقیقتی تکاندهنده را به مخاطب گوشزد میکند: «آسمان هرگز نمیسوزد، آسمان فقط گاهی تاریک میشود.»
چراییِ برگزاری کارگاه «آسمان را نسوزان؛ به اوج پرواز کن» دقیقا در همین نقطۀ خاکستری نهفته است. این کارگاه، نه یک نشست آموزشی معمولی، بلکه یک بیانیه است؛ فراخوانی برای کسانی که میخواهند بدانند چگونه در برابر کسانی که میخواهند «آسمانشان را بسوزانند»، ایستادگی کنند.
دکتر بقایی در این مسیر، به یکی از بزرگترین درسهای زندگی رسیده است: گذار از «حفظ کردن» به «یاد گرفتن».
او از روزهایی میگوید که ذهن با انبوهی از اطلاعاتِ سنگین، مانند لایهای از بتن، درونش را مسدود کرده بود؛ آموختههایی که مانند باتلاق، حرکت را سخت میکردند. اما او راهِ میانهای را یافت؛ او دیگر حفظ نمیکند، بلکه میآموزد. آموختههای او اکنون نه مانند بتن، بلکه مانند رودخانهای سیال است؛ جاری، زنده و عبورکننده.
او از تقابلهای سخت در مسیرِ این سیالیت میگوید؛ از کسانی که میخواستند رودخانه را سد کنند، از توهینها و جسارتهایی که به اساتید و شخصیت او رفت. اما او با نگاهی فراتر از انتقام، با نگاهی از جنس «خدا» به مسیر ادامه میدهد. او راهِ تغییر نگرش را برگزید؛ حتی با آنها هم سفره شد، با آنها نان و نمک خورد تا شاید ناخودآگاه، از موضعگیریهای فرساینده رها شود. او اکنون در میان آنهاست، اما «مانند آنها نیست».

کارگاه «آسمان را نسوزان»، در واقع دعوتی است به این سبکِ زندگی؛ زندگیِ رودخانهای، زندگیِ یادگیرنده. فراخوانی برای اینکه پرهایمان را در برابر قیچیهای رانت و پارتی حفظ کنیم و بفهمیم که اگر آسمان تاریک شد، تقصیر آسمان نیست؛ تقصیر کسانی است که سعی کردند آنرا بسوزانند. این کارگاه، یادآوریِ این است که حتی اگر لانهها ویران شوند، ما هنوز میتوانیم در میانۀ تاریکی، به اوج پرواز کنیم؛ چرا که آسمان، همیشه و همواره، باقی است.
در پایان گفتگو دکتر بقایی قطعه ادبی را تقدیم مخاطبین ما نمودند.
قطعۀ ادبی: «آسمان را نسوخته فقط تاریک است»
(اثری از: دکتر حجت بقایی؛ مشاور تحقیق و توسعه)
اگر پرهایمان را قیچی کردند
پرواز را از یاد نمیبریم
اگر لانههایمان ویران شد
از شاخهای دیگر
آغاز میکنیم.
آسمان را نسوزان؛
آسمان خانۀ همۀ پرندههاست.
حتی اگر ابر
راهِ روشنایی را ببندد
خورشید
پشتِ ابر نمیمیرد؛
آسمان فقط
گاهی
تاریک میشود.
من از تهران آمدم
و ریشههایم را نگذاشتم؛
خاک عوض شد
اما امید
در من ماند
و راهش را
از نو پیدا کرد.
نه رانت
نه رابطه
نه دیوارهای بلند
نتوانستند
رودِ آموختن را
برای همیشه سد کنند؛
رود
راهِ خود را بلد است
حتی اگر سنگها
سرِ راهش
سبز شوند.
من یاد گرفتم
بهجای
حفظ کردنِ دنیا
آنرا
زندگی کنم؛
یاد بگیرم
جاری بمانم
و هر روز
از نو
آغاز شوم.
آری
گاهی
کنار همانهایی میمانم
که
راهِ پروازم را بستند؛
اما
شبیهشان نمیشوم.
چون بخشیدن
فراموش کردن نیست؛
یعنی
نگذاری زخمها
شکلِ قلبت را عوض کنند.
پس اگر روزی
آسمانت را تیره کردند
سرت را بالا بگیر؛
پرواز هنوز ممکن است.
آسمان را نسوزان؛
شاید پرندهای
در تاریکی
راهِ اوج را پیدا کند.
/// اخبار زندگی