از دهه ۱۹۶۰ میلادی، افزایش بی تفاوتی و حس بیگانگی در میان شهروندان منجر به شکل گیری موضوعی شد که به اصطلاح «کمبود دموکراسی» نامیده میشد. این امر موجب گرایش فزاینده کشورها به ترویج فرآینـد‌های مشارکتی شد. این فرآیند‌ها به شهروندان این اجازه را می‌داد تا در تصمیـمات سیاست گذاری عمـومی مشـارکت داشته باشند. در میان چنین فرآیند‌هایی، بودجه‌ریزی مشارکتی به عنوان یک پاردایـم برای مشارکـت، به ویژه در سطح محلی، ظهور کرد.
بودجه ریزی مشارکتی پارادایمی است که شهروندان را برای تصمیم گیری بی واسطه درباره روش هزینه کرد یک بخش از بودجه عمومی توانمند می کند. به طور خاص، شهروندان نسبت به اولویت های هزینه فکر می کنند و درباره نحوه تخصیص بودجه به پروژه های عمومی مختلف رای می دهند. پروژه هایی که حمایت گسترده ای از جامعه دریافت می کنند از طریق این فرایند تامین اعتبار می شوند.
این پدیده یک رویکرد تخصیص بودجه بر مبنای دیالوگ (نقطه مقابل مونولوگ) و مشارکت شهروندان است که از مدل نمایندگی غالب فاصله می‌گیرد. به یک معنـا، بودجه‌ریزی مشارکتی ایـده دموکراسـی نماینده‌ای را که در آن ورودی از سمـت شهروندان تنـها در زمان انتخابـات دریافـت می‌شود را به دمـوکراسی مشارکتـی که مبتـنی بر مشارکت مستقیم شهروندان است، تبدیل می‌کند.
تجــارب اولیــه در زمیـنـــه بـودجــه‌ریزی مشـارکتــی در چنــدیـن شـهــر بـرزیـل از جمــلـه Lajes, Boa Esperanca, Diadema, Vila Velha شکل گرفت. اما شناخته شده‌ترین و طولانی ترین تجربه بودجه‌ریزی مشارکتی از شهر پورتـو آلگره برزیل نشـأت می گیـرد که از سـال 1989 شـروع شد و در سال 1992 استحـکام یـافت و هـم از نظـر کارآیی و هم از نظر مدیریت دموکراتیک منابع شهـری مورد تحسین قرار گرفت. این رویکرد طی چند دهه اخیر، به سرعت در سراسر جهان گسترش یافت و تاکنون توسط بیش از 1500 شهرداری در اروپا، آمریکا و آسیا اجراء شده است.
