انقلاب اسلامی ایران در بیست و دوم بهمن ماه سال یکهزار و سیصد و پنجاه و هفت به پیروزی رسید.آنچه این انقلاب را از سایر انقلابهای جهان تمییز و در عرصهی جهانی مشروع جلوه داد، مردمی بودن صدر تا ذیل کنش رادیکال انقلابی جامعهاش بود. انقلابی که در آن سطحیترین اعتراضات تا مهمترین و موثرترین کنشگریها، از جانب مردم و به خواست و ارادهی آنان صورت میگرفت. مردمی که با توان، عزم و اراده خود به پشتوانهی وعده الهی و با رهبری حضرت امام توانستند رژیم طاغوت را سرنگون و جمهوری اسلامی را جایگزین آن کنند.
اصلا شاید همین مؤلفه موجب شد که در نامگذاری نظام جدید، کلمهی"جمهوری" مؤکدا ذکر شود تا تمامی کارگزارانی که زین پس در این نظام به مقام و منصبی میرسند، بدانند که به واسطه و از جانب مردم این مسئولیت را قبول کردهاند، نماینده آناناند و باید برای تکتک اعمال خود پاسخگو باشند.
لیکن معالاسف هر چه از روزهای پرشور ابتدایی انقلاب اسلامی فاصله گرفتیم، بیشتر فراموشمان شد؛فراموش کردیم که امام در سخنرانی۱۹ بهمن سال شصت چه گفت و از چه برحذرمان داشت:
"اگر پایین شهریها و پابرهنهها نبودند، ما یا در تبعید بودیمیا در زندان".
بهراستی که این انقلاب میراث همان مردمیاست که تاب سکوت و سکون نداشتند و به پاخاستند تا علیه سلطه ظلم و جور قیام کنند.مردمی که حال در چهل و سومین سالگرد پیروزی انقلابشان کمترین سهم و نقشیدر این دستاورد ندارند.
بالخصوص حافظهی تاریخی هشت سال گذشته یادآورآن است که سالیان متمادی، اقشار ضعیف جامعه برای اعادهی کمترین حقشان مجبور به اعتراض و حضور در کف خیابانها بودند. آنانی که روزی صاحبان و وارثان اصلی این انقلاب تلقی میشدند،نه تنها در دولت دوازدهم و حتی قبلتر از آن کمترینحقی برای اعمال نظر و نظارت خود نداشتهاند، بلکه در پی رساندن صدای خود به گوش مسئولین بلندپایه، مجبور به حضور در خیابانها و تجمعات اعتراضی بودند که سرانجامی جز سرکوب و خشونت نداشت.
مثال؟ تکتک روزهایدههی گذشته؛ از مردمی که برای اعتراض به گران شدن قیمت گوشت و مرغ ساعتها در صفهای طولانی میایستادند تا آبان نود و هشتی که بوی خون تمام کشور را گرفته بود؛ همهی اینها حاصل سوء مدیریت آقایانی بود که خود را مالک کشور و نظام و انقلاب را ارث پدریشان میدانستند، که کسی حتی اجازه کمترین اظهار نظر در خصوص شیوه مدیریتی آنان را نداشت.
به گمانم باید به این باور برسیم که فرقی نیست میان تحصن مردم مستضعف در سال یکهزار و چهارصد برای احقاق حقشان با تحصنهای پیش از انقلاب، جز آنکه گاهی اعتراض به عدم پایبندی به ساختار مطلوب و مقبول است و گاه از روی ناامیدی از ساختار و در پی براندازی آن. هیچ تفاوتی میان اعتراضات عمومی کف خیابانهای خیابان انقلاب با کنش رادیکال پیش از انقلاب روسیه وجود ندارد و شاید باید به اینحرف روشنفکران و تئوریپردازان غربی علم سیاست اعتماد کنیم که رکود اقتصادی اولین گام موثر در جهت بروز تفکر براندازی و انقلاب است.
ما انقلاب کرده بودیم که با برپایی حکومت اسلامی، دیگر دغدغهی استبداد داخلی را نداشته و مقابل امپریالیسم جهانی و استکبار خارجی ایستادگی کنیم. اما آنچه که عیان است، بعضا خلاف این را ثابت میکند.
هر چه بگوییم، باز هم در شرح حال و راهمان که پدر پیر این امت گفت ما را بس،که فرمود: "ما مظلومین همیشه تاریخ، محرومان و پابرهنگانیم.ما غیر از خدا کسی را نداریم و اگر هزار بار قطعهقطعه شویم، دست از مبارزه با ظالم برنمیداریم". حالا این ظالم میخواهد چشمهای دریایی و موهای طلایی داشته باشد و با لهجه بریتیش با ما سخن بگوید،یا عمامه به سر داشته و از احادیث، آیات و روایات نقل قول کند؛ اگر حق مظلومی را پایمال کند و چشم طمع به میراث اماممان بدوزد، راهمان همان است که دههی پنجاه محقق شد: مبارزه.
فاطمه بریمانیورندی