در حال حاضر، ما در زمانه‌ی انقلاب اسلامی زندگی می‌کنیم. در جهانی که عموما بر مبنای سکولاریسم و انسان‌محوری شکل گرفته، حکومتی برآمده که ادعا دارد اسلام ناب محمدی را پیاده و اجرا خواهد کرد؛ و با وجود فراز و نشیب‌های فراوان تا امروز سر کار مانده و به‌پیش می‌رود. امروز پس از گذشت بیش از چهل‌سال از وقوع انقلاب اسلامی و ورود به گام دوم آن، لازم است تا درباره‌ی مبانی نظری و مقتضیات انقلاب اسلامی صحبت‌های دقیق‌تری انجام شود، تا انقلاب دچار ایستاییِ فکری نشده و مسیر تکاملی خویش را ادامه دهد. یکی از مسائل مورد بحث و قابل تامل در این حوزه، نسبت مقوله‌ی ولایت و شئون آن با مقوله‌ی آرمان و آرمان‌خواهی‌ست.
برای رسیدن به جواب مسئله، ابتدائا باید انقلاب را تعریف کنیم. انقلاب اسلامی را به طور مختصر می‌توان فرآیند سریعِ رسیدن به وضعیت آرمانیِ اسلامی - که آن را تمدن اسلامی می‌نامند - تعریف کرد. یعنی انقلاب اسلامی یک فرآیند است، نسبت به وضعیت قبل سریع‌تر است و هدفش رسیدن به وضعیت مطلوب اسلامی‌ست.
پس طبق موارد ذکر شده در بالا، هدف انقلاب اسلامی رسیدن به وضعیت مطلوبِ اسلامی-یا اصطلاحا تمدن اسلامی-ست. این وضعیت مطلوب- و هر وضعیت مطلوب دیگری را - می‌توان به مولفه‌هایی تجزیه کرد. اگر مفهوم آرمان را حد نهایی یک صفت و یک ویژگی بدانیم، هریک از این مولفه‌ها را می‌توان"یکی از آرمان‌های آن وضعیت نهایی یا یکی از آرمان‌های آن مکتب" نامید. یعنی به عنوان مثال مفاهیمی مثل آزادی، عدالت، استقلال، مردمسالاری دینی و معنویت مولفه‌هایی هستند که در کنار هم و با همراهیِ همدیگر وضعیت مطلوب از نظر اسلام را شکل می‌دهند. هر وضعیت مطلوب دیگر نیز مشابه اسلام مجموعه‌ای از آرمان‌های مختص به خود را دارد. پس در مجموع می‌توان گفت هر آرمانی، یک مولفه از وضعیت مطلوب مکتب خود است.
از طرف دیگر، از معارف اسلامی می‌دانیم که در جهان از ابتدا دوجبهه‌ی حق و باطل وجود داشته، و به طور خاص‌تر در آخرالزمان جهان به دو قسمت تقسیم می‌شود؛ بخش اسلامی و بخش الحادی. در قسمت اسلامی، آن وضعیت مطلوب اسلامی که ذکر شد تا حد زیادی ایجاد گشته و متناظرا در قسمت الحادی هم این اتفاق خواهد افتاد؛ و به تعبیری دیگر آرمان‌های حقیقی هر بخش در آن بخش تا حد زیادی تحقق می‌یابد. با شکل‌گیری این دوگانه، ناگزیر هرکس، هر حرف و هر مفهوم ذیل یکی از این دو قسمت معنی می‌یابد، ذیل راهبران آن قسمت قرار می‌گیرد و اگر هر کدام از این دو بخش را جبهه بدانیم، با دیگر اجزای آن بخش هم‌جبهه می‌شود. به عنوان مثال، مردمسالاری دینی یکی از مولفه‌های وضعیت مطلوب اسلامی‌ست. یعنی در وضعیت مطلوبِ اسلامی، حکومت با روش مردمسالاری دینیِ کامل اداره خواهد شد. پس می‌توان گفت آرمانِ مردمسالاری دینی با دیگر آرمان‌های اسلامی مانند عدالت یا استقلال هم‌جبهه است و همچنین با راهبرِ اصلی جبهه‌ی اسلامی- یعنی الله- نیز هم‌جبهه است. بنابراین وقتی برای هر آرمان، به معنای حد کامل یک وضعیت، فهمیدیم که آن آرمان در کدام بخش و جبهه قرار می‌گیرد و با کدام اجزا و کدام راهبر هم‌جبهه است، می‌توان آن را با مولفه‌های تشکیل‌دهنده‌ی آن وضعیت مطلوب - یعنی آرمان‌های آن وضعیت مطلوب و آن مکتب- نسبت‌یابی کرد.
پس از بیان مفهوم آرمان و نسبتش با انقلاب، حال باید ببینیم ولایت چیست؟ ولایت در اسلام معانی متعددی دارد، که مهمترین آن‌ها درهم‌تنیدگی و هم‌جبهه‌گی‌ست. یعنی وقتی میگوییم دوچیز باهم ولایت دارند، یعنی در تعبیر حداقلی باهم هم‌جبهه هستند و در تعبیر حداکثری درهم‌تنیده‌اند. پس برای همان مثال مردمسالاری دینی که زده شد، می‌توان گفت مردمسالاری دینی با دیگر آرمان‌های اسلامی مانند معنویت یا پیشرفت ولایت دارد و همچنین با راهبر اصلی جبهه‌ی اسلامی یعنی الله نیز ولایت دارد.
پس، اولا از اینکه هر آرمانی یک مولفه از وضعیت مطلوب جبهه‌ی خود در آن دوگانه‌ی کلان است و ثانیا هر مولفه در آن جبهه با راهبران آن جبهه و با دیگر مولفه‌های آن جبهه هم‌جبهه است؛ می‌توان نتیجه گرفت هر آرمانی ناگزیر با اجزای یکی از آن دو جبهه هم‌جبهه است و ولایت دارد.
در مجموع می‌توان گفت برای تحلیل و موضع‌گیری درباره‌ی هر آرمان، قبل از بررسیِ جزئیات آن آرمان، باید دید که این آرمان مولفه‌ای از کدام یک از آن دو جبهه‌ی کلان است و برای پیشبرد و رسیدن به کدام وضعیت مطلوب تلاش می‌کند و اصطلاحا با کدام یک از آن دو جبهه ولایت دارد؛ با الله یا با طاغوت.
