گزارشی از سفر نمایندگان بسیج دانشجویی دانشگاههای تهران به امیدیه
پرده اول؛ فرودگاه اهواز، سهشنبه ۳۰ آذر ساعت ۶:۳۰
از پلههای هواپیما پایین میآییم. وارد سالن فرودگاه میشویم. بعد از سه سال دوباره پایمان را در خوزستان گذاشتیم، پاره تن ایران. لحظهای شعار دادنهایمان در تجمعات اعتراضیای که برای هفتتپه برگزار میکردیم را به یاد میآوریم، لحظهای که فریاد «خوزستان بیچاره، مسئول خوب نداره» خبر از باز شدن زخمهای کهنه میداد. اسماعیل منتظر است و مضطرب. بیم و امید توامان در چهرهاش لانه کردهاند؛ بیم از پیوند قدرت و ثروت در سرزمینی که «همهچیز دارد و هیچچیز ندارد». عجب تناقض عجیبی! سرزمینی که سیرآب از نفت، گاز، رودهای پرآب و... است اما خودش بهرهای از این مواهب خدادادی ندارد. و امید اولا به خدایی که وعده داده «جاء الحق و زهق الباطل» و بعد بچههایی که آرمانخواهی و مبارزه به زندگیشان معنا و حرکت میبخشد. با اسماعیل گرم صحبت هستیم که اتفاقی حجتالاسلام موسویفرد، نماینده ولی فقیه در استان و امام جمعه اهواز، را میبینیم. عجب توفیقی! قرار بود بعد از ظهر به دیدار جناب موسویفرد برویم. لحظهای دودل میشویم که خواستههایمان را با ایشان، آن هم در این زمان و مکان، مطرح کنیم یا نه. امیدیه! امیدیه مهمترین دلیل حضور ما در اینجاست. پس ملاحظهای برای صحبت با هیچکس وجود ندارد. آقای موسویفرد در صف ورود به گیت پرواز است که مزاحمش میشویم. مزاحم که چه عرض کنم، به قول خودشان ما «مراحمیم». راست و دروغش پای خودشان! ولی بعید میدانم مسئولی در خوزستان از حضور چندتا دانشجو که کلهشان بوی قورمهسبزی میدهد احساس خوبی داشته باشد. البته اقای موسویفرد هم گفتند برای «نوکری» در خدمت هستند! نگرانیهایمان را نسبت به #ماجرای_امیدیه مطرح میکنیم؛ ایراداتی که وجود دارد و ظلمهایی که صورت گرفته است. آقای موسویفرد حرف آخر را اول میزند. «در ماجرای امیدیه در کنار اصل ماجرا بخش عمدهای جوسازی رسانهای صورت گرفته است». آخر هم توضیح ندادند که منظورشان از «جوسازی رسانهای» چیست و انبوه سوالات ما بیپاسخ باقی ماند! به هر حال برداشت ما این بود که اقای موسویفرد با گزارشهای خلاف واقع و جهتدار مسئولان استانی توجیه شدهاند! البته آقای موسوی فرد قبلا پیگیر ماجرای امیدیه بودهاند ولی الان...
مسائل استان خوزستان آنقدر پیچیده است که اگر فردی بخواهد بهصرف گزارش نهادهای مسئول حوادث را تحلیل کنند بلااستثنا دچار خطا میشود. خب گاهی اوقات هزینه این خطا انبوه پروندههای قضایی برای بچههای انقلابی میشود! از سالن فرودگاه خارج میشویم. به سمت حسینیه آیتالله کعبی میرویم. وضعیت شهر اهواز بهشدت ناامید کنندهاست، انگار نه انگار که این شهر مرکز استان است، آن هم خوزستان! تصور اینکه چهار دهه بعد از انقلاب وضعیت شهری اهواز مانند حاشیهشهر تهران باشد سخت است، خیلی سخت. مدام این سوال در ذهنمان میپیچد که پس بودجه استان خرج چهچیزی میشود؟ اسماعیل تذکر میدهد که پرسیدن این سوال جرم است!
پرده دوم؛ حوزه امام حسین(ع) ساعت ۱۲
برای دیدار با آیتالله کعبی، نماینده مردم خوزستان در مجلس خبرگان رهبری، وارد حوزه امام حسین(ع) میشویم. بسیج دانشگاه چمران اهواز هم برای پیگیری مسئله پای کار آمده است. اتوبوس بچهها هم تا ساعاتی دیگر از تهران راه میافتد. کنار بچههای دانشگاه تهران به سختی تعدادی از بچههای بسیج شریف، امیرکبیر و خواجه نصیر هم قانع شدند که بیایند. پشت حوزه یک حسینیه محقریست که آیتالله کعبی آنجا با عموم مردم دیدار و مسائل و مشکلاتشان را پیگیری میکند. بازرسی و پروتکل امنیتی خاصی وجود ندارد. وارد حسینیه میشویم. جمعی از مردم یکی از مناطق حاشیهای اهواز ناامید از همه ساختارها و نهادهای قانونی به سراغ نمایندهشان در مجلس خبرگان آمدهاند. گویا اینجا آخرین سنگر مبارزه است. امید در چشمان تکتکشان سو سو میزند. بحث اینجا هم درباره زمین است. امید در این حسینیه زنده است، نفس میکشد. آیتالله کعبی با روی گشاده از ما استقبال میکند و با اصرار در بالای حسینیه کنار خودش جایمان میدهد. مردم پس از جمعبندیای کوتاه پیرامون مشکلشان و پیگیری تلفنی آیتالله کعبی از حسینیه خارج میشوند. با بغضی در گلو میگفتند که شما این مساله را حل کنید که کار به دادگاه نرسد! دادگاه! قرار بود دستگاه عدلیه ملجا مردم مستضعف باشد. عدلیه باشد، اما گویا نیست! نوبت ما میشود تا صحبت کنیم. هر آنچه که نیاز بود را در رابطه با ماجرای امیدیه با ایشان در میان گذاشتیم؛ از فسادهای برخی از مسئولان استانی تا برخوردهای چکشی با بچههای انقلابی و مطالبهگر. مسئله امیدیه برای ما دو تا وجه دارد؛ وجه اول این است که به یک عدهای دارد ظلم میشود، خب این اتفاق در خیلی از مناطق دیگر نیز رخ میدهد، ریز و درشت، متاسفانه هیچکس هم متوجه نمیشود و حق مردم پایمال میشود.
وجه بعدی و مهمتر ماجرا این است که امیدیه میتواند به الگوی اصلاح سیستم از درون توسط نیروهای انقلابی بدل شود، الگویی که در سراسر کشور مورد استفاده قرار بگیرد. آیتالله کعبی با آن لهجه شیرین عربی ابتدا گفتند که «تا یکسال پیش شخصا پیگیر حل ماجرای امیدیه بودم و تمام قد پشت بچههای انقلابی ایستادهام. آقای آقاجری انسان بسیار شریف و مومنی هستند اما در رابطه با اتفاقات اخیر و پروندهسازیهایی که صورت گرفته اطلاعی دقیقی ندارم و نمیتوانم به مسئله ورود کنم». در ادامه توضیحات دقیقی نسبت به آنچه که در یک سال اخیر رخ داده توسط اسماعیل داده میشود.
آیتالله کعبی وقتی اصرار ما را میبینند با آقای مرادی رئیس دادگستری استان تماس میگیرند و پیگیر ماجرا میشوند. پاسخ همان است که میدانستیم؛ «شاکی شخصیست و کاری نمیشود کرد! شاکی باید از شکایت منصرف شود». آقای کعبی تلفن را قطع میکنند: «شنیدید که. فلانی(دادستان قبلی امیدیه) الان کرج است. باید بروید سراغ او و رضایت بگیرید». اصرار میکنیم که عذرخواهی معنایی ندارد. عنوان اتهام آقاجری هم خطاست. آقای کعبی بیان میکنند که «حکم دو سال بوده و با پیگیریها ۴۶ روز شده است. زیاد که نیست. این را هم با یک شخصیتی مثلا امام جمعه کرج بروید پیش فلانی و رضایتش را بگیرید. کامل در جریان اتفاقات قبلی هست چون خودش پیگیر بوده است». البته اینکه حکم از دو سال به ۴۶ روز کاهش پیدا کرده بخاطر لطف دستگاه قضا نیست بلکه بخاطر تغییراتیست که در قانون اتفاق افتاده است!
مساله ما اساسا این است که برای این پرونده و در امیدیه آقاجَری نباید به زندان برود. گیرهای قانونی وجود دارد. اگر برود اصلا آبروی دستگاه قضا میرود. نباید به زندان برود. حتی ۱ روز. حتی ۱ ساعت. مهمتر اینکه به نماد تبدیل شده است. الان فقط خودش نیست. نماینده جریانیست که میخواهد از درون سیستم نقصها را اصلاح کند. اتفاقا تمام تلاش جریان مقابل هم این است که آقاجَری زندان برود، حتی یک ساعت. زندان برود تا بگوید او مجرم بود، مسئله داشت.
دیدارمان با آقای کعبی رو به پایان است که به ایشان میگوییم حداقل خواسته ما الان این هست که اجرای حکم به تعویق بیافتد. در پایان دیدار با قهوه عربی از ما پذیرایی میکنند. تلخی قهوه در برابر سیل مشکلات خوزستان و ماجرای امیدیه اذیت کننده نیست. اصلا کی گفته قهوه تلخ است؟ قهوه شیرین است و مسئولان خوزستان پاکدست، خوب و مردمی. اصلا در خوزستان مشکل وجود ندارد، ما گمراه شدیم و باید واقعیت ماجرا را برایمان شرح دهند. برای لحظاتی تلفنمان را خاموش میکنیم تا مجبور به جواب دادن نباشیم؛ جواب دادن به تماسهایی برای توضیح واقعیت ماجرا و هدایت ما.
حالا حضور ما و آن اتوبوس در راه حسابی در استان پیچیده و گوشها تیز شده است. کمی دست به عصاتر پیش میرویم.
اسماعیل برای اینکه حالوهوایمان عوض شود آهنگی پلی میکند؛ «تو هوای گرم بندر توی بازار خرمشهر» اما نه، «خوزستان، خوزستان، خوزستان، تنهای تنهای تنهای شد» بهتر است.
پرده سوم؛ حوزه الغدیر ساعت ۱۵
مقصد بعدی ما مسجدیست که آیت الله حیدری، نماینده مجلس خبرگان، در آن نماز میخوانند. وارد دفتری گرم و ساده داخل مسجدی که پشت ساختمان حوزه علمیه آیت الله حیدریست میشویم. محضر حاج آقا میرسیم. روی زمین و به سبک عربی یک زانو را باز کرده و روی یک پا نشسته است. در حال شنیدن مشکلات تعدادی روستایی است. با چندتا تا از مسئولین استانی تماس میگیرد. به تکتکشان تشر میزند و از یکی خواهش مساعدت برای حل مشکل روستا میکند. یکی هم جواب نمیدهد. آن گروه سه چهار نفری بعد از این تماسها از حاج آقا تشکر میکنند و میروند. تا از اتاق خارج شدند مسئولی که جواب نداده بود تماس گرفت. حاج آقا عذرخواهی کرد و جواب داد: «آقا یک جمعی از فلان روستا آمده بودند و یک روحانی هم همراهشان بود. چرا به مشکل اینها رسیدگی نمیکنید. بالاخره آنها تحت نظر شهرداری هستند یا دهیاری؟ یکی باید به عهده بگیرد بحث تأمین بودجهشان را دیگر». مکالمه چند دقیقه ادامه داشت و قرار شد آن مسئول تا فردا خبر دهد. تلفن قطع شد و حاج آقا عذرخواهی کرد و خواست که شروع کنیم. ما شروع کردیم و اسماعیل هم تکمیل.
حاج آقا از روحیه انقلابی ما که از تهران پا شدهایم و به اهواز آمدهایم برای حل مشکل بچههای امیدیه تشکر کرد و قبطه خورد. زنگ زد به آقای مرادی و ایشان همان حرف قبلی را به آقای حیدری زد. به حاج آقا گفتیم که این حرف دقیق نیست و آقای مرادی هم همراهی نمیکند. بعد از صحبت ما حاج آقا با یکی از دوستانش در قوهقضائیه که از قضا منبری هم بود تماس گرفت. گفت او آدم فاضل و عدالتخواهیست، اگر بتواند کمک میکند. حاج آقا تماس گرفت. ابتدا مسئله امیدیه را گفت. دوستش خیلی در جریان نبود. قرار شد برای بررسی جزئیات تحقیقی انجام دهد و تلاش کند که حکم به تعویق بیافتد.
ولی او هم بعد از مدتی گفت که به گفته مقامات استان و شهرستان شاکی شخصیست و باید او رضایت دهد. شکایت شخصی کلیدواژهای بود برای سرکوب تمام مطالبات و درخواستها. این هم از عجایب روزگار ماست که مفسدین هم خودشان قاضی هستند و هم خودشان شاکی! البته این جا خوزستان است دیگر. در خوزستان همهچیز متفاوت است حتی قواعد مسلم ریاضیات و فیزیک. اینجا دودوتا چهارتا نمیشود و ممکن است دوتا خط موازی بهم برسند! اما این پایان ماجرا نیست.
پایان بخش اول؛ ادامه دارد...
حسین غلامی - کارشناسی علوم سیاسی