از نشریه سپیدار شماره ۱۶۷:
انگيزه اجتماعي، همان واژه گمشده امروز ما که پيوند عمومي را مستحکم ميکند و خشم را تبديل به همدلي و امکان همزيستي. انگيزه اجتماعي از لابلاي آرمانها شکل ميگيرد. از همان لحظهاي که يک تحصن، يک گردهمايي، يک تجمع يا يک اعتراض شکل ميگيرد و تمام شرکتکنندگان يک صدا شعاري واحد را فرياد ميزنند.
ايراد اما آنجاست که امروزه تقريبا تمام انگيزههاي اجتماعي سرکوب ميشوند. عوامل ايجاد پيوندهاي ملي در ساحات مردمي و حاکميتي، به طرق مختلف مسکوت گذاشته ميشوند. نااميدي نتيجهي اين رهاسازي است. نااميدي از فريادزدن آرمانها و اهداف، سرخوردگي ميشود و در نهايت عدم مشارکت عمومي به دليل تجربه تاريخي سرخوردگي و شکست مداوم.
اين سرخوردگي، گاهي وسعتي به گستره تاريخ تمدن يک قوم دارد و گاهي در برههاي کوتاه، به قدر دوران رياست جمهوري حسن روحاني.
آنچه امروز با آن مواجهيم، شکست گفتمانهاست! گفتمان انقلاب اسلامي که مبتني بر رهاسازي انسان از قيد و بندهاي پوشالي جهان مدرن بود و معتقد بود ميتواند با اتکاي بر قدرت انقلاب مردمي، شرايط «انسان» را از آنچه هست بهتر کند؛ ميتواند با توزيع عادلانه ثروت و ايجاد ساختار اقتصادي اسلامي فقر را به حداقل برساند؛ ميتواند انديشهها را عليه مستکبرين پرورش دهد تا ايران تبديل شود به جبهه راستين ايستادگي مقابل امپرياليسم غربي و شرقي، حالا در موارد متعدد از مواضع گفتمانياش کوتاه ميآيد، پرواضح است که عقبنشينيهاي پيوسته از گفتماني که عامل وحدت و پيوند مردم با قدرت مرکزي بود، روز به روز ميانشان فاصله ايجاد ميکند و اين فاصله تا زماني ادامه پيدا ميکند که آحاد مردم از پيشرفت گفتمان غالب نااميد ميشوند و احتمال رفتن گفتمان را بر ماندنش بيشتر ميدانند.
در حاشيه گسترش دامنه فقر اقتصادي، وسيع شدن دامنه فساد، افزايش و شدت گرفتن خشم اجتماعي، انچه به محاق ميرود اقبال و انگيزه عمومي است. آتش زير خاکستري که به محض وزيدن اندک نسيمي، ديگر به اين سادگي ها قابل کنترل نخواهد بود.
ما در اين شرايط داريم گفتگو ميکنم، در شرايطي که هم بايد خطر آتش زير خاکستر را متذکر شويم، هم خطر طوفاني که اين آتش را تبديل به شرايطي غيرقابل وصف خواهد کرد.
بلايي که گفتمان وادادگي بر سر ما آورد نه تنها بينسبت با اين شرايط نيست که از مهمترين عوامل شکلگيري آن است. جرياني که سالها با سرکوب، تخطئه و به سخره گرفتن گفتمان مقاومت عليه استکبار، وهم امکان سازش و در عين حال پيشرفت را ميان مردم ايجاد کرد و زماني که فرصت اثبات ايدههايش را داشت، نه تنها نتوانست سازشي برد-برد را محقق و يا پيشرفتي را حاصل کند، بلکه عموم مردم با هر عقيده و نظري را از خود نااميد کرد! البته اينجا لازم به ذکر است که اگر تصور کنيم آحاد مردم تفاوتي ميان حاکميت و دولت متصورند، در دام اشتباهي غيرقابل جبران افتادهايم.
ضربهاي که گفتمان وادادگي، و نه مداکره، به بدنه گفتماني انقلاب اسلامي وارد کرد، القاي ناکارآمدي همهجانبه تماميت حاکميت به اذهان عمومي بود.
حال به بحث اصلي بپردازيم، چه طور ممکن بود در مقابل اين برساخت عمومي از ناکارآمدي ايستاد؟
پاسخ بسيار روشن و ساده است، با نمايان کردن اين نکته که سنگر اصلي جمهوري اسلامي، يعني استکبارستيزي، هيچ زمان و تحت هيچ شرايطي تخليه نخواهد شد و اگرچه مشکلات داخلي به واسطه تحريمهاي اقتصادي ما را در تنگنا قرار داده است، اما در مقابل دشمن بيروني به جد خواهيم ايستاد و تمام توان دفاعي خود را عليه کساني که امنيت مردم ايران را به معناي حقيقي کلمه تهديد ميکنند به کار خواهيم بست.
با خواندن تاريخ جريانهاي اجتماعي در برهه دفاع مقدس، مسالهاي که به وضوح برايمان روشن ميشود، اين است که تمام مردم نميگويند: «جنگ، جنک تا پيروزي». بلکه خيليها، آن هم در حلقه اول قدرت ميخواهند با صدام مذاکره کنند که جنگ را تمام کند؛ خيليها معتقدند عملياتهاي برون مرزي بايد لغو شود؛ براي اولين بار، بعد از چهل سال، در سال گذشته، پس از ترور نفر اول منطقهاي جمهوري اسلامي، شهيد عزيز حاج قاسم سليماني، تمام مردم و مسئولين و متفکرين خروشيدند که اين بار ديگر نبايد کوتاه آمد، بايد به معناي حقيقي کلمه انتقامي سخت گرفته شود تا جبهه استکبارستيزي تقويت شود؛ خب آنچه شاهدش بوديم عقبنشيني مجدد قدرت مرکزي از اين اقدام بود، فرصتي که ميشد خيلي از کاستيهاي حداقل ده سال اخير جمهوري اسلامي را جبران کند، اما سوزانده شد.
همين بيعملي و برخورد غيرجدي پس از اعلام جنگ مستقيم آمريکا عليه جمهوري اسلامي با ترور شهيد سليماني، زمينه اقدامات متخاصمانه بعدي را فراهم کرد؛ خرابکاري هاي گسترده در مناطق نظامي و هستهاي، آتشسوزيهاي وسيع و مشکوک در نقاط مختلف کشور و در نهايت ترور پدر صنعت دفاعي و هستهاي، شهيد محسن فخريزاده، همه و همه معلول عقبنشيني از موضع استکبار ستيزي است.
روشن است در اين شرايط، نبايد اشتباهي که پس از ترور شهيد سليماني مرتکب شديم و پاسخ بازدارندهاي به اقدامات خصمانه آمريکا، در هيچ سطحي اعم از حقوقي، امنيتي، نظامي، منطقهاي و غيره داده نشد تکرار شود و بار ديگر فرصت محقق کردن اتحاد ملي ذيل گفتمان استکبارستيزي سوزانده شود./سیدعلی حسنی