در باب مناجات
متن از نشریه سپیدار شماره ۱۷۱

1. معمولا آدمهای عالم آخرین تیر ترکششان در هنگام مواجهه با مصائب زندگی، دعا کردن است.
اتصال روحی به سرمنشایی نادیدنی و شمرده شمرده خواندن کلماتی موزون به زبانی که بلدش نیستند.
اگر مضطر باشند با ادای آن کلمات، اشک میریزند و در همان لحظههای فراموش نشدنی ایستادن روی لبه نازک بیم و امید، به دامن مخاطبی چنگ میزنند که در لحظات عادی شاید وجودش را به کل فراموش کرده باشند.
دعا همان محل طلاقی تسبیح و تمجید و التماس و شکایت است.
آدمها به دعا نیاز دارند. حتی انبیا هم در مواقع سختی به درگاه خدا دعا میکردند که اصلا در شریفه غافر، آیه۶۰ فرموده: ادعونی استجب لکم
2. معمولا همان آدمهای مضطر عالم در همان لحظات بهخصوص، فرصت و حوصلهای ندارند برای بررسی اعتبار دعایی که میخوانند و اصلا گاهی نمیدانند برای مصیبتی که دچارش شدهاند باید چه دعایی بخوانند؛
حالا شخصی در قرن اول برای مسائلی که حتی فکرش را هم نمیکنیم برایشان دعایی باشد، کلمات را با ظرافت کنار هم قرار داده است. ٥۴ دعایی که با سندی متواتر و معتبر به شخص امام سجاد(ع) میرسد.
البته که صحیفه سجادیه تنها رازونیاز با خدا و بیان حاجات نیست، بلکه مجموعهای است که بسیاری از علوم و معارف اسلامی و مسائل عقیدتی، فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و پارهای از قوانین طبیعی و احکام شرعی را در قالب دعا بیان کردهاست.
3. گاهی در همان زمان اضطرار و دلهره، آدمهای عالم به همان سرمنشایی که دست به دامانش شدهاند، قولهای فراوانی میدهند. از پیشکش کردن چهارپایی پروار گرفته تا قسم خوردن به انجام اعمالی که وظیفه شرعیشان بوده و ترک گفته بودند.
انگار آدم درلحظههای سخت به شکلی درحال تنبیه شدن است.
مانند دانشآموزی که باید ده بار از روی تکالیف نانوشتهاش بنویسد تا درسش را یادبگیرد؛ آدمها هم با مصائب زندگی تنبیه میشوند، که از روی همان دعاهایی که برایشان آورده شده، آنقدر بخوانند تا یاد بگیرند؛ یاد بگیرند که باید صبوری کنند، مهربانی کنند، در هنگام عصبانیت کظم کنند، در حق برادر و خواهر دینیشان مواسات کنند و...
اما ما آدمهای درمانده عالم انگار بلدش نیستیم. بلدش نیستیم که یک سال و یک ماه است ورد زبانمان شده ((یَا مَنْ تُحَلُّ بِهِ عُقَدُ الْمَکَارِهِ))اما به اینکه گرهگشای هرکار ناخوشایند اوست، ایمان نداریم.
4. دکتر شریعتی در زیباترین روح پرستنده، خواندن دعای بدون توجه را به باربری تشبیه میکنند که برای جابجایی آجرها هر روز مزدی دریافت میکند اما از عملی که انجام میدهد و انرژیای که صرف آن عمل میکند، به جز همان چند سکه دریافتی ندارد. این شخص با کسی که برای ساخت خانه خودش آجرها را جابجا میکند تفاوت دارد. دستاورد کسی که صرف دریافت چند سکه، انرژی ساخت یک خانه را گذاشته با شخصی که همان میزان انرژی و وقت را صرف کرده تا ادامه عمرش را در مکانی امن مخصوص خودش به سر برد، تفاوت دارد.
رهبر انقلاب از دستاورد دعاهایی که از معصوم به ما رسیده است میگویند که اولین دستاورد این دعاها معرفت است؛ زیرا «در این دعاها معارفی وجود دارد که انسان اینها را از روایات و آثار روائی نمیتواند به دست بیاورد؛ در دعاها صریح اینها بیان شده است.» و «حقایق و معارفی که در ادعیه رسیده از معصومین (علیهمالسّلام) وجود دارد، یک دهم آن در همه روایات و خطبِ رسیده از معصومین (علیهمالسّلام) وجود ندارد؛ جز آن روایات توحیدی و خطب توحیدی.»
5. آدمهای بامعرفت عالم هنگام خوشی و غم، هنگام اضطرار و آرامش، هنگام پشیمانی و همان لحظاتی که سر به زیر و خجالتزده از سیاهیهای قلبشان هستند، دعا میکنند.
آدمهای با معرفت عالم، پناهشان، تکیهگاهشان، گزینه اول و آخرشان دعاست. همانهایی که آنقدر خط به خط و کلمه به کلمه خواندهاند که لای صحیفهشان دعاهای درماندگیشان علامت خورده؛ که ((الْمَدْعُوُّ لِلْمُهِمَّاتِ و الْمَفْزَعُ فِی الْمُلِمَّاتِ)) را میفهمند. همان با معرفتهایی که ((وَ لاَ تَشْغَلْنِی بِالاِهْتِمَامِ عَنْ تَعَاهُدِ فُرُوضِکَ وَ اسْتِعْمَالِ سُنَّتکَ)) را با تمام وجود میخواهند، که عزیز من این اندوه مرا از تو باز ندارد...
6.مختصر بگویم که در جمع شاعران شهرم گفت که این چند خط از اخوان را به یاد خطبهخط صحیفه و ابوحمزه برای خود زمزمه میکند:
ای تکیه گاه و پناهِ
زیباترین لحظههایِ
پر عصمت و پر شکوهِ
تنهایی و خلوت من
ای شط شیرین پر شوکت من
بیانات مقام معظم رهبری در دیدار شاعران 31/03/1395
زهرا رضوانی فرد