
جلسه اول
امام حسین در ظاهر، دو حرکت در واقعه کربلا انجام داده اند. یکی جنبه نفی یی حرکت که از مدینه به مکه بود، و دیگری جنبه نهی یی حرکت که از مکه به سوی عراق بود.
امام، در چندین مرحله حرکت نهی یی خود را انجام دادند. اولین مرحله، پس از رسیدن خبر هلاکت معاویه به مدینه بود؛ که حاکم مدینه به خاطر نامه ی یزید، از امام حسین به قصد گرفتن بیعت با یزید، دعوت کردند.حضرت در این جا عنوان می دارند که من از جدم شنیدم که می فرمود: خلافت بر فرزندان ابوسفیان حرام است.آن وقت چگونه با این ها بیعت کنم؟ در همین جلسه، امام خطاب به یکی از یاران والی مدینه، می فرمایند: ما اهل بیت رسول خدا هستیم، حد بوسیله ما آغاز کرد و بوسیله ما پایان می دهد؛ حال آنکه یزید فردی فاسق، شراب خوار و قاتل جان های بیگناه است. مثل من با مثل او بیعت نمی کند.
مشابه این جریان، در برخورد امام با مروان ابن حکم نیز تکرار شد. مروان پس از اینکه یزید را «امیرالمومنین» خطاب کرد و بیعت با او را به صلاح دنیا و آخرت امام حسین(ع) دانست، با پاسخ مشابه امام که به والی مدینه داده بودند، و نیز سخن ایشان مواجه شد که فرمودند: اگر کسی مثل یزید بخواهد به خلافت برسد، فاتحه اسلام را باید خواند.
قسمت سوم حرکت نفی یی امام، در نامه به بزرگان کوفه نمایان شد که حضرت در بخشی از نامه به نقل از پیغمبر اکرم فرمودند: هر کس ببیند حاکم جور، در بین مردم و در جامعه مسلمین، عمل به اثم و عدوان می کند و با این حال نه قولا و نه عملا با او برخورد نکند، سزاوار است که با همان حاکم جور محشور شود.
جنبه دوم حرکت امام، حرمت نهی یی ایشان بود.آیا نفی منکر به تنهایی کافی است؟ خیر؛ وظیفه دوم این است که جلویش را هم بگیری.همکاری نکردن لازم است، اما کافی نیست.پس از حرکت امام از مدینه به سمت مکه، خبر این حرکت از جنس نفی، به همه بلاد من جمله کوفه رسید که امام با یزید بیعت نکرده و او را نفی کرده. این پخش شدن خبر، بواسطه شلوغی مکه در ایام ماه های شعبان و رمضان و ذی الحجه بود که مردم از همه جا برای حج به مکه می آمدند. این حرکت اول در جهت نفی بود.
آغاز حرکت دوم امام یعنی حرکت نهی یی، با ۱۲ هزار نامه کوفیان بود. پس از رسیدن حضرت مسلم به کوفه، ۱۸ هزار نفر از کوفیان با ایشان بیعت می کنند و حضرت مسلم هم در نامه ای خطاب به امام، از ایشان دعوت می کنند به سمت کوفه حرکت کنند. نکته مهم در شروع حرکت امام به سمت کوفه، این بود که امام درست در همان ایامی که همه محرم می شوند و به حج می روند، حرکتشان را شروع کردند. همین موجب شد مردم اهمیت این حرکت را درک کنند.
**(مطالب منتشر شده در این نوشته،برگرفته از کتاب «سلوک عاشورایی،امر به معروف و نهی از منکر» حاج آقا مجتبی تهرانی می باشد)