ویرگول
ورودثبت نام
بسیج دانشجویی دانشگاه علم و صنعت
بسیج دانشجویی دانشگاه علم و صنعت
بسیج دانشجویی دانشگاه علم و صنعت
بسیج دانشجویی دانشگاه علم و صنعت
خواندن ۴ دقیقه·۶ سال پیش

سلوک عاشورایی؛ امر به معروف و نهی از منکر (۴)

شرایط وجوب امر به معروف و نهی از منکر

امر به معروف و نهی از منکر، از واجبات دینی است؛ اما وجوب آن، مشروط به ۴ شرط است که متناسب با بحث، دو مورد آن در اینجا ذکر می شود.

اول شرط، احتمال تاثیر است که فرد، بداند با احتمال بدهد که این امر و نهی او، اثر داشته باشد.این شرط اگر نباشد، امر به معروف و نهی از منکر اصلا واجب نمی شود.حتی اگر دو نفر عادل مورد اطمینان بگویند که امر و نهی شما اثر نخواهد داشت، در اینجا دیگر امر به معروف و نهی از منکر واجب نیست.

شرط دوم هم ایمنی از ضرر است؛ یعنی اگر فرد بداند که در صورت امر و نهی، ضرر مالی، جانی یا آبرویی قابل توجهی به او یا یکی از نزدیکان یا بستگانش می رسد، دیگر واجب نیست.

امام حسین(ع) که هدف از قیام خود را،امر به معروف و نهی از منکر و اصلاح جامعه عنوان کردند، باید ببینیم که حرکت امام دارای این دو شرط بوده یا نه. با ذکر چند مورد، دلیل می آوریم که حرکت امام، توامان با علم به ضرر بوده. یعنی با اینکه شرط وجوب امر به معروف و نهی از منکر را نداشته، باز هم امام قائلند که حرکتشان مصداق امر به معروف و نهی از منکر است.

حالا این مواردی که نشان می دهد امام با علم به ضرر اقدام به حرکت کرده اند،را ذکر می کنیم.

الف) هنگامی که امام می خواستند از مدینه حرکت کنند، بر سر مزار پیامبر رفتند و آنجا درخواب، پیامبر را دیدند که این جملات را خطاب به ایشان می فرمایند «من دارم تو را می بینم که در بین گروهی از این امت که امید به شفاعت من دارند، آغشته به خون خودت هستی» و نیز فرمودند «پسرم برای تو در بهشت درجاتی است که جز با شهادت به آن دست پیدا نمی کنی». حال اگر کسی اشکال کند که خواب که حجت نیست. جواب این است که آیا این خواب حتی احتمال ضرر را هم نمی دهد؟ آنچا که شرط واجب شدن امر به معروف و نهی از منکر است، یقین از ایمنی از ضرر است. آیا با این خواب، احتمال ضرر را هم نمی توان داد؟

ب) تحذیر دیگران نسبت به ضررهای این حرکت. نمونه های فراوانی از افرادی که امام را از این حرکت برحذر داشته اند، ذکر شده؛ از جمله جابربن عبدالله انصاری، عبدالله بن عمر، عبدالله بن مطیع و ... . گفته اند که بیشتر ده نفر آمده اند و گفته اند که آقا نرو.

ج) شاهد سوم اما فرمایشات خود امام است که نشان می دهد ایشان یقین داشته اند که حرکتشان ختم به شهادت می شود. به عنوان نمونه، هنگام حرکت از مکه، اینگونه فرموده اند که «کسی که در راه ما، یعنی راه خدا حاضر است از جانش بگذرد، با ما بیاید» و یا در هنگام ورود به کربلا فرمودند «من مرگ در این راه را جز سعادت و شهادت نمی دانم و زندگی با ظالمان را جز خواری و ذلت نمی دانم.خدایا! من زندگی با این ها را می خواهم چه کنم؟»

علاوه بر سه مورد قبلی، شواهد خارجی هم وجود داشته؛ نظیر اولین برخورد امام با سپاه هزار نفری کوفه به فرماندهی حر.

این ها همه نمونه های صریحی است که نشان می دهد امام یقین به شهادت داشته اند. یعنی هم خواب بوده، هم افراد فراوانی آمده اند و گفته اند، و هم خود حضرت تصریح کرده اند که آخر این خط، شهادت است. پس ایمنی از ضرر در اینجا مطرح نبوده است.پس چطور امام در وصیت نامه خود می فرمایند که «من برای امر به معروف و نهی از قیام می کنم» ؟

در جلسات بعدی، جواب این اشکال را خواهیم داد.


**(مطالب منتشر شده در این نوشته،برگرفته از کتاب «سلوک عاشورایی،امر به معروف و نهی از منکر» حاج آقا مجتبی تهرانی می باشد)


۰
۰
بسیج دانشجویی دانشگاه علم و صنعت
بسیج دانشجویی دانشگاه علم و صنعت
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید