دوستان طلیعه تماس گرفتند و خواستند در این شماره برای علامه مصباح یزدی که هنوز نمیتوانم برایشان مرحوم را بهکار ببرم، مطلبی بنویسم و در فضای غبارآلود توهینها و تهمتها، اجمالاً دفاعی علمی از ایشان کرده باشم. خیلی کلنجار رفتم و گاهی بغض امانم را میبرید و گاهی غضب، قلم از دستم میربود. عاقبت دیدم که توان توصیف از شخصیت علامه را ندارم و یاد خاطرهای افتادم که از شاگردان ایشان به کرات نقل شده بود؛ هروقت از ایشان میخواستند در پاسخ به سوالات و شبهاتی که در مورد ایشان مطرح شده بود، بیانیه بدهند یا مصاحبهای کنند یا حتی شاگردان به دفاع بپردازند، میفرمودند که نیازی نیست و توصیه میکردند به کارهای مهمتر بپردازند. این در حالی بود که برای پاسخ به سوالات فکری و ابتدایی یک نوجوان، شخصاً حاضر بودند وقت بگذارند و از اسلام دفاع کنند.
لذا به رسم ادب از همدانشکدهایها و همدانشگاهیهای عزیزم دعوت میکنم در هر حوزهای که حاضرند، پای میز مناظره بنشینم و از آراء علامه مصباح که به فرمودهٔ رهبر انقلاب، منبع بیغل و غش معارف اسلام بودند، دفاع کنم. به نظرم بر هر دانشجوی انقلابی، دفاع از اسلام که همان ادامهٔ راه استاد عزیزمان است، بهتر و شایستهتر از دفاع از شخصیت اوست.
به رسم احترام به استاد، یادداشتی که بیش از بیست سال پیش در روزنامهٔ کیهان چاپ شده و رهبر انقلاب آن را حرف دل خواندند را میدهم تا در طلیعه بازنشر بشود.
متن زیر مطلبی است که سال ۷۹ در روزنامهٔ کیهان خطاب به آیتالله مصباح به چاپ رسید. امام خامنهای(حفظه الله) این مقاله را حرف دل خودشان معرفی کردند.
نسبت
تو چراغ راه مایی! نه اینکه چراغی در دست داشته باشی و در این ظلمت آذین بسته، راه را نشان ما بدهی. نه، تو خودت چراغی! هرکجا که بایستی، به هرکجا که اشاره کنی یا از هرچه که بگویی، ما با اطمینان تو را باور کردهایم. ما به تو اعتماد داریم. ما از تو دروغی نشنیدهایم. ما تو را تاکنون با اجنبی ندیدهایم.
ما امضای تو را پای معاهدات ننگین وابستگی مشاهده نکردهایم. تو چراغ راه مایی. از هرچه که بگویی، باورت میکنیم. چرا چنین نباشیم؟! مگر نور، جنسش یکی نیست؟ حالا چه این نور از خورشید باشد یا از نورافکنی قوی يا از شمعی کوچک یا از تو که چراغ راه مایی.
با تو هستم؛ ای چراغ راه خوبیها، ای مصباح!
تو اگرچه چراغ راه مایی، اما مطلق نیستی. مگر کسی غیر از خدا میتواند مطلق باشد؟ نه، منتها تو خودت را به اشتعال آوردهای. یعنی چه؟ یعنی اینکه بعضیها همتشان این میشود که چراغی در دست بگیرند و کورسویی به اطراف بتابانند؛ اما بعضی هم مثل تو، خود را به اشتعال میکشند؛ شهدا اینگونهاند.
تو هم در شهادت مستغرقی. اگر شهید به یک تیر و ترکش به مقام شهود و شهادت میرسد، تو هر روز و هر ساعت با تیر و ترکشِ از خدا بیخبران، معاندان، فتنهگران و جاسوسان، شهید میشوی. ما اشتعال تو را میبینیم. کسی که چشم هدایت به تو دارد، راه را گم نمیکند و در هزارتوی نسبتها زمینگیر نمیشود.
تو همچون سایر علمای ناب شیعه، با بهآتش کشیدن خود، راه حق و باطل را نشان ما میدهی. امثال شما، ذخیرههای معرفتی آخر الزمانید.
چلچراغهایی که نشئهٔ سوزشان از نفت، روغن و نیروی الکتریسیته نیست؛ بلکه نور از اشتعال وجودشان ساطع میشود. وقتی کار به اینجا بکشد، یعنی به جایی که تمام دار و ندار آدمی به آتش کشیده شود، مگر میشود جلوی انتشار نور را گرفت؟ تو علاوهبر جسمت و علاوهبر علم و اندیشه و معرفت و سالها صبوری و حلم و اخلاق و دوراندیشیات، حالا آبرویت را به کبریت اشتعال سپردهای و کسی که کارش به این جا کشید مگر از راهرفته بازمیگردد؟
مگر از شتاب و انتشار نور باز میماند؟ کسی که به قول خودت، حتی نگوید: «راضیم به رضای تو» و بگوید: «من کی هستم که رضایت بدهم؟ هرچه که تو میخواهی باشد». آیا چنین کسی از زخم آبرو میهراسد؟
آنجا که سلاح، مال، کلام و استدلال کفایت نکند، شاید آبرو بهکار آید و کاری بکند و تو، خوب از این متاع در مصاف با حرامیان بهره بردهای. مبارکت باد!
آدم وقتی با کسی احساس صمیمیت میکند، او را با ضمیر تو خطاب میکند؛ در سخن گفتن با شما، من به اندازهٔ کافی از سهم صمیمیت خود سود جستم. حالا اجازه بدهید شأن کلام خود را به جایگاه واقعیاش بازگردانم. ما شما را چراغی از چلچراغ راه بشریت میدانیم. از غیرت، صبوری، فهم و پایمردی شما درس میگیریم و از آبرویی که بر کف دست آوردهاید، در پوست نمیگنجیم. نسبت آدمها و تعلقاتشان، متفاوت است؛ یکی به چوب و درخت تعلق دارد، جنگلهای شمال کشورمان که هیچ، جنگلهای تودرتوی آفریقا هم حریف حرص او نمیشود؛ یکی هم به قدرت و شهرت وابسته است، نمایندگی مجلس و وزیری که هیچ، رئیس دهکدهٔ جهانی شدن هم احتیاج روزافزون او را جواب نمیگوید.
ما معتقدیم با ردیابی نسبت آدمها، میشود به ذاتشان پی برد. شما در این وادی به دنبال چه هستید تا نسبت شما و ذات شما را در همان راستا مطالعه کنیم؟ برای حفظ قدرت آمدهاید ؟ پول و پلهای در کار است؟ هیبتی دارد از کف میرود؟ قول و قراری؟ کارخانهای؟ شراکتی؟ حزبی؟ نفوذی؟ استمالتی؟ نه! نه! نسبت شما را تنها با خدا باید سنجید. اگر نه کافی بود شما هم قدری از نردبان وجاهت خود پایین میآمدید و سری به برلین و کنفرانسش میزدید؛ در این صورت میدیدید که چگونه نام شما را به سقف آسمان حک میکردند و به یمن قدومتان، طاق نصرت میبستند!
هرچه نسبت شما با خوبیها، درخشندگیها، اصالتها و بایستگیها بیشتر است، نسبت آنانی که به صورت شما تیغ میکشند، رو به قهقر است.
حضور شما برای آنها تنگی نفس میآورد. آنها به همه یا هیچ معتقدند.
همین امروز، روزنامهٔ رسالت شکوه کرده بود که فلان حزب در تصاحب کرسیهای مجلس، جناحی عمل کرده است و به چند صدایی مدعای خود اعتنایی نکرده است. باید گفت: برادران، شما از پوشال آیا میتوانید ارادهٔ استقامت کنید؟ و یا مگر از یک عنصر فریبکار میشود انتظار صدق و درستی داشت؟ که اگر بله، خود این اراده و انتظار بر باد است. راز این همه هجمه به شما در چیست؟ آیا زبانم لال از اینکه میبینند شما با اجانب در ارتباطید، در خود میگدازند؟ یا از اینکه بساط اقتصاد کشور را به پیسی و دریوزگی درانداختهاید؟ یا جمعیت جوان کشور را در بطالت متوقف کردهاید؟ یا نیک براون جاسوس را به سفیر کبیری آوردهاید؟ یا وضعیت صنعت و کشاورزی کشور را به فلاکت انداختهاید؟ یا مواد مخدر را مثل نقل و نبات در دسترس خاص و عام گذاردهاید؟ یا در مجامع بینالمللی از لباس خود تخلیه شدهاید؟ یا مخاطب صریح جاسوسها شدهاید؟ یا ادارهٔ کشور را به امان خدا وا نهادهاید؟ یا سنگ آزادی به سینه کوفتهاید و دهان مخالفان دوختهاید؟
یا معیشت مردمان را به خون جگرشان آمیختهاید؟ یا شکاف هولناک طبقاتی را باعث شدهاید؟ یا از مجامع وابسته و غیروابسته به دولتهای استکباری، چراغ سبز دیدهاید؟ راستی چرا با شما مخالفاند؟ چرا چشم دیدن شما و گوش شنیدن استدلالهای محکم شما را ندارند؟
بگویم علت همهٔ این مخالفتها، تنها در این است که شما در جانبداری از اصالت ناب شیعه، پرچم ولایت برداشتهاید.
آری عزیز ما، گناه شما همچون اسلاف شما در همین است. شما اگر زبانم لال مثل آن روحانینمای کنفرانس برلین، زیستی مواج و شکلپذیر داشتید؛ حالا چشم و چراغ آنها بودید و حجم روزنامههایشان را از مراتب علم، فهم، هوشمندی، فرزانگی و آیندهنگری خود پر کرده بودند. آنها به همان نسبتی که به غرب دل دادهاند، از شما و امثال شما دل بریدهاند.
شما و امثال شما مانع گسترش و ظهور این نسبت وابستهاید. حزب توده در تمامی سالهای عمر بعد از انقلاب، خود نسبت خود را با شوروی سابق انکار میکرد و بر سر این انکار، جدل نیز میکرد. بعدها که جاسوسی این حزب آشکار شد، نسبتها از مدار خدمت به ورطهٔ خیانت منتقل شد. همانگونه که عین همین نسبت، امروزه دربارهٔ نهضت آزادی صدق میکند؛ یعنی نسبت نهضت آزادی با آمریکا، همان نسبت حزب توده است به شوروی سابق؛ منتها شکیلتر و تر و تمیزتر و متناسب با مذاق موازین کارسازیشدهٔ بینالمللی.
عمده زخمهایی که این روزها به تن شما مینشیند، از همین ناحیه است. دقیقاً به یاد دارم که در مصاحبهٔ کیانوری، رهبر حزب توده، با شهید بهشتی با سماجت و وقاحت تمام از شأن خدوم حزب توده سخن گفت و اطلاق خیانت را از جانب شهید بهشتی رد کرد و رجوع به مجامع حقوق بشری را تهدید کرد. چند سال بعد، آنگاه که شهید بهشتی به راه خود رفت و کیانوری نیز به راه خود و دستهای آلوده و مزدور کیانوری و حزب توده برملا شد، همین فیلم را مجدداً از تلویزیون خودمان پخش کردند. کیانوری با استدلال و استحکام، نسبت حزب توده با شوروی را رد میکرد و بر اصلاحطلبی و توسعه و جامعهٔ مدنی پا میفشرد.
حالا نیز همان روند ادامه دارد؛ کار درست و به ظاهر مستحکم! نفوذیهای نهضت آزادی در دولت، بستر فحاشی را به اسم روزنامه و نشریه فراهم کردند و دلارهای آمریکا و نقشهها و طرحهای سیا در برپایی قتلهای زنجیرهای و فضاحت کوی دانشگاه، خوراک، جاهت و مطرح شدن برایشان آورد.
در این میان توهین به شما، دقیقاً نعلی است که به پای اسب مراد خود زدهاند و میزنند. چرا؟ به این سخن "ریچارد مورفی" وابستهٔ صهیونیستها در دستگاه سیاست خارجی آمریکا دقت کنید:
«تصویب بیستمیلیون دلار برای سرنگونی جمهوری اسلامی ایران، تنها یک نماد رسمی و قانونی است. این نماد، دست ما را برای خدمت بازمیگذارد. دوستان ما در ایران نباید از سایر پتانسیلهای ایالات متحده بینصیب بمانند. در این صورت است که سرنگونی معنا پیدا میکند. هیچ به این اندیشیدهاید که با بیستمیلیون دلار، یک کارخانهٔ کوچک دمپایی هم نمیشود احداث کرد؟»
حالا من نگاهم را از کنار مجلس سنا و کنگرهٔ آمریکا و از روی بیستمیلیون دلاری که برای سرنگونی ما تصویب کردهاند، به سایر پتانسیلهای آمریکا میچرخانم؛ پتانسیلهایی که مغز کامپیوترهای سازمان سیا در طراحی قتلهای زنجیرهای و ظهور آدمهای از یاد رفته، تنها یکی از آن است. با این همه چرا به شما اهانت نکنند؟ و چرا شما را متحجر و متصلب نخوانند؟ اگر خوب در دستور کار اینان بنگریم، روی شما و چلچراغهایی که ظلمت را پس میزنند، خط کشیده شده است. برای خاموش کردن یک چراغ چه میشود کرد؟ فهم کامپیوترهای سازمان سیا میگوید: پف کنید! حالا شما نسبت پف اینان را نه به نور الهی، که به خورشید بسنجید. وقتی کسی خود را به اشتعال کشید، باد دهان برای خاموش کردن آن اشتعال مناسب نیست؛ اگرچه زیرکی حکم میکند که از چراغ و چلچراغها باید محافظت کرد.
نویسنده: علی افشاریمهر، کارشناسی ارشد روانشناسی شناختی