ویرگول
ورودثبت نام
یک حقوقدان فعال
یک حقوقدان فعالمن یه کارشناس حقوق هستم که علاقه زیادی به نوشتن نکات حقوقی و مسائل روز حقوقی دارم. امیدوارم نوشته هام برای سایر دوستان مفید باشه
یک حقوقدان فعال
یک حقوقدان فعال
خواندن ۶ دقیقه·۶ سال پیش

دعاوی سه گانه تصرف چیست و چه شرایطی دارد؟؟!!

دعوی در شرایطی دعاوی تصرف خوانده می شوند که، خواهان این دعاوی بیان کند که پیشتر تصرفاتی در ملک مورد نظر داشته این تصرف می تواند تصرف عملی در ملک و یا دارا بودن حقی در ملکباشد .پس نتیجه ای که حاصل می شود این است که ادعایی که خواهان مطرح می کند این است که خوانده دعوا، در ملک، تصرفاتی نموده و یا اشیاء را در اختیار دارد و یا از حق مورد نظر جلو گیری نموده است.


?✔دعاوی سه گانه تصرف به قرار ذیل می باشد

1️⃣- رفع تصرف عدوانی
2️⃣- رفت ممانعت از حق
3️⃣- رفع مزاحمت از حق

در قانون آیین دادرسی مدنی از ماده 158 الی 177به دعاوی سه گانه تصرف اختصاص دارد وبا بررسی این مواد اوصافی را می توان یافت که بین این سه دعوا مشترک می باشند و از ویژگی های ذاتی هر سه این دعاوی است مانند:

1️⃣- هر سه این دعاوی مخصوص اموال غیر منقول است و اموال منقول را شامل نمی شوند.

2️⃣- هر سه این دعاوی از دعاوی غیر مالی اما غیر مالی که به اعتبار مال مورد دعوا غیر مالی شده است که به آن غیر مالی اعتباری می گویند، می باشند.

3️⃣- در این دعاوی خواهان یا همان متصرف سابق باید ثابت نماید که سابقا در مال تصرف داشته است.

4️⃣- در این دعاوی قانون گذار از متصرف فعلی حمایت می نماید و اصل را بر صحت متصرف فعلی می گذارد با این حساب متصرف سابق باید تصرف سابق خود را ثابت نماید.

5️⃣- این دعاوی قابل تجدید نظرخواهی می باشد اما قابل فرجام خواهی در دیوان عالی کشور نمی باشند.

6️⃣- دادگاهی که صلاحیت طرح دعوا و رسیدگی به این دعاوی را دارد دادگاه محل وجود و وقوع مال غیر منقول می باشد.

7️⃣- در دعاوی سه گانه تصرف اگر سند مالکیتی وجود داشته باشد به عنوان اماره قابل رسیدگی است پس الزامی به وجود سند مالکیت نمی باشد.

8️⃣- رسیدگی به این دعاوی تابع تشریفات آیین دادرسی نبوده و خارج از نوبت انجام می شود.

9️⃣- رأی صادره بلافاصله به دستور مرجع صادر کننده، اجرا خواهد شد و درخواست تجدید نظر مانع از اجرا نخواهد شد.

?- کسی که راجع به مالکیت یا اصل حق انتفاع و ارتفاق اقامه دعوی کرده است، نمی تواند نسبت به تصرف عدوانی و ممانعت از حق طرح دعوا نماید.

1️⃣1️⃣- و نهایتا قانونگذار برای اقامه این دعاوی مهلت و محدوده زمانی خاصی پیش بینی ننموده است و مهلت اقامه دعوا باید به قدری باشد که عرف آن را متعارف می پندارد و یا مهلت را قاضیمعین می نماید.

که در ادامه به توضیح هر یک خواهیم پرداخت:


?✔دعاوی تصرف عدوانی چیست؟

در این دعوا شخص خواهان دعوا باید ثابت نماید که در گذشته تصرفاتی در ملک مورد نظر داشته است. پس در نتیجه باید تصرف خود را ثابت نماید نه مالکیت خود را و به حق مالکیتی که ممکن است وجود داشته باشد و یا نه متمسک نمی شود. تنها راهی که می توان تصرف سابق خود را به اثبات رساند دعوای تصرف عدوانی است.

دعاوی تصرف عدوانی به موجب ماده 158 قانون آیین دادرسی مدنی عبارت است از« ادعای تصرف سابق مبنی بر این که دیگری بدون رضایت او مال غیر منقول را از تصرق وی خارج نموده است و ادعای تصرف خود را نسبت به آن مال درخواست می نماید»

شکست در دعوی تصرف عدوانی مانع از اقامه دعوای مالکیت نمی باشد.

در صورتی که خواهان بتواند تصرف سابق خود را ثابت نماید می تواند از متصرف عدوانی برای مدتی که ملک او را تصرف نموده است اجرت المثل ایام تصرف را مطالبه نماید که توسط کارشناس رسمی دادگستری، کارشناسی می شود و میزان آن معین و مشخص می شود.

در تبصره ماده 165 قانون آیین دادرسی مدنی بیان شده است که : در صورتی که محکوم له(خواهان) تقاضا نماید، دادگاه متصرف عدوانی را به پرداخت اجرت المثل ایام تصرف هم محکوم می نماید.

در ماده 158 قانون آیین دادرسی مدنی تعریفی برای دعوای تصرف عدوانی بیان نموده است « دعوای تصرف عدوانی عبارت است از ادعای متصرف سابق بر این که دیگری بدون رضایت او مال غیر منقول را از تصرف او خارج نموده و ادعای تصرفی را نسبت به آن مال درخواست می نماید»

دعوای تصرف عدوانی با این تعریفی که قانونگذار ارائه نموده تنها شامل اموال غیرمنقول می باشد. بنابر این اموال منقول مانند اتومبیل، اشیاء گرانبها و ... را شامل نمی شود.

و نتیجه دیگری که می توان از این تعاریف گرفت این است که این تصرف باید بدون اطلاع و بدون رضایت شخصی باشد که پیش از او در آن ملک متصرف بوده است. اگر شخصی ملک خود را برای مدتی رها کند به گونه ای که هیچ تصرفی در آن نشده باشد و شخصی در مدتی که متصرف اول ملک را رها نموده متصرف شود، تعریف تصرف عدوانی را نمی توان بر این تصرف بار نمود. چون شخصی که در زمان حال متصرف ملک شده مالی را از تصرف مالک سابق خود خاج نکرده است بلکه مالی را که قبلا از تصرف شخصی خارج شده بوده است، تصرف نموده.


?✔دعوای ممنعت از حق

در ماده 159 قانون آیین دادرسی مدنی تعریفی که برای دعوای ممانعت از حق بیان شده عبارت است از «تقاضای کسی که رفع ممانعت از حق ارتفاق و یا انتفاع خود را در ملک دیگری بخواد» با این تعریف شحصی که حق ارتفاق و یا حق انتفاع در ملک دیگری دارد مثلا حق عبور از ملک و یا حق برداشت آب از ملک دیگری و یا ... را دارد و از آن استفاده می کرده مالک ملک مجاور مانع از آمد و شد خواهان به ملک خود شود و ممانعت به عمل آورد، شخص می تواند دعوای ممانعت از حق را علیه ممانعت کننده را مطرح نماید.


?✔دعوای مزاحمت

ماده 160 قانون آیین دادرسی مدنی در این باره بیان می دارد که « دعوایی که به موجب آن متصرف مال غیر منقول درخواست جلوگیری از مزاحمت کسی را می نماید که نسبت به متصرفات او مزاحم است بدون اینکه مال را از تصرف متصرف خارج کرده باشد.»

تصرف عدوانیمزاحمتوکیلمشاوره حقوقی
۲
۳
یک حقوقدان فعال
یک حقوقدان فعال
من یه کارشناس حقوق هستم که علاقه زیادی به نوشتن نکات حقوقی و مسائل روز حقوقی دارم. امیدوارم نوشته هام برای سایر دوستان مفید باشه
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید